خبر کامل
تأثیر بی‌وزنی بر بینایی فضانوردان: چالش‌های ماموریت‌های فضایی طولانی‌مدت
بازگشت از فضا، تجربه‌ای شگفت‌انگیز است، اما برای بسیاری از فضانوردان، با عارضه‌ای غیرمنتظره همراه است: تغییرات بینایی. این پدیده که حدود ۷۰ درصد از فضانوردان در ماموریت‌های طولانی‌مدت را تحت تأثیر قرار می‌دهد، ناسا را بر آن داشته تا به طور جدی به بررسی تأثیر بی‌وزنی بر بینایی بپردازد.
سندرم عصبی چشم مرتبط با پرواز فضایی (SANS)
دکتر سارا جانسون، فضانورد ناسا، در طول اقامت شش ماهه خود در ایستگاه فضایی بین‌المللی، برای اولین بار متوجه تاری دید شد. متنی که پیش از پرتاب کاملاً واضح بود، پس از مدتی در فضا تار به نظر می‌رسید. این تجربه تنها به جانسون محدود نمی‌شود؛ بسیاری از فضانوردان از مشکلاتی نظیر تاری دید دور و دشواری در خواندن شکایت دارند که می‌تواند سال‌ها پس از بازگشت به زمین نیز ادامه یابد.
این وضعیت اکنون با عنوان «سندرم عصبی چشم مرتبط با پرواز فضایی» (SANS) شناخته می‌شود و به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بهداشتی برای ماموریت‌های فضایی طولانی‌مدت تبدیل شده است. برخلاف سایر عوارض مانند بیماری حرکت یا ضعف عضلانی که پس از بازگشت به زمین به سرعت برطرف می‌شوند، تغییرات بینایی می‌تواند دائمی باشد.
ریزگرانش و تأثیر آن بر بینایی
به نظر می‌رسد عامل اصلی این پدیده، ریزگرانش (microgravity) است. در زمین، نیروی گرانش به طور مداوم مایعات بدن را به سمت پایین می‌کشد. اما در محیط بی‌وزنی فضا، این مایعات به طور یکنواخت در بدن توزیع می‌شوند که منجر به پف صورت و افزایش فشار درون جمجمه می‌شود. این فشار بالا می‌تواند پشت کره چشم را صاف کرده و باعث تورم عصب بینایی شود.
این یافته‌ها پیامدهای حیاتی برای ماموریت‌های آینده به مریخ دارد که ممکن است ۲ تا ۳ سال به طول انجامد. دکتر مایکل رابرتز، سرپرست تحقیقات بینایی ناسا، بر اهمیت درک این تغییرات تأکید می‌کند: «ما باید بفهمیم که آیا این تغییرات تثبیت می‌شوند یا به مرور زمان بدتر می‌شوند. فضانوردی با بینایی به شدت مختل شده می‌تواند کل ماموریت مریخ را به خطر بیندازد.»
راهکارهای ناسا برای مقابله با SANS
تیم دکتر رابرتز در ناسا در حال توسعه چندین راهکار مقابله‌ای برای این مشکل هستند:
- لنزهای تماسی ویژه: طراحی لنزهایی که بتوانند به بهبود بینایی در فضا کمک کنند.
- داروها: توسعه داروهایی برای کاهش فشار مایعات درون جمجمه.
- پروتکل‌های ورزشی: برنامه‌های ورزشی که به حفظ گردش طبیعی خون و کاهش تجمع مایعات کمک می‌کنند.
- محفظه فشار داخل جمجمه (VIIP): آزمایشی بر روی دستگاهی که می‌تواند شرایط فشار مشابه زمین را برای چشم شبیه‌سازی کند.
فواید زمینی تحقیقات فضایی
با وجود نگرانی‌ها، این پژوهش‌ها تنها به فضانوردان محدود نمی‌شود و می‌تواند برای افراد روی زمین نیز سودمند باشد. دانشمندان در حال کسب بینش‌های جدیدی در مورد چگونگی تأثیر فشار بر بینایی هستند که به طور بالقوه می‌تواند به درمان بیماری‌هایی مانند آب‌سیاه (Glaucoma) و فشار خون بالا داخل جمجمه کمک کند.
آب‌سیاه یا گلوکوم اصطلاحی برای توصیف گروهی از اختلالات چشمی با علت‌های متفاوت ولی اثری بالینی و مشترک بر روی چشم و عصب بینایی و وابسته به فشار داخل چشمی است.
درک چگونگی سازگاری بدن انسان با محیط فضا، به ویژه با افزایش مدت زمان پروازهای فضایی، حیاتی است. مطالعات در ناسا و ایستگاه فضایی بین‌المللی برای یافتن راه‌حل‌های پایدار ادامه خواهد یافت تا سفر انسان به مریخ با حداقل چالش‌های بینایی همراه باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
