خبر کامل
تأثیرات اشعه UV بر سلامت و راهکارهای محافظت از پوست و چشم
اشعه ماورای بنفش (UV) که جزئی از طیف امواج الکترومغناطیس خورشید است، در صورت مواجهه بیش از حد می‌تواند تأثیرات نامطلوبی بر سلامت چشم و پوست داشته باشد. دکتر فرشید وفا، مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر اهمیت مدیریت این پرتوها، به تشریح انواع اشعه UV، زمان‌های اوج تابش و راهکارهای محافظتی پرداخت.
انواع اشعه UV و تأثیرات آن بر بدن
اشعه UV شامل سه طیف اصلی است: UV-C (طول موج ۱۰۰ تا ۲۸۰ نانومتر)، UV-B (طول موج ۲۸۰ تا ۳۲۰ نانومتر) و UV-A (طول موج ۳۲۰ تا ۴۰۰ نانومتر). در شرایط عادی، تقریباً ۱۰۰ درصد UV-C و ۹۰ درصد UV-B توسط لایه‌های فوقانی جو جذب می‌شوند و به زمین نمی‌رسند. بنابراین، آنچه مستقیماً از نور خورشید دریافت می‌کنیم، عمدتاً UV-A و حداکثر ۱۰ درصد UV-B است.
دکتر وفا هشدار داد که مواجهه بیش از حد با این پرتوها می‌تواند به چشم و پوست آسیب برساند. اثرات پوستی شامل برنزه شدن و در موارد شدیدتر، سرطان پوست است. در چشم نیز می‌تواند منجر به ورم ملتحمه، التهاب قرنیه و در موارد حادتر، آب مروارید (کاتاراکت) شود.
شاخص UV و زمان‌های اوج تابش
برای تعیین میزان پرتو UV از شاخصی به نام UV Index استفاده می‌شود. میزان پرتو UV به عوامل مختلفی از جمله فصل بستگی دارد؛ معمولاً در ماه جولای (۱۰ تیر تا ۹ مرداد) بیشترین و در سپتامبر (۱۰ شهریور تا ۸ مهر) کمترین میزان تابش را شاهد هستیم. همچنین، هرچه فاصله خورشید از زمین بیشتر باشد، میزان تابش افزایش می‌یابد.
بیشترین میزان اشعه UV بین ساعات ۱۰ صبح تا ۲ بعد از ظهر است.
دکتر وفا تأکید کرد که تابش فعلی پدیده جدیدی نیست و هر ساله در فصول گرم رخ می‌دهد. مرکز کاهش آلودگی هوا نیز میزان پرتو UV را در ساعات مختلف روز در وب‌سایت خود ارائه می‌دهد.
| میزان UV Index | شدت پرتو | مدت زمان مواجهه مستقیم توصیه شده |
|---|---|---|
| ۱ تا ۲ | ضعیف/کم | کمتر از ۱ ساعت |
| ۳ تا ۵ | متوسط | ۴۵ دقیقه |
| ۶ تا ۸ | زیاد | ۳۰ دقیقه |
| ۹ تا ۱۰ | بسیار زیاد | ۱۵ دقیقه |
| ۱۱ و بالاتر | بحرانی/بسیار زیاد | کمتر از ۱۰ دقیقه |
همچنین، ارتفاع از سطح دریا نیز بر میزان پرتو تأثیرگذار است؛ هرچه ارتفاع یک شهر یا منطقه از سطح دریا بیشتر باشد، میزان پرتو نیز افزایش می‌یابد.
راهکارهای کاهش مواجهه با اشعه UV
برای به حداقل رساندن اثرات اشعه ماورای بنفش، رعایت اقدامات احتیاطی ضروری است. اولین گام، محافظت از چشم و پوست متناسب با میزان پرتو است. توصیه‌های کلیدی شامل موارد زیر است:
- استفاده از کلاه لبه‌دار
- استفاده از عینک آفتابی با مشخصات جذب تابش معین
- پوشیدن لباس‌های آستین بلند و رنگ روشن برای کاهش مواجهه پوستی
- استفاده از کرم‌های ضد آفتاب با ضریب حفاظتی (SPF) بالای ۱۵ (برای افراد حساس، SPF بالاتر مانند ۳۰ توصیه می‌شود)
- اجتناب از قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم نور خورشید بین ساعات ۱۰ صبح تا ۲ بعد از ظهر، به ویژه برای افرادی که در این ساعات با نور آفتاب مواجهه دارند.
دکتر وفا خاطرنشان کرد که بروز علائم سرطان پوست ناشی از مواجهه کوتاه‌مدت نیست، بلکه در زمان‌هایی رخ می‌دهد که میزان پرتو بسیار بالا بوده و مواجهه طولانی‌مدت و مزمن باشد. بر اساس اطلاعات مرکز پایش، میزان پرتو در حال حاضر در حد متوسط بوده و مخاطرات جدی ایجاد نخواهد کرد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۸:۵۳ - ۱۴۰۴/۰۵/۰۱