هشدار افزایش پرتو فرابنفش در تابستان: خطرات جدی برای پوست و چشم

خطرات پرتو فرابنفش و اهمیت شاخص UV

پرتو فرابنفش خورشید، در حد اعتدال برای سلامتی مفید است، اما تابش بیش از حد آن می‌تواند آسیب‌های جدی به بدن وارد کند. از جمله این آسیب‌ها می‌توان به آفتاب‌سوختگی، پیری زودرس پوست، اختلال در سیستم ایمنی بدن، افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست و بروز بیماری‌هایی نظیر آب‌مروارید اشاره کرد.

شاخص سنجش اشعه فرابنفش، که توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) و سازمان جهانی هواشناسی (WMO) تعریف شده، میزان تابش فرابنفش خورشیدی را در حوالی ظهر نشان می‌دهد. این شاخص بدون واحد بوده و در گزارش‌های هواشناسی برای هشدار به عموم اعلام می‌شود. شدت تابش بر اساس این شاخص به دسته‌های مختلفی از «بی‌خطر» تا «بسیار شدید» تقسیم‌بندی می‌شود:

• شاخص بالاتر از ۶: نیاز فوری به محافظت در برابر اشعه را نشان می‌دهد.
• شاخص بالاتر از ۱۱: خطر بسیار جدی محسوب می‌شود.

عوامل مؤثر بر افزایش شاخص UV

افزایش نسبی تعداد روزها با شاخص «شدید» پرتو فرابنفش در تیرماه سال ۱۴۰۴ نسبت به سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است. این افزایش در دهه‌های اخیر به عوامل متعددی مرتبط است:

• تخریب لایه ازن: استفاده از مواد شیمیایی مصنوعی مانند CFC ها، یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش ضخامت لایه ازن و در نتیجه افزایش نفوذ پرتوهای فرابنفش است.
• تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی: دگرگونی در ساختار جو و الگوهای گردش هوا می‌توانند به کاهش ضخامت لایه ازن و افزایش شدت تابش کمک کنند.
• کاهش پوشش ابری: در برخی مناطق، کاهش پوشش ابری نیز به افزایش مستقیم تابش خورشید منجر می‌شود.
• آلودگی هوا: آلاینده‌ها می‌توانند اثرات متضادی داشته باشند؛ برخی با جذب و پراکندگی پرتو، آن را کاهش می‌دهند، در حالی که برخی دیگر با تشدید واکنش‌های فتوشیمیایی، به افزایش تابش مؤثر منجر می‌شوند.

هشدارهای سازمان هواشناسی و توصیه‌های بهداشتی

سازمان هواشناسی، به عنوان متولی اصلی اندازه‌گیری فنی شاخص UV، طبق هشدار شماره ۲۵ مورخ ۲۸ تیرماه ۱۴۰۴ اعلام کرده است که میزان این اشعه در تهران تا پایان هفته بالا خواهد بود. با توجه به این هشدار، از عموم مردم درخواست می‌شود که توصیه‌های وزارت بهداشت را جدی بگیرند و در زمان اوج تابش خورشید (از ساعت ۱۰ صبح تا ۶ عصر) از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کنند.

«میزان اشعه فرابنفش در تهران تا پایان هفته بالاست. از مردم درخواست می‌شود در زمان اوج تابش خورشید (۱۰ صبح تا ۶ عصر) از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کنند.»