تحلیل مهرداد خدیر از رویکرد پزشکیان: گامی به سوی گفت‌وگو با اپوزیسیون

حیات اصلاحات و رویکرد سیاسی پزشکیان

مهرداد خدیر در تحلیل خود، به «حیات اصلاحات و جبهه اصلاحات» اشاره کرده و این دیدار را دلیلی بر زنده بودن جریان اصلاحات در برابر ادعاهای «خالص‌سازی» و «مرگ اصلاحات» می‌داند. برخلاف تصور برخی که پزشکیان را صرفاً متمرکز بر مسائل اقتصادی می‌دانستند، او رویکرد سیاسی صریح‌تری در پیش گرفته و خود را میراث‌دار ناترازی‌های گذشته می‌داند.

به‌رسمیت شناختن اپوزیسیون و گفت‌وگو

یکی از مهم‌ترین نکات سخنان پزشکیان از دیدگاه خدیر، آمادگی او برای گفت‌وگو با اپوزیسیون بر مبنای انصاف و عدالت است. این رویکرد نشان‌دهنده خروج از نگاه «صفر و صدی» و «با ما یا بر ما» در سیاست‌ورزی است و بیانگر این است که «تمام حقیقت نزد ما نیست.» پزشکیان در این بخش از ادبیاتی مدرن و صریح استفاده کرده و واژگانی مانند «اپوزیسیون» و «زندانیان» را به کار برده است. او «اصلاحات را به مثابه یک فرآیند زمان‌بر» دنبال می‌کند.

توصیه‌های پزشکیان برای اصلاحات

پزشکیان اصلاحات را یک پروسه زمان‌بر می‌داند، نه یک پروژه دفعی. او بر هماهنگی دولت و رهبری برای پیشبرد برنامه‌ها و کاهش هزینه‌های تفرقه تأکید دارد. از نظر خدیر، پزشکیان راه حل حفظ جوهره اصلاحات را «یک قدم کوتاه آمدن هر دو طرف» برای رسیدن به راه‌حل‌های واقعی می‌داند. دغدغه اصلی او، نه مفاهیم انتزاعی، بلکه انسان‌های واقعی و کاهش رنج مردم است، همانطور که مخالفتش با نتانیاهو به خاطر کودک‌کشی و گرسنگی دادن است، نه صرفاً نگاه ایدئولوژیک.

دستاوردهای اولیه و ضرورت نقدپذیری

خدیر، عدم اجرای قانون حجاب، بازگشت استادان و دانشجویان محروم، و پیگیری وضعیت زندانیان را به عنوان دستاوردهای اولیه دولت پزشکیان برشمرده است. او برای استمرار چنین فضایی، گفت‌وگو و نقدپذیری را شرط لازم و اساسی می‌داند.

«خوش‌بختانه هم‌زمان با تحریر این سطور در عصر سه‌شنبه ۳۱ تیر خبر می‌رسد که دکتر مصطفی مهرآیین با تودیع وثیقه آزاد شده است؛ جامعه‌شناسی که چه با آرا و لحن او موافق باشیم یا نه درد و دغدغه او قابل احترام است و نسل ما را گاه به یاد هیجان دکتر شریعتی می‌اندازد. اساساً دلیل ضرورت حضور هیأت منصفه در جرایم سیاسی و مطبوعاتی همین است که وجدان عمومی جامعه قضاوت کند که آیا شخص مرتکب جرم شده یا نه و در چالش فعال سیاسی و مدنی یا رسانه‌ای با قدرت، آن که تصمیم می‌گیرد نه یک سوی منازعه که ضلع سومی باشد. تمام تلاش پزشکیان برای آن است که از سخنان تنش‌زا بپرهیزد و رنج مردم را کمتر کند. ملکیان می‌گوید کار روشن‌فکر دو چیز است: اولی تقریر حقیقت و دومی تقلیل مرارت. پزشکیان روشن‌فکر نیست و اگر فضا را برای کشف حقیقت و فعالیت آزادانه رسانه‌ها فراهم کند و خود اگر تمام راست را نمی‌تواند بگوید اما دروغ نگوید کافی است ولی باید برای دومی بیش از پیش کمر همت ببندند.»