سویدا: میدان نبرد پروژه‌های ژئواکونومیک ترکیه و اسرائیل در سوریه پسا-اسد

رقابت بر سر پروژه‌های استراتژیک

سوریه پس از سقوط بشار اسد، به کانون رقابت‌های منطقه‌ای تبدیل شده است. دو پروژه زیرساختی-استراتژیک بزرگ در این کشور در حال شکل‌گیری هستند که هر یک اهداف بلندمدت اقتصادی و ژئوپلیتیکی را دنبال می‌کنند:

• «جاده توسعه» ترکیه: این پروژه با هدف اتصال عراق از طریق سوریه به اروپا، به دنبال ایجاد یک مسیر تجاری جدید و تقویت نفوذ منطقه‌ای ترکیه است.
• «خط صلح» اسرائیل: این طرح جاه‌طلبانه قصد دارد خلیج فارس را از طریق اردن و بندر حیفا به دریای مدیترانه متصل کند و یک کریدور اقتصادی حیاتی برای اسرائیل و متحدانش ایجاد نماید.

سویدا: نقطه ثقل استراتژیک

در این میان، استان دروزی‌نشین سویدا در جنوب سوریه، که پیش از این منطقه‌ای حاشیه‌ای محسوب می‌شد، به یک نقطه ثقل استراتژیک و میدان زورآزمایی این دو پروژه تبدیل شده است. موقعیت جغرافیایی سویدا به گونه‌ای است که می‌تواند نقش حیاتی در موفقیت یا شکست هر یک از این طرح‌ها ایفا کند:

• برای پروژه ترکیه، سویدا می‌تواند شریان حیاتی برای اتصال مسیرها باشد.
• برای طرح اسرائیل، این استان می‌تواند مانعی جدی یا یک مسیر کلیدی محسوب شود.

تنش‌ها و درگیری‌ها در سویدا

احمد الشرع، که به عنوان ابزار ترکیه برای تحکیم قدرت و پیشبرد «جاده توسعه» عمل می‌کند، حرکت خود را به سمت سویدا آغاز کرد. این اقدام بلافاصله خط قرمز اسرائیل را فعال کرد، زیرا اسرائیل سویدا را برای پروژه خود حیاتی می‌داند و جامعه دروزی را «برادر» خود می‌خواند.

این تنش‌ها به درگیری‌های نظامی سنگین در سویدا منجر شد که صدها کشته برجای گذاشت. در این درگیری‌ها، گروه‌های نیابتی ترکیه و اسرائیل به طور مستقیم با یکدیگر جنگیدند و نشان دادند که این نبرد فراتر از یک درگیری محلی است.

نقش قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی

در حالی که ایالات متحده آمریکا نقشی منفعل و نظارتی ایفا می‌کند، ترکیه و اسرائیل در حال تقسیم غنائم و ترسیم نقشه نفوذ خود در سوریه پسا-اسد هستند. نبرد در سویدا صرفاً یک درگیری محلی نیست، بلکه جنگی بر سر پروژه‌های ژئواکونومیک است که مسیرهای آینده تجارت، انرژی و قدرت را در کل خاورمیانه تعیین خواهد نمود. این درگیری‌ها نشان‌دهنده پیچیدگی‌های ژئوپلیتیکی منطقه و تلاش قدرت‌های منطقه‌ای برای تثبیت موقعیت خود در آینده سوریه است.