هشدار جدی درباره بیابان‌زایی در گلستان؛ درخواست فوری برای کمربند سبز

هشدار جدی درباره بیابان‌زایی در گلستان؛ درخواست فوری برای کمربند سبز

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان با ابراز نگرانی شدید از گسترش پدیده بیابان‌زایی و افزایش ریزگردها، خواستار تخصیص فوری اعتبارات لازم برای اجرای طرح «کمربند سبز» در نوار شمالی استان شد. این طرح حیاتی با هدف ایجاد سپری طبیعی در برابر هجوم فزاینده ریزگردها و حفاظت از منابع طبیعی استان، به‌ویژه جنگل‌های هیرکانی، مطرح شده است.

تشدید بحران ریزگردها و عوامل مؤثر

علی‌اصغر نیکویی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، با اشاره به تغییر الگوی پدیده گرد و غبار، تأکید کرد که این پدیده که پیش‌تر هر چند سال یک‌بار رخ می‌داد، اکنون چندین بار در سال تکرار می‌شود. وی افزایش دماهای حدی و تغییرات فشار جوی را از عوامل اصلی تشدید این بحران دانست.

منشأ ریزگردها و تأثیرات آن

• طوفان‌های گرد و غبار، ذرات خاک را از کانون‌های خارجی نظیر صحرای قره‌قوم ترکمنستان و بالکان به استان گلستان منتقل می‌کنند.
• کانون‌های داخلی در شمال و شرق گلستان نیز به دلیل فقر پوشش گیاهی و خشکسالی، به منابع اصلی فرسایش بادی تبدیل شده‌اند.
• در تاریخ یکم مرداد ۱۴۰۴، نواحی جنوبی گلستان شاهد هجوم گسترده ریزگردها بود.
• کاهش شدید رطوبت خاک و پوشش گیاهی ناشی از خشکسالی و کاهش بارندگی، وضعیت را وخیم‌تر کرده است.
• وزش بادهای شدید و فعالیت‌های انسانی غیراصولی نیز به تشدید این بحران دامن زده‌اند.

تهدید بیابان‌زایی و راهکار استراتژیک

بر اساس مطالعات منابع طبیعی، ۳۰۶ هزار هکتار از مراتع شمالی گلستان در معرض بیابان‌زایی قرار دارند که این وضعیت زنگ خطری جدی برای استان‌های همجوار نیز محسوب می‌شود.

طرح کمربند سبز: سپری در برابر طوفان

طرح کمربند سبز به عنوان راهکاری استراتژیک برای مهار گرد و غبار و بیابان‌زایی مطرح شده است. این طرح شامل کاشت گونه‌های گیاهی مقاوم، ایجاد بادشکن‌های زنده و احیای مراتع تخریب‌شده است که در مجموع دیواری سبز در برابر طوفان‌های گرد و غبار ایجاد می‌کند.

نیکویی اظهار داشت که اگرچه کنترل کانون‌های خارجی گرد و غبار خارج از توان استان است، اما تقویت پوشش گیاهی در مناطق مرزی می‌تواند اثرات مخرب آن را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

ضرورت همکاری‌های فرابخشی و بین‌المللی

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان بر این نکته تأکید کرد که اجرای طرح کمربند سبز نیازمند تأمین بودجه و حمایت سازمان‌های فرادستگاهی است. وی همچنین خواستار همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی شد و مشارکت فعال دستگاه دیپلماسی، سازمان منابع طبیعی، حفاظت محیط زیست و نهادهای بین‌المللی را ضروری دانست.

نیکویی پیشنهاد کرد که استانداری گلستان سازوکاری برای هماهنگی با کشورهای همسایه، به‌ویژه ترکمنستان، تدوین کند. استان گلستان با ترکمنستان ۳۴۸ کیلومتر مرز خشکی و ۹۰ کیلومتر مرز آبی مشترک دارد که این امر همکاری دوجانبه را برای مهار منشأ خارجی ریزگردها حیاتی می‌سازد.

حفاظت از گنجینه جهانی هیرکانی

جنگل‌های هیرکانی به عنوان یک گنجینه جهانی، نیازمند حفاظت فوری هستند. نیکویی در پایان سخنان خود تأکید کرد که اجرای طرح کمربند سبز در کنار همکاری‌های منطقه‌ای، می‌تواند این میراث طبیعی ارزشمند را از خطر بیابان‌زایی و هجوم ریزگردها نجات دهد.