افزایش نگران‌کننده بیماری‌های پوستی ناشی از اشعه فرابنفش در ایران

انواع اشعه فرابنفش و تأثیرات آن بر پوست

دکتر علی قدیریان، متخصص پوست و مو، توضیح می‌دهد که نور خورشید شامل اشعه‌های مختلفی است که یکی از آن‌ها اشعه فرابنفش (UV) است. این اشعه سه مدل اصلی دارد که بر اساس طول موج و انرژی متفاوت، بر لایه‌های مختلف پوست تأثیر می‌گذارند:

• UVA: این اشعه به زمین می‌رسد و عامل اصلی پیری پوست و ایجاد لکه‌های پوستی است. UVA با تولید رادیکال‌های آزاد، به سطح پوست آسیب می‌رساند.
• UVB: این اشعه نیز به زمین می‌رسد و عمدتاً بر لایه سطحی پوست تأثیر می‌گذارد. UVB عامل اصلی آفتاب‌سوختگی و مهم‌تر از آن، سرطان پوست است. پوست‌های روشن به دلیل جذب بیشتر نور خورشید، در معرض خطر بالاتری قرار دارند.
• UVC: این مدل از اشعه فرابنفش، خطرناک‌ترین نوع است اما خوشبختانه به زمین نمی‌رسد. با این حال، مشکلات لایه اوزون می‌تواند در آینده نگرانی‌هایی در مورد این اشعه ایجاد کند.

نوسانات اشعه فرابنفش در مناطق مختلف

میزان اشعه فرابنفش در شهرهای مختلف ایران، بسته به عرض جغرافیایی و شرایط آب و هوایی، متفاوت است:

• در شهرهایی مانند اصفهان و یزد، شاخص UVA بین ۸ تا ۱۰ است.
• در مناطق جنوبی کشور، این شاخص می‌تواند تا ۱۲ نیز برسد.
• در شمال کشور، میزان اشعه کمتر است، اما این به معنای عدم نیاز به ضدآفتاب نیست.

دکتر قدیریان تأکید می‌کند که اشعه UVA حتی از شیشه نیز عبور می‌کند، بنابراین افراد در داخل خودرو نیز در معرض آسیب هستند. همچنین، اثرات مخرب نور خورشید می‌تواند در درازمدت خود را نشان دهد. اخیراً، شاخص UVB نیز در برخی مناطق افزایش یافته و حتی به ۱۲ تا ۱۳ رسیده است.

راهکارهای مؤثر برای مقابله با اشعه فرابنفش

برای محافظت از پوست در برابر اشعه‌های مضر خورشید، رعایت نکات زیر ضروری است:

• استفاده از ضدآفتاب: ضدآفتاب‌ها حاوی ترکیبات فیلترکننده هستند که از رسیدن اشعه‌ها به پوست جلوگیری می‌کنند.
• تجدید ضدآفتاب: ضدآفتاب باید هر دو تا سه ساعت یک بار تجدید شود.
• محافظت در هوای ابری: حتی در هوای ابری نیز نیاز به ضدآفتاب وجود دارد، زیرا ۸۰ درصد نور خورشید در این شرایط به زمین می‌رسد و می‌تواند به پوست آسیب برساند.

افزایش نگران‌کننده بیماری‌های پوستی

دکتر قدیریان هشدار می‌دهد که در سال‌های اخیر، بیماری‌های پوستی ناشی از اشعه فرابنفش به طور چشمگیری افزایش یافته‌اند. مشاهده لکه‌های پوستی متعدد که در صورت نادیده گرفتن می‌توانند به بدخیمی‌های پوستی تبدیل شوند، رو به فزونی است. متأسفانه، موارد سرطان پوست حتی در سنین جوانی نیز مشاهده می‌شود و در میان افراد میانسال و مسن نیز نمونه‌های زیادی وجود دارد.