بحران آب در تهران: هشدار معاون وزیر نیرو و تحلیل نماینده مجلس

ریشه‌های بحران آب: نگاه‌های غیرتخصصی و خشکسالی

حامد یزدیان، نماینده مجلس دوازدهم و دبیر دوم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی، در گفت‌وگو با رسانه‌ها به ابعاد مختلف بحران آب و راهکارهای برون‌رفت از آن پرداخته است. وی معتقد است که زنگ خطر بحران آب در برخی استان‌ها زودتر از پایتخت به صدا درآمده و اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد، در سال‌های آتی این بحران به تمام نقاط ایران سرایت خواهد کرد.

نقش مدیریت غیرتخصصی در تشدید بحران

یزدیان دلیل اصلی این وضعیت را عدم وجود نگاه جامع و فراگیر در وزارت نیرو به موضوع آب می‌داند. به گفته او، در سال‌های اخیر، مدیران این وزارتخانه عمدتاً فاقد تخصص لازم بوده‌اند و افراد غیرمتخصص از خارج از وزارتخانه به مدیریت این حوزه پرداخته‌اند. این نگاه‌های غیرتخصصی آسیب‌های جدی به عرصه آب کشور وارد کرده است. مباحثی نظیر آب‌های زیرزمینی و سطحی، حقوق آب، نگاه جامع به حوضه‌های آبریز (به جای نگاه استانی) و اقتصاد آب، نیازمند کارشناسی دقیق هستند و نمی‌توان با رویکردی سیاسی به آن‌ها پرداخت. لطمات این نگاه‌های غیرکارشناسی اکنون به وضوح قابل مشاهده است.

خشکسالی و نیاز به بهره‌وری در کشاورزی

علاوه بر مشکلات مدیریتی، خشکسالی و کم‌بارشی‌ها نیز از دیگر عوامل تشدیدکننده بحران هستند. در سال آبی جاری، میانگین بارندگی در بسیاری از استان‌ها کمتر از ۵۰ درصد بوده است. بخش عمده‌ای از آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، اما متأسفانه در سال‌های اخیر به موضوع «بهره‌وری» توجه کافی نشده و کشاورزی همچنان با روش‌های سنتی ادامه یافته است. یزدیان تأکید می‌کند که در شرایط کنونی، ادامه شیوه‌های سنتی آبیاری و کشاورزی پاسخگوی نیازها نیست و باید ضریب نفوذ دانش در کشاورزی افزایش یابد.

برخی نگاه‌ها وجود دارد که می‌گوید باید کشاورزی را در کشور تعطیل کنیم و اصلا کشاورزی نداشته باشیم و به سمت واردات برویم. ما در کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی، چنین نگاهی را قبول نداریم. ما معتقدیم امنیت غذایی و کشاورزی مهم است اما باید بر افزایش بهره‌وری در مصرف آب، کود و بذر، متمرکز شویم. باید برنامه‌ریزی‌ها به سمتی برود که با همین منابع موجود از پس تامین نیازهای کشور بربیاییم.

بحران آب در پایتخت: کاتالیزور تلاش ملی؟

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی اشاره می‌کند که توسعه کشاورزی و صنعت در کشور، بدون در نظر گرفتن مسائلی مانند بهره‌وری آب، انجام شده است. بحران آب شرب در بسیاری از نقاط کشور رو به افزایش است و به طور ویژه در تهران نمود بیشتری یافته است. وی معتقد است که تدابیر جدی برای حل این معضل لازم بود، اما دستگاه‌های مسئول بودجه کافی برای این مسئله در نظر نگرفته‌اند. اکنون بحران آب به حدی جدی شده که نیازمند تدابیر کوتاه‌مدت و بلندمدت است.

لزوم توجه ملی به بحران‌ها

یزدیان با انتقاد از نظام حکمرانی، بیان می‌کند که متأسفانه تا زمانی که مشکلات و بحران‌ها به پایتخت کشیده نشود، شاهد یک پویش و تلاش ملی برای حل آن‌ها نیستیم. سال‌هاست که بر لزوم نگاه تخصصی و کارشناسی در حوزه آب تأکید می‌شود، اما توجهی صورت نمی‌گرفت. اکنون که بحران به پایتخت رسیده، حساسیت‌ها افزایش یافته و وزیر نیرو نیز به طور واضح درگیر موضوع شده است.

پیش‌بینی تشدید تنش‌های آبی

این نماینده مجلس هشدار می‌دهد که تا زمانی که مشکلات به شکل تخصصی و کارشناسی حل نشود، تنش‌های آبی که در سال‌های اخیر بین یزد و اصفهان رخ داد، به زودی در تمام استان‌ها تکرار خواهد شد. این امر ناشی از نگاهی است که هر استان، حق استان دیگر را غصب می‌کند و حقوق آب در کشور به رسمیت شناخته نمی‌شود. بنابراین، احتمال تشدید تنش‌ها وجود دارد، مگر اینکه عزم جدی در وزارت نیرو برای حل این مشکلات شکل گیرد.