خطرات اشعه فرابنفش و راهکارهای محافظت از سلامت در برابر نور خورشید

طیف‌های اشعه فرابنفش و خطرات آنها

نور خورشید شامل طیفی از امواج است که بخشی از آن را اشعه فرابنفش تشکیل می‌دهد. این اشعه در بازه طول موج ۱۰۰ تا ۴۰۰ نانومتر قرار دارد و به سه زیرمجموعه اصلی تقسیم می‌شود:

• اشعه UVC (۱۰۰ تا ۲۸۰ نانومتر): این نوع اشعه دارای کوتاه‌ترین طول موج و بیشترین انرژی است و خطرناک‌ترین نوع اشعه فرابنفش محسوب می‌شود. خوشبختانه، لایه اوزون به طور کامل این بخش از اشعه را جذب کرده و از ورود آن به جو زمین جلوگیری می‌کند.
• اشعه UVB (۲۸۰ تا ۳۲۰ نانومتر): حدود ۹۰ درصد از این اشعه توسط اتمسفر جذب می‌شود و تنها ۱۰ درصد آن به سطح زمین می‌رسد.
• اشعه UVA (۳۲۰ تا ۴۰۰ نانومتر): این طیف از اشعه به طور کامل به سطح زمین می‌رسد و عمده نگرانی‌ها درباره اثرات مخرب آن بر سلامت انسان است.

فواید و مضرات اشعه UV

شاهسونی تأکید کرد که اشعه فرابنفش هم می‌تواند مفید باشد و هم در صورت مواجهه طولانی‌مدت، خطراتی برای سلامت انسان به همراه داشته باشد.

فواید محدود:

• کمک به تولید ویتامین D در بدن، اگرچه منبع اصلی تأمین این ویتامین باید رژیم غذایی مناسب باشد.
• مؤثر در درمان برخی بیماری‌ها، اما تنها تحت نظر پزشک و در شرایط کنترل‌شده.

مضرات جدی:

مواجهه طولانی‌مدت با اشعه UV می‌تواند منجر به خشکی و پیری زودرس پوست، ایجاد لکه و خال، افزایش احتمال ابتلا به سرطان پوست، آب‌مروارید، تضعیف سیستم ایمنی بدن و آفتاب‌سوختگی شود.

گروه‌های در معرض خطر و راهکارهای محافظتی

بیشترین آسیب ناشی از اشعه UV متوجه افرادی است که مدت طولانی بدون تجهیزات محافظتی در معرض نور آفتاب قرار دارند. کارگران ساختمانی، کشاورزان و کودکان از گروه‌های در معرض خطر اصلی هستند.

توصیه‌های کلیدی برای محافظت:

• پرهیز از اوج تابش: از قرار گرفتن در معرض نور خورشید در ساعات اوج تابش، خصوصاً بین ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر (بسته به منطقه جغرافیایی)، خودداری کنید.
• استفاده از پوشش محافظ: در صورت نیاز به خروج از منزل، استفاده از کلاه لبه‌دار، عینک آفتابی و کرم‌های ضدآفتاب ضروری است.
• تمدید کرم ضدآفتاب: در شرایطی که شاخص UV شدید است، باید هر دو ساعت یک بار کرم ضدآفتاب تمدید شود.
• حرکت در سایه: افراد ترجیحاً در سایه حرکت کنند.

شاهسونی خاطرنشان کرد که مواجهه کوتاه‌مدت با اشعه فرابنفش لزوماً موجب سرطان پوست نمی‌شود، اما می‌تواند خطر آفتاب‌سوختگی را افزایش دهد. در مقابل، مواجهه طولانی‌مدت و بدون محافظت، آسیب‌های جدی‌تری به دنبال خواهد داشت.

اولویت‌بندی سیاست‌گذاری برای مشاغل پرخطر

در پایان، شاهسونی تأکید کرد که کارگران و کشاورزانی که به صورت مستمر در فضای باز کار می‌کنند، باید در اولویت سیاست‌گذاری‌ها قرار گیرند. برای این گروه، تغییر زمان کاری به منظور جلوگیری از مواجهه مستقیم با نور خورشید در ساعات گرم روز و همچنین مصرف آب کافی برای پیشگیری از گرمازدگی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.