آشکار شدن شکاف در ذخایر موشکی آمریکا پس از عملیات «وعده صادق ۳»

آسیب‌پذیری سامانه‌های دفاعی در برابر حملات گسترده

بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، ایالات متحده تنها هفت سامانه موشکی پیشرفته «تاد» در اختیار دارد که دو سامانه از آن‌ها در جریان جنگ به اراضی اشغالی ارسال شد. با این حال، این تعداد برای رهگیری حملات موشکی گسترده ایران کافی نبود. مقامات آمریکایی اذعان کرده‌اند که مصرف مهمات سامانه‌های تاد، که در کنار سامانه‌های دفاع هوایی رژیم صهیونیستی عمل می‌کردند، با سرعت بالایی انجام شد و بیش از ۱۵۰ موشک رهگیر برای سرنگونی موج موشک‌های بالستیک ایران شلیک شد که تقریباً یک چهارم کل موشک‌های رهگیر خریداری شده توسط پنتاگون است.

سرعت بالای تقاضا به حدی بود که پنتاگون در مقطعی انتقال موشک‌های رهگیر خریداری‌شده توسط عربستان سعودی به اراضی اشغالی را بررسی کرد. این گفت‌وگوها به دلیل در معرض خطر بودن شهرها و تأسیسات نفتی عربستان، حساسیت بالایی داشت.

مشکل تنها به سامانه تاد محدود نمی‌شد؛ آمریکا شمار زیادی از موشک‌های رهگیر دریایی خود را نیز مصرف کرد و رژیم صهیونیستی نیز به سرعت ذخیره سامانه‌های خود را خالی کرده بود. با وجود این، ده‌ها موشک ایرانی از سد دفاعی عبور کردند.

مقامات رژیم صهیونیستی سامانه‌های آمریکایی را «نجات‌دهنده جان هزاران نفر» معرفی کردند، اما این جنگ شکاف نگران‌کننده در ذخایر موشکی آمریکا را آشکار ساخت. واشنگتن همچنین به نقص‌های شیوه شلیک سامانه‌های ضدموشکی خود پی برد و در حال بررسی عملکرد برخی از سامانه‌های رهگیر است.

در پاسخ به حمله رژیم صهیونیستی در ۲۳ خرداد که تأسیسات هسته‌ای، مراکز نظامی، محله‌های مسکونی، مراکز درمانی و حتی زندان اوین در تهران را هدف قرار داد و منجر به شهادت شماری از فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هسته‌ای و شهروندان غیرنظامی شد، ایران طی عملیات «وعده صادق ۳» اراضی اشغالی را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داد. گزارش‌های رسانه‌ای، حتی با وجود سانسور شدید خبری، حاکی از نفوذ موشک‌های ایران به پدافند دفاع هوایی چندلایه رژیم صهیونیستی بود که علاوه بر سامانه‌های بومی مانند «گنبد آهنین»، «پیکان» و «فلاخن داود»، مجهز به سامانه‌های دفاع هوایی آمریکایی «پاتریوت» و «تاد» است.

ضرورت افزایش ذخایر مهمات رهگیر آمریکا

برخی از برنامه‌ریزان پنتاگون معتقدند سامانه‌های دفاع هوایی کنونی، که برای حفاظت از نظامیان و دارایی‌های آمریکا در برابر حملات هدفمند روسیه، چین و کره شمالی طراحی شده‌اند، برای جهانی که موشک‌های ارزان و انبوه به سلاح هوایی اصلی تبدیل شده‌اند، کافی نیستند.

نیروی دریایی آمریکا در بهار سال جاری با ارتش یمن وارد نبرد شد که موشک‌ها را رکن اصلی زرادخانه مهمات خود ساخته‌اند. اوکراین نیز بارها از سوی روسیه بمباران شده که به جای به خطر انداختن جان خلبان‌های خود، از موشک‌ها و پهپادها برای حمله استفاده می‌کند. از سوی دیگر، چین سرمایه‌گذاری زیادی در توسعه موشکی کرده و به سرعت در حال ساخت تسلیحاتی است که می‌تواند در هر درگیری آینده با آمریکا بر سر تایوان، آن را دور نگه دارد.

«تام کاراکو»، مدیر پروژه دفاع موشکی در «مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی» می‌گوید: «ما بالاخره در حال پی بردن به ضرورت خریداری مهمات دفاعی هستیم.»

دریاسالار «برد کوپر»، که قرار است به سمت فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام) برسد، در ژوئن به کنگره گفته بود که مقامات باید در این زمینه با احساس فوریت وارد عمل شوند. وی افزود: «من نگران همه چیز هستم که یکی از آن‌ها مهمات و عمق زرادخانه‌ها است.»

هر سامانه تاد قادر به حمل ۴۸ موشک رهگیر میان ۶ پرتابگر است و برای بارگذاری مجدد، تحلیل داده‌ها، تعمیر و نگهداری و شلیک موشک‌ها به حدود ۱۰۰ سرباز آمریکایی نیاز دارد.

«دن شاپیرو»، مسئول سیاست غرب آسیا در پنتاگون در دولت پیشین آمریکا، می‌گوید: «تا جایی که می‌دانم، آمریکا هیچ‌گاه دو سامانه تاد را به یک کشور ارسال نکرده است. این تعهدی خارق‌العاده از فناوری و نظامیان آمریکایی به امنیت اسرائیل است.»

پنتاگون در طی این جنگ، موشک‌های رهگیر جایگزین را ارسال کرد، اما ذخایر محدود بود. طبق اسناد بودجه، هر موشک رهگیر سامانه تاد حدود ۱۳ میلیون دلار هزینه دارد که پنتاگون از سال ۲۰۱۰ حدود ۶۵۰ فروند از این موشک‌ها را خریداری کرده است. مقامات به دنبال خریداری ۳۷ فروند دیگر در سال مالی آتی بوده‌اند.

شرکت «لاکهید مارتین»، سازنده این سامانه دفاع هوایی، می‌گوید قادر است در سال جاری حدود ۱۰۰ موشک رهگیر را بسازد و در حال همکاری با دولت درباره گزینه‌های افزایش تولید برای سفارش‌های جدید است.

«وس رامبا»، یکی از اعضای مرکز مطالعات راهبردی آمریکا، می‌گوید جایگزین کردن موشک‌های رهگیر سامانه تاد که در مدت ۱۲ روز جنگ شلیک شد، بیش از یک سال زمان می‌برد و بین ۱.۵ تا ۲ میلیارد دلار نیز هزینه خواهد داشت.

تحلیلگران می‌گویند ارسال مهمات و جنگ‌افزارهای آمریکا به غرب آسیا آمادگی عملیاتی آمریکا را تحت فشار قرار داده و نشان‌دهنده نیازی فزاینده نه‌تنها به موشک‌های رهگیر، بلکه حتی به پرتابگرهای بیشتر است.

افسران ارتش می‌گویند در شرایط ایده‌آل، به ازای هر سامانه تاد مستقرشده، دو سامانه دیگر باید در خاک آمریکا باشد: یک سامانه در عملیات، سامانه دیگر برای تعمیر و ارتقا، و سومی برای استقرار بعدی در حال تمرین.

از بین هفت سامانه عملیاتی تاد آمریکا، دو سامانه در حال حاضر در اراضی اشغالی مستقر هستند. دو سامانه دیگر به صورت بلندمدت در گوام و کره جنوبی قرار دارند، یک سامانه در عربستان سعودی مستقر است و دو سامانه در خاک آمریکا هستند. یک سامانه هشتم نیز تولید شده اما هنوز کاملاً عملیاتی نیست.

به گفته یک افسر ارتش، با استقرار پنج سامانه از هفت سامانه تاد آمریکا، احتمالاً با مشکل «کمبود زمان استراحت» مواجه خواهد شد که واحدها بین مأموریت‌های مختلف فرصت کافی برای تجدید قوا نخواهند داشت.

مصرف سریع ذخایر موشک‌های رهگیر دریایی

اگرچه رژیم صهیونیستی از پدافند دفاعی چندلایه پیشرفته خود شامل سامانه‌هایی مانند پیکان، فلاخن داود و گنبد آهنین برخوردار است، اما در آستانه پایان جنگ با کمبود موشک‌های رهگیر مواجه شد و منابع خود را ذخیره می‌کرد. یکی از مقامات آمریکایی گفت اگر ایران چند حمله موشکی بزرگ دیگر انجام می‌داد، رژیم صهیونیستی ممکن بود ذخیره موشک‌های پیشرفته «پیکان۳» خود را تمام کند.

ارتش رژیم صهیونیستی اعلام کرد که تعداد موشک‌های رهگیر یا جزئیات عملیاتی مربوط به سامانه‌های دفاع هوایی خود را افشا نمی‌کند، اما مدعی شد که «در طول جنگ، نیروی دفاعی اسرائیل ابزار لازم برای دفاع از حاکمیت خود و محافظت از غیرنظامیان را داشت.»

با ادامه جنگ و حملات موشکی ایران، آمریکا هفت ناوشکن مجهز به سامانه‌های رهگیری موشک‌های بالستیک را به شرق مدیترانه و دریای سرخ اعزام کرد. بیشتر ناوشکن‌های موشک‌انداز «آرلی برک» آمریکا به انواع موشک‌های استاندارد «اس‌ام-۲»، «اس‌ام-۳» و «اس‌ام-۶» مجهز هستند که می‌توانند موشک‌های بالستیک و سایر تهدیدات هوایی را سرنگون کنند.

دریاسالار «جیمز کیلبی»، فرمانده موقت عملیات دریایی، در ژوئن در کنگره گفت که این ناوها نیز با سرعتی نگران‌کننده موشک‌های رهگیر خود را مصرف کردند. به گفته یک مقام آمریکایی، در طول جنگ، این ناوها حدود ۸۰ موشک اس‌ام-۳ را به سمت تهدیدهای ایرانی شلیک کردند. هزینه هر موشک اس‌ام-۳، بسته به مدل آن، بین ۸ تا ۲۵ میلیون دلار است.

به گفته دو مقام دفاعی، در پنتاگون نگرانی‌هایی وجود دارد که موشک‌های اس‌ام-۳ که سال گذشته برای اولین بار برای دفع حمله ایران استفاده شدند، کمتر از حد انتظار اهداف مورد نظر را تخریب کرده باشند. ارتش آمریکا اکنون با دقت در حال بررسی هر شلیک است تا به درک بهتری از آنچه رخ داده برسد، اگرچه یک افسر نیروی دریایی که در این روند فعالیت می‌کند، گفت که هنوز برای قضاوت درباره عملکرد اس‌ام-۳ زود است.

با افزوده‌شدن به چالش‌های ناشی از شلیک انبوهی از موشک‌ها در این جنگ، کشتی‌های آمریکایی مجبور شدند پس از شلیک تمامی موشک‌های رهگیر خود به بندر مدیترانه یا دریای سرخ بازگردند، چراکه نیروی دریایی هنوز روش کارآمدی برای بارگذاری مجدد موشک‌ها در دریا ندارد. جای گرفتن دقیق کنیستر موشکی ۹ متری در لوله عمودی پرتابگر به این معناست که نیروهای دریایی نمی‌توانند روی تکانه‌های حرکت کشتی در مسیر خود کار بارگذاری موشک‌ها را انجام دهند. این در صورت بروز یک درگیری احتمالی میان آمریکا و چین مشکل عمده‌ای برای ارتش آمریکا خواهد بود.

کاراکو معتقد است که این جنگ و احتمال دیگر درگیری‌ها نشان داد که آمریکا به تعداد زیادی از موشک‌های رهگیر اضافی نیاز دارد. او می‌گوید: «نگرانی دیگر این است که ایرانی‌ها قرار است دوباره این کار را انجام دهند و مسئله این است که ما دیگر از عهده دوباره انجام دادن این کار بر نمی‌آییم.»