بحران آب در تهران؛ پزشکیان از انتقال آب طالقان خبر داد و عراق با اعتراضات آبی مواجه شد

بازدید رئیس‌جمهور از سدهای البرز و هشدار درباره بحران آب

در پی تشدید بحران آب در ایران و افزایش شکایات مردمی از قطعی آب، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، روز پنجشنبه دوم مرداد ماه به صورت «سرزده» از چندین سد در استان البرز، از جمله سدهای کرج و طالقان، بازدید کرد.

آقای پزشکیان پس از بازدید از پروژه انتقال آب از سد طالقان به تهران، در جمع خبرنگاران اظهار داشت: «همانطور که مشاهده می‌کنید، سطح آب پشت سد طالقان نزدیک به ۴۸ متر کاهش یافته که زنگ خطری جدی برای تامین آب شرب پایتخت و شهرهای اطراف است.» وی وعده داد که تلاش‌ها برای انتقال سریع آب از طالقان به منظور جبران بحران آب در استان‌های البرز و تهران ادامه خواهد یافت. رئیس‌جمهور همچنین از مردم خواست تا زمان تثبیت وضعیت، در مصرف آب صرفه‌جویی کنند.

بر اساس گزارش‌ها، سدهای تامین‌کننده آب شرب استان البرز در سال آبی جاری با کاهش چشمگیر ذخایر مواجه شده‌اند. شرکت مدیریت منابع آب ایران اعلام کرده است که سد امیرکبیر (کرج) با ۶۰ درصد کاهش، سد طالقان با ۳۳ درصد، سد لار با ۲۵ درصد و سد لتیان با ۴۵ درصد کاهش آب نسبت به سال گذشته روبرو هستند که این وضعیت «شکننده» توصیف شده است.

جزئیات پروژه انتقال آب طالقان به کرج و تهران

پروژه انتقال آب از طالقان به کرج و تهران، طرح جدیدی نیست و در دولت پیشین نیز خط لوله‌ای به طول ۶۰ کیلومتر و قطر ۱۸۰۰ میلی‌متر از دریاچه زیاران (نزدیک سد طالقان) به آبگیر بیلقان (نزدیک سد کرج) کشیده شده بود. دولت کنونی اعلام کرده است که به اجرای این پروژه سرعت بخشیده و مدعی است که پیشرفت آن در سه سال دولت گذشته تنها ۲۷ درصد بوده، اما در هشت ماه اخیر به ۷۰ درصد رسیده است.

احسان استحمامی، مدیر امور مهندسی پروژه خط دوم طالقان، در این باره گفت: «فاز اول قرار است پایان مرداد ماه تکمیل شود و آب از خط جدید به کرج خواهد رسید. همچنین سهم آب تهران از لوله قبلی دو برابر شده و برداشت آب به پنج متر مکعب بر ثانیه، معادل حدود ۲۱۶ هزار مترمکعب در شبانه‌روز، خواهد رسید.»

به گفته مجریان طرح، فاز دوم که هدف آن رساندن آب به تهران است، اواسط مهر ماه به پایان می‌رسد. مجریان این پروژه تاکید کرده‌اند که در تمامی مراحل طراحی و اجرا، ملاحظات زیست‌محیطی رعایت شده و تلاش بر این بوده که کمترین تخریب در طبیعت ایجاد شود. با تکمیل این پروژه، امکان انتقال سالانه ۳۰۰ میلیون متر مکعب آب به استان‌های البرز و تهران فراهم خواهد شد.

کارشناسان محیط‌زیست سال‌هاست در مورد خطر «ورشکستگی آبی» در ایران هشدار می‌دهند و هر نوع پروژه انتقال آب که با شرایط اقلیمی منطقه سازگار نباشد را درمانی موقتی خوانده‌اند. آنها معتقدند هر راه‌حلی درباره آب به نوعی به «مساله نجات اقتصاد ایران» مربوط می‌شود.

بحران آب در عراق و اعتراضات مردمی

همزمان با بحران آب در ایران، کشور عراق نیز با چالش‌های مشابهی دست و پنجه نرم می‌کند. در شهر حله عراق، صدها نفر از شهروندان در اعتراض به کمبود آب و خشک شدن رودخانه‌ها، با آتش زدن لاستیک و تظاهرات، جاده اصلی میان استان‌های بابل و قادسیه را مسدود کردند. این اعتراضات در روز جمعه سوم مرداد/۲۵ ژوئن و در اوج گرمای تابستان در استان مرکزی بابل به خشونت کشیده شد.

تلاش‌های عراق برای مقابله با کمبود آب

عراق با جمعیتی بالغ بر ۴۶ میلیون نفر، به شدت تحت تاثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفته و با افزایش دما، خشکسالی‌های سالانه و کاهش جریان رودخانه‌ها مواجه است. در همین راستا، نخست‌وزیر عراق روز گذشته پروژه چهار میلیارد دلاری ساخت نخستین کارخانه بزرگ آب‌شیرین‌کن را در شهر ساحلی بصره افتتاح کرد.

این پروژه که توسط شرکت چینی پاورچاینا با همکاری یک شرکت عراقی اجرا می‌شود، ظرفیت روزانه یک میلیون متر مکعب آب شیرین را خواهد داشت و انتظار می‌رود در ژوئن ۲۰۲۸ به بهره‌برداری برسد. این کارخانه بخشی از تلاش‌های دولت عراق برای مقابله با کمبود شدید آب در مناطق مختلف، به ویژه در جنوب این کشور، محسوب می‌شود.