خسرو خورشیدی: کارگردانان ما به دنبال کشف استعداد نیستند

بازگشت «داستان باغ وحش» پس از ۲۷ سال

خورشیدی که دانش‌آموخته رشته طراحی و معماری صحنه از آکادمی هنرهای زیبای رم است، در اواخر دهه ۴۰ به ایران بازگشت و کارنامه هنری درخشانی با همکاری هنرمندانی چون حمید سمندریان، پری صابری و بهروز غریب‌پور دارد. او درباره اجرای مجدد نمایش «داستان باغ وحش» توضیح می‌دهد که این اثر، پایان‌نامه تحصیلی دو تن از دانشجویانش، مسعود میرحسینی و مسعود سخایی، در ۲۷ سال پیش بوده است. وی با تحسین پایداری مسعود سخایی در عرصه بازیگری، از عدم موفقیت این دو بازیگر با استعداد در یافتن نقش‌های درخور پس از سال‌ها ابراز تأسف می‌کند.

تحلیل شخصیت‌ها و پیام «داستان باغ وحش»

این استاد دانشگاه در مورد انتخاب نمایشنامه‌ای از ادوارد آلبی، نویسنده توانای آمریکایی و برنده جایزه پولیتزر، می‌گوید: «آلبی منتقد جامعه آمریکاست و فیلم مشهور «چه کسی از ویرجینیا وولف می‌ترسد» بر اساس نمایشنامه او ساخته شده است.» خورشیدی به دو شخصیت اصلی نمایش، «جری» و «پیتر» اشاره می‌کند:

• پیتر: نماینده طبقه مرفه آمریکاست که در آرامش خود غرق شده و از محیط اطرافش بی‌خبر است.
• جری: شخصیتی فقیر اما آگاه به مصائب جامعه و زندگی است که با درک عمیق خود، تفاوت فرهنگی میان طبقات را به تصویر می‌کشد.

خورشیدی با افزودن عنصری خارج از نمایشنامه اصلی (ایستادن جری جلوی مجسمه مارسل دوشان) به آگاهی و شناخت جری از نویسندگان و هنرمندان مهم اشاره می‌کند و این تفاوت دیدگاه را نمونه‌ای از اختلاف فرهنگی میان افراد مرفه و آگاه جامعه می‌داند.

اهمیت طراحی صحنه و تأثیر آن بر بازیگری

خسرو خورشیدی که خود طراح صحنه برجسته‌ای است، با یادآوری علاقه خود به طراحی صحنه فیلم «برباد رفته»، بر اهمیت این رشته تأکید می‌کند: «معماری صحنه به گفته کارگردانان بزرگ جهان مانند زفیرلی و ویسکونتی، بازیگر نهایی است.» او معتقد است که یک صحنه زیبا باید آنچنان تأثیرگذار باشد که در ذهن تماشاگر همراه با دیالوگ بازیگر باقی بماند. این دیدگاه او را به همکاری با دانشجویانش در اجرای «داستان باغ وحش» ترغیب کرده است.

چالش‌های کشف استعداد در تئاتر ایران

خورشیدی با ابراز تأسف از وضعیت بازیگری در ایران، به مقایسه آن با کشورهای دیگر می‌پردازد: «متاسفانه کارگردانان ما دنبال نام هستند ولی دنبال کشف نام نیستند.» او با اشاره به تجربه همکاری خود با کارگردانانی چون فرانکو زفیرلی، که برای یافتن بازیگران تئاتر «رومئو و ژولیت» به دنبال استعدادهای تازه بود، این رویکرد را در ایران نادر می‌داند. وی همچنین به کشف بازیگرانی چون مارلون براندو و ویوین لی در سینمای جهان اشاره می‌کند و آرزو می‌کند که روزی در ایران نیز بازیگران مستعد کشف شوند.

این هنرمند پیشکسوت از عدم وجود آرشیو مناسب برای شناسایی بازیگران درخشان گذشته و همچنین نبود تئاتر در بسیاری از شهرهای ایران ابراز نگرانی می‌کند. او با یادآوری گروه‌های تئاتری فعال در گذشته مانند گروه میلانی در رشت، بر لزوم احیای تئاتر در شهرستان‌ها تأکید دارد.

اطلاعات نمایش

نمایش «داستان باغ وحش» با بازی مسعود سخایی و مسعود میرطاهری، هر شب ساعت ۲۰ در تالار قشقایی مجموعه تئاتر شهر به روی صحنه است.