نقش کلیدی دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان در توسعه کشاورزی پایدار و امنیت غذایی

نقش دانشگاه‌ها در امنیت غذایی

کامبیز پورطهماسی، معاون پژوهشی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، اظهار داشت که دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی با ارائه راهکارهای علمی، می‌توانند دولت را در تحقق اهداف مرتبط با امنیت غذایی پایدار و دانش‌بنیان یاری رسانند. وی افزود:

• بهره‌گیری از ظرفیت‌های دانشگاهی: یکی از اهداف اصلی ستاد توسعه پایدار کشاورزی، استفاده از توانمندی‌های دانشگاهی در بخش اجرایی است.
• ارتقاء بهره‌وری: دانشگاه‌ها با ساماندهی آموزش و تحقیقات کشاورزی، نقش مؤثری در ارتقاء بهره‌وری در زنجیره تولید، تأمین و ارزش محصولات ایفا می‌کنند.
• شناسایی اولویت‌های ملی: این ستاد می‌تواند با هدایت مراکز نوآوری و فناوری در حوزه کشاورزی و زیست‌فناوری، اولویت‌های ملی را شناسایی و عملیاتی کند.
• پهنه‌بندی کشاورزی: با انجام پهنه‌بندی کشاورزی، امکان تعیین اولویت‌های منطقه‌ای فراهم می‌شود.

راهبردهای کلیدی برای توسعه کشاورزی

پورطهماسی به ضرورت‌های مهمی در بخش کشاورزی اشاره کرد:

• افزایش آگاهی روستاییان: ارتقاء سطح آگاهی روستاییان و جوامع محلی از طریق تدوین دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت برای کارشناسان، بهره‌برداران و تولیدکنندگان.
• مدیریت منابع آبی: افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف آب در گلخانه‌ها با استفاده از فناوری‌های نوین و پیاده‌سازی اتوماسیون هوشمند کشاورزی مبتنی بر هوش مصنوعی.
• احیا و حفاظت از دشت‌ها: احیا و حفاظت از دشت‌های قزوین، خوزستان و مغان به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی برای توسعه کشاورزی حمایتی.
• افزایش بهره‌وری در دیم‌زارها: اجرای طرح جهش تولید در دیم‌زارها با هدف تولید علوفه و دانه‌های روغنی.
• تغییر رویکرد در مواجهه با بیابان‌ها: تبدیل بیابان‌ها به عرصه‌ای برای تولید محصولات کشاورزی با استفاده از روش‌های نوین و کشت گیاهان مقاوم در شرایط کنترل‌شده، با توجه به بحران‌های آب و خاک و بهره‌گیری از تجارب جهانی.

نقش شرکت‌های دانش‌بنیان

ارژنگ جوادی، قائم‌مقام ستاد غذا و کشاورزی معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، بر اهمیت استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان تأکید کرد:

با توجه به چالش‌هایی همچون محدودیت منابع پایه و تنش‌های زیستی، این ستاد تلاش دارد از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های شرکت‌های دانش‌بنیان برای رفع این مشکلات استفاده کند.

وی افزود که برخی از این شرکت‌ها موفق به رفع گلوگاه‌های فناورانه کشور شده و فناوری‌هایی ارائه داده‌اند که پیش‌تر به آنها وابستگی خارجی وجود داشت. حمایت از چنین شرکت‌هایی در اولویت برنامه‌های ستاد قرار دارد.

دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان غذا و کشاورزی در پایان خاطرنشان کرد که ستاد توسعه پایدار کشاورزی تمام تلاش خود را برای فراهم کردن زمینه انتقال فناوری و ارتقای کمی و کیفی تولیدات کشاورزی به کار خواهد گرفت و همچنین تلاش می‌شود با جهت‌دهی به فعالیت‌های شرکت‌های دانش‌بنیان، توانمندی آن‌ها در این حوزه تقویت شود.