تحول فناورانه و اقتصادی در منطقه آزاد دوغارون: از فرآوری معدن تا جذب سرمایه

نگاه فناورانه به توسعه مرز دوغارون

سورنا ستاری، دانشیار دانشگاه صنعتی شریف و رئیس کمیسیون علم و فناوری شورای راهبردی روابط خارجی، در نشستی مشترک با محمدرضا مودودی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد دوغارون، بر اهمیت طراحی نوین منطقه آزاد دوغارون با رویکرد فناورانه تأکید کرد. وی با اشاره به تجربیات موفق جهانی در استفاده از فناوری در مناطق مرزی، اظهار داشت:

«زیرساخت‌های این منطقه می‌تواند از ابتدا با نگاه فناورانه، مبتنی بر هوشمندسازی و بر پایه زیست‌بوم‌های نوآورانه شکل بگیرد.»

ستاری همچنین به ظرفیت‌های عظیم معدنی افغانستان و چالش خام‌فروشی اشاره کرد. او پیشنهاد داد که دوغارون به هاب فرآوری مواد معدنی تبدیل شود تا سرمایه‌گذاران افغانستانی به جای انتقال خاک معدنی به شهرهای دور، فرآوری را در همان نقطه مرزی انجام دهند. این اقدام می‌تواند با ایجاد یک شبکه صنعتی در حوزه معدن و فراهم‌سازی امکانات زیرساختی، تحولی اقتصادی در منطقه ایجاد کرده و مواد معدنی را به زنجیره ارزش افزوده وارد کند.

وی افزود: «اکوسیستم‌های علمی و فناورانه، مانند پارک‌های علم و فناوری و مراکز R&D، می‌توانند محرک اصلی توسعه در شرق کشور باشند.»

تأکید استاندار خراسان رضوی بر تسریع ساماندهی

غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، نیز بر اهمیت راهبردی مرز دوغارون تأکید کرده و خواستار تسریع در ساماندهی این منطقه با محوریت منطقه آزاد شد. وی هدف‌گذاری برای تبدیل دوغارون به کانون تبادلات اقتصادی و امنیتی شرق کشور را ضروری دانست.

مظفری با اشاره به نقش کلیدی این مرز در اتصال ایران به آسیای میانه و افغانستان، بیان کرد: «دوغارون تنها یک مرز استانی نیست، بلکه یک گذرگاه بین‌المللی با ظرفیت بالا برای تبادلات تجاری، ترانزیتی و حتی امنیتی است. ساماندهی این منطقه باید به‌سرعت عملیاتی شود تا جایگاه شایسته خود را در سطح ملی و منطقه‌ای بازیابد.»

استاندار خراسان رضوی وضعیت فعلی مرز دوغارون را «در شأن جمهوری اسلامی ایران» ندانست و تأکید کرد که ساماندهی اولیه در بازه زمانی دو تا سه ماه کاملاً امکان‌پذیر است، مشروط بر وجود اراده و هماهنگی. وی بر ضرورت تأسیس منطقه آزاد فعال و فعال‌سازی شهرک اقتصادی مرزی تأکید کرد و از دستگاه‌های اجرایی خواست تا با تشکیل ستاد هماهنگی ویژه و جلسات منظم، روند توسعه را پیگیری کنند.

مظفری خاطرنشان کرد: «اکنون فرصت تاریخی توسعه مرز دوغارون فرارسیده است. این منطقه از تمامی قابلیت‌های جغرافیایی، انسانی و اقتصادی لازم برای جهش برخوردار است و تنها نیازمند تصمیم‌گیری قاطع، مدیریت یکپارچه و حمایت عملیاتی از سوی نهادهای ملی است.»

پیشرفت در جذب سرمایه‌گذاری

محمدرضا مودودی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری-صنعتی دوغارون، از پیشرفت قابل توجه در جذب سرمایه‌گذاری در این منطقه خبر داد. وی اعلام کرد که تاکنون توافقاتی برای واگذاری و آماده‌سازی 500 هکتار از اراضی منطقه در حوزه لجستیک و همچنین 500 هکتار دیگر در قالب پروژه‌های شهر سلامت و شهر تجاری حاصل شده است.

این واگذاری‌ها با هدف ایجاد قطب‌های نوین اقتصادی و خدماتی در شرق کشور صورت گرفته و زیرساخت‌های مربوط به آن نیز در حال آماده‌سازی و عقد قراردادهای مشارکت با سرمایه‌گذاران بخش خصوصی است.