عملکرد آتش‌نشانی تهران در بحران ۱۲ روزه و درس‌های آموخته شده

عملکرد آتش‌نشانی در بحران ۱۲ روزه

ملکی با مقایسه بحران اخیر با حوادث گذشته نظیر پلاسکو و متروپل آبادان، تأکید کرد که تفاوت اصلی در گستردگی و همزمانی حملات بود؛ به‌طوری که در این بحران، همزمان تا ۸ یا ۹ نقطه تهران مورد اصابت قرار می‌گرفت. با این حال، میانگین زمان رسیدن نیروهای آتش‌نشانی به محل حوادث طی ۱۲ روز جنگ حدود ۵ دقیقه بود که تفاوتی با شرایط عادی نداشت.

• ۱۴۲ عملیات: در طول ۱۲ روز، ۱۴۲ عملیات امدادی انجام شد.
• ۹۰ درصد عملیات توسط نیروهای تهران: بیش از ۹۰ درصد عملیات‌ها توسط نیروهای آتش‌نشانی تهران انجام شد و تنها در موارد معدودی از استان‌های معین کمک گرفته شد.
• مدیریت خستگی نیروها: چالش جدی مدیریت خستگی و فرسایش نیروها بود که در برخی روزها حتی دوبار تعویض شیفت انجام شد.

درس‌آموخته‌ها و نیازهای آتی

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران بر ضرورت بررسی کمبودها و درس‌آموخته‌های این دوره تأکید کرد. وی خاطرنشان ساخت که آتش‌نشانی‌ها در هیچ جای دنیا برای بحران‌های جنگی تعریف نشده‌اند و مأموریت اصلی آن‌ها حوادث شهری است.

«در بحران‌های عظیم، هیچ آتش‌نشانی به‌تنهایی پاسخگو نیست و حتی در دنیا نیز در حوادثی مانند زلزله و سیل، کشورهای دیگر وارد عمل می‌شوند. نکته مهم این است که از بحران‌ها عبرت بگیریم و نواقص را شناسایی و برطرف کنیم.»

ملکی به تجربه خرید تجهیزات سنگین پس از حادثه متروپل اشاره کرد و گفت که بیل مکانیکی‌های عظیم تهیه شده، در جنگ اخیر نقش چندین دستگاه و نیروی انسانی را ایفا کردند و نیاز به تعداد بیشتری از این تجهیزات احساس می‌شود.

اهمیت ثبت و تحلیل تجربیات

گروه پژوهش عملیات سازمان آتش‌نشانی تهران در حال ثبت و تحلیل لحظه‌به‌لحظه مراحل بحران است تا روش‌ها و تاکتیک‌های عملیاتی برای آمادگی بیشتر در آینده تغییر یابد.

حمایت از نیروی انسانی و تجهیزات

ملکی بر نیاز به حمایت‌های مالی، تسهیل واردات تجهیزات و توجه جدی به نیروی انسانی تأکید کرد. وی افزود که نیروهایی که ۱۲ روز بی‌وقفه در میدان بودند، مطالباتی دارند که باید در حوزه اداری و حقوقی به آن‌ها پاسخ داده شود.

آمادگی شهروندان و ایمنی ساختمان‌ها

سخنگوی آتش‌نشانی تهران بر ضرورت آمادگی همیشگی شهروندان در برابر حوادث پیش‌بینی‌نشده تأکید کرد و گفت: «جنگ خبر نمی‌کند؛ همان‌طور که زلزله، سیل یا رانش زمین هم بدون هشدار رخ می‌دهد. باید همیشه آماده باشیم و به توصیه‌های ایمنی عمل کنیم.»

وی به آسیب‌پذیری ساختمان‌های با ایمنی ضعیف‌تر در بحران‌ها اشاره کرد و از مالکان این ساختمان‌ها خواست تا هشدارهای ایمنی را جدی بگیرند. ملکی تأکید کرد که باید پیش از وقوع حوادث، با همکاری مردم و دستگاه‌های مسئول، مشکلات ایمنی را برطرف کرد.

آموزش‌های شهروندی

سازمان آتش‌نشانی تهران در دو سال اخیر رکورددار آموزش‌های چهره‌به‌چهره با بیش از ۱.۵ میلیون نفر و آموزش‌های مجازی به بیش از ۴ میلیون نفر در کشور بوده است. مربیان این سازمان متون آموزشی را به سمت آموزش‌های عملیاتی، به‌ویژه در زمینه تخریب ساختمان و چگونگی پناه گرفتن در هنگام حوادث، تغییر داده‌اند.

توصیه‌های ایمنی در زمان حادثه

• در صورت وقوع حادثه‌ای مانند زلزله یا انفجار و احتمال آتش‌سوزی و ریزش ساختمان، حتی اگر منزل آسیب ندیده باشد، سریعاً محل را ترک کنید.
• به هیچ وجه به ساختمان‌های آسیب‌دیده نزدیک نشوید تا مانع عملیات امدادی نشوید یا در معرض خطرات ناشی از ریزش یا حملات مجدد قرار نگیرید.
• در مناطق هدف موشکی، مردم عادی نباید حضور پیدا کنند.
• در مواقع بحران، اگر نیاز به حضور یا کمک شهروندان باشد، اطلاع‌رسانی از طریق مراجع رسمی انجام خواهد شد.

مقابله با شایعات و نشت گاز

سید جلال ملکی به شایعات اخیر درباره انفجارها اشاره کرد و از مردم خواست به منابع رسمی مراجعه کنند. وی توضیح داد که بخشی از انفجارهای مطرح شده در فضای مجازی، ناشی از نشت گاز خانگی است و ارتباطی به جنگ ندارد.

ملکی تأکید کرد که پس از پایان جنگ ۱۲ روزه اخیر، هیچ انفجاری در تهران مربوط به جنگ نبوده و اغلب موارد ناشی از بی‌احتیاطی شهروندان در استفاده از وسایل گازسوز است. وی در پایان از مردم خواست اخبار را از منابع رسمی دنبال کرده و توصیه‌های ایمنی را جدی بگیرند.