خبر کامل
بورس تهران: گربه شرودینگر در جعبه عدم قطعیت اقتصادی
بورس تهران، همچون «گربه شرودینگر» در حالتی از عدم قطعیت به سر می‌برد؛ جایی که فعالان بازار میان ترس از تکرار صف‌های فروش سنگین و امید به فرصت‌های استثنایی سرمایه‌گذاری، در نوسان هستند. این وضعیت دوگانه، ریشه اصلی کم‌رمقی بازار سهام در روزهای اخیر است.
پنج عامل اصلی رکود پنج‌ساله بورس
شاخص کل بورس امروز با افت محدود کمتر از نیم درصدی به کار خود پایان داد، در حالی که انتظار می‌رفت خوش‌بینی به مذاکرات و اقدامات اصلاحی، بازار را به سمت رشد سوق دهد. با وجود جمع شدن صف‌های فروش سنگین پس از جنگ ۱۲ روزه و فروکش کردن تب فرار از بورس، همچنان این پرسش مطرح است که «چرا بورس جان نمی‌گیرد؟»
بازار سهام در پنج سال گذشته، پس از اوج سال ۹۹، در رقابت با سایر بازارها همواره در رده‌های آخر قرار داشته است. شاخص بورس در این مدت حدود ۴۰ درصد رشد داشته، اما در مقایسه با دلار که ۳۰۰ درصد افزایش یافته، بازده دلاری بورس منفی ۶۵ درصد بوده است. این وضعیت، احساس بی‌جانی را در بازار سهام ایجاد کرده است.
در ادامه به بررسی پنج متهم اصلی این کم‌جانی می‌پردازیم:
- بی‌اعتمادی پس از حباب سال ۹۹: شرایط خاص بورس در سال ۹۹ و بی‌اعتمادی گسترده‌ای که پس از آن در جامعه شکل گرفت، همچنان بر بازار سهام سایه افکنده است. احیای این اعتماد نیازمند تغییرات اساسی در رویکرد نهادهای سیاست‌گذاری و بازگشت بازار سرمایه به جایگاه اصلی خود در اقتصاد است.
- اقتصاد دستوری: تشدید سیاست‌های ارز چندنرخی و قیمت‌گذاری‌های دستوری، به‌ویژه در دولت سیزدهم، شکاف بین دلار بورسی و آزاد را به بیش از ۵۰ درصد رساند. رویکردهای جدید در دولت، نشانه‌هایی از خوش‌بینی برای تغییر این ریل اقتصادی به سمت رانت‌زدایی بیشتر را نوید می‌دهد.
- هراس از تصمیمات یک‌شبه: تغییرات ناگهانی قوانین، به‌ویژه در سال‌های ابتدایی دهه ۱۴۰۰، همواره سرمایه‌گذاران را محتاط کرده است. مدیریت انتظارات و توجه به پیش‌بینی‌پذیری، از وعده‌های وزیر جدید اقتصاد است که باید دید در عمل تا چه حد محقق خواهد شد.
- ریسک‌های غیراقتصادی: این عامل بیشترین شباهت را به آزمایش گربه شرودینگر دارد. برخی معتقدند در صورت عدم مصالحه در روابط بین‌المللی، احتمال تقابل‌های سخت وجود دارد، در حالی که توافق می‌تواند شرایط جذابی برای اقتصاد و سرمایه‌گذاری فراهم کند. نسبت قیمت به درآمد (P/E) بورس تهران اکنون حدود ۵ واحد است که یکی از کمترین مقادیر در یک دهه اخیر محسوب می‌شود و نشان‌دهنده ارزندگی سهام است. با سیگنال‌های آرامش سیاسی پایدار، می‌توان انتظار بازگشت رونق را داشت.
- رقبای قدرتمند جهانی: بازدهی‌های خیره‌کننده بازارهایی مانند طلا و رمزارزها در جهان، که در ایران نیز طرفداران خود را یافته‌اند، بر کم‌جانی بورس بی‌تأثیر نبوده است. بازار سرمایه باید با بهره‌مندی از قواعد شفاف، دسترسی به این بازارها را نیز زیر چتر خود بیاورد و این تهدید را به فرصت تبدیل کند.
بورس: دوران حرفه‌ای‌ها یا قماربازی؟
عدم قطعیت‌های فعلی در اقتصاد ایران به سرعت از بین نخواهند رفت. بنابراین، بازار سهام در افق کوتاه‌مدت می‌تواند فرصت‌هایی برای فعالیت حرفه‌ای‌ها داشته باشد. افرادی که با بررسی دقیق گزینه‌های جذاب و عملکرد شرکت‌ها، قادر به کسب سودهای معقول هستند. اما ورود چشم‌بسته و ناآگاهانه به این بازار، بیشتر شبیه به قمار است تا سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر.
فرصتی در دل روزهای سخت
افق بلندمدت در بازار سهام اما داستان دیگری دارد. بنیامین گراهام، پدر سرمایه‌گذاری مدرن، اصلی ساده را بیان می‌کند: «ارزان بخر و خوش‌قیمت بفروش. سرمایه‌گذار هوشمند یک فرد واقع‌بین است که به خوش‌خیال‌ها می‌فروشد و از بدبین‌ها می‌خرد.» این آموزه‌ها برای همه بازارها مشترک است. بنابراین، اگر در فضای فعلی ریسک‌پذیری کافی و افق سرمایه‌گذاری بلندمدت وجود داشته باشد، ورود به بازار سهام می‌تواند به منزله کمین برای کسب بازدهی‌های بزرگ تلقی شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
