بحران تامین اجتماعی: فروش دارایی‌ها برای پرداخت مستمری و معوقات ۴ ماهه بازنشستگان

نشانه‌های یک بحران عمیق

این نگرانی‌ها بی‌اساس نیستند. با گذشت پنج ماه از سال، هنوز معوقات فروردین‌ماه بازنشستگان پرداخت نشده است. بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد بازنشستگان و مستمری‌بگیران این صندوق بزرگ، ماهانه کمتر از ۱۷ میلیون تومان دریافت می‌کنند، در حالی که حداقل هزینه‌های زندگی به ۵۰ میلیون تومان رسیده است. خدمات رفاهی، وام و تسهیلات نیز به شدت کاهش یافته و هزینه‌های درمان، حتی با وجود بیمه‌های تکمیلی، همچنان بار سنگینی بر دوش بازنشستگان است.

بحران تامین اجتماعی به معنای سقوط زندگی بازنشستگانی است که سال‌ها با تلاش و تخصص، چرخ‌های اقتصاد کشور را به حرکت درآورده‌اند. این قشر زحمتکش، اکنون در تنگنای هزینه‌های سرسام‌آور زندگی و مشکلات معیشتی گرفتار شده‌اند. به نظر می‌رسد نه تامین اجتماعی و نه دولت، برنامه مشخصی برای خروج از این بن‌بست ندارند. عدم پرداخت بخشی از بدهی دولت به تامین اجتماعی، که در قانون بودجه نیز مشخص شده، نگرانی بازنشستگان را دوچندان کرده است.

دغدغه‌های روزمره بازنشستگان

«احمد قاسمی»، بازنشسته حداقل‌بگیر کارگری و فعال صنفی، با اشاره به وخامت اوضاع می‌گوید: «سال به سال و به تدریج سقوط کرده‌ایم. دیگر حقوق ما به دهم ماه هم نمی‌رسد. اما مشکل فقط حقوق پایین نیست؛ کسی به فریاد بازنشستگانی نمی‌رسد که سی سال، با اخلاص و از خودگذشتگی به این آب و خاک خدمت کرده‌اند.»

او در ادامه، بخشی از مشکلات زندگی خود را روایت می‌کند:

«سال قبل به علت گرانی اجاره خانه که با حقوق حداقلی اینجانب سازگاری نداشت مجبور به مهاجرتِ ناخواسته از تهران به فردیس کرج شدم و الان حدود دو ماه است که در محله وحدت ساکن هستم اما در این سن و سال گرفتار مشکلات بسیار شده‌ام؛ اینجا متاسفانه از روز اول یا آب نبود یا برق؛ خلاصه با این مسئله کنار آمده بودیم اما چند شبانه روز است که بین پانزده تا بیست و چهار ساعت آب قطع می‌شود؛ با هر ارگانی تماس گرفته‌ام جواب درستی به من نداده‌اند فقط می‌گویند باید مدیریت کنید! من چگونه مدیریت کنم، دقیقاً چی را مدیریت کنم؟ امور زندگی با مستمری زیر خط فقر را یا بی‌آبی ۲۴ ساعته را؟! اگر حقوقم بیشتر بود مجبور نبودم بعد از عمری زندگی در تهران به این حاشیه‌ی بدون امکانات کوچ کنم! جایی که ۲۴ ساعت آب قطع است؛ من حتی نمی‌توانم بهداشت فردی را رعایت کنم؛ با کدام آب، در سن پیری فرایض دینی را اجرا کنم؟»

قاسمی تاکید می‌کند که «دغدغه، یکی دوتا نیست؛ گرانی‌های بی‌حساب و کتاب که جای خود دارد؛ بی‌آبی و بی‌برقی هم مزید بر علت شده.....»

«یدالله فرجی»، فعال صنفی بازنشستگان کارگری و رئیس اسبق شورای اسلامی کارخانه جنرال استیل، نیز شرایط زندگی بازنشستگان را بسیار سخت توصیف می‌کند. او می‌گوید:

• «ما مدت‌ها پیش گفتیم که بازنشستگان دیگر نمی‌توانند گوشت بخرند؛ ما را به سیاه‌نمایی متهم کردند!»
• «وقتی حقوق من بازنشسته ۱۴ میلیون تومان است و قیمت یک کیلو گوشت بیشتر از یک میلیون تومان، چطور می‌توانم در سبد خریدم گوشت داشته باشم؟!»
• «بازنشستگان واقعاً نمی‌توانند گوشت بخرند؛ خوراک‌‌شان بعد از سی سال جان کندن، در بیشتر مواقع نان و تخم مرغ است یا املت گوجه فرنگی‌!»

فرجی به بی‌مسئولیتی دولت در مواجهه با وضعیت معیشتی ناگوار کارگران بازنشسته اشاره کرده و می‌افزاید: «در این شرایط، هنوز معوقات فروردین را نپرداخته‌اند. هفته‌ای یکی دوبار کانون عالی بازنشستگان با مدیرعامل و کارشناسان سازمان جلسه می‌گذارند؛ کلی بحث می‌کنند و آخر به این نتیجه می‌رسند که در جلسه بعدی زمان پرداخت معوقات فروردین بازنشستگان را مشخص کنند! جناب آقای سالاری، مدیرعامل تامین اجتماعی! مگر معوقات بازنشستگان چقدر است که پرداخت آن را چهار ماه عقب انداخته‌اید، مگر بیشتر از ۳ یا ۴ میلیون تومان است؟! پول سه کیلو گوشت است که چهار ماه پرداخت آن را به تاخیر انداخته‌اید....»

او ادامه می‌دهد: «وقتی بازنشستگان در این وضعیت بحرانی هستند چرا دولت به میدان نمی‌آید و کسری از بدهی خود را بپردازد تا تامین اجتماعی معوقات بازنشستگان را بدهد؟! ما یک تریلیون تومان یا حتی بیشتر از دولت طلب داریم اما حال و روزمان این است....!»

مبلغ ریالی معوقات فروردین بازنشستگان تامین اجتماعی، که امروز در تامین ساده‌ترین نیازهای زندگی درمانده‌اند، کسر بسیار کوچکی از یک تریلیون تومان بدهی دولت به این صندوق است؛ آن‌چنان کوچک که اصلاً به حساب نمی‌آید. معوقه هر بازنشسته بعد از چهار ماه انتظار، معادل پول سه یا چهار کیلو گوشت است، اما دولت حاضر نیست ذره‌ای کوچک از دریای بدهی‌های خود به تامین اجتماعی را بپردازد تا بازنشسته‌ای که درگیر هزار گرفتاری و بی‌آبی و بی‌برقی‌ست، بتواند نیازهای اولیه خود را تامین کند. بازنشسته چهار ماه است که منتظر است اما دولت و تامین اجتماعی اقدامی نمی‌کنند.