فناوری SNAP: گامی نوین در تولید سریع واکسن‌های نانوذره‌ای

فناوری SNAP: انقلابی در تولید واکسن‌های نانوذره‌ای

در دنیای امروز که تهدید بیماری‌های همه‌گیر همواره در کمین است، سرعت و کارایی در تولید واکسن از اهمیت حیاتی برخوردار است. فناوری نوآورانه SNAP، با بهره‌گیری از نانولیپوزوم‌های حاوی کبالت و برچسب‌های پروتئینی His-tag، گامی بلند در این مسیر برداشته است. این رویکرد جدید نه تنها فرآیند تصفیه آنتی‌ژن‌ها را به طرز چشمگیری تسریع می‌بخشد، بلکه به تقویت پاسخ ایمنی بدن نیز کمک می‌کند و راه را برای تولید واکسن‌های نانوذره‌ای مؤثر و انعطاف‌پذیر هموار می‌سازد.

سرعت بی‌سابقه در تصفیه آنتی‌ژن‌ها

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های فناوری SNAP، توانایی آن در جداسازی آنتی‌ژن‌ها از ناخالصی‌ها تنها در ۳۰ دقیقه است. این در حالی است که روش‌های مرسوم تصفیه آنتی‌ژن‌ها، پیچیده و زمان‌بر هستند. این سرعت بی‌نظیر، به ویژه در شرایط اضطراری و شیوع بیماری‌های واگیردار، می‌تواند نقشی حیاتی ایفا کند.

کنت کستر، مدیر اجرایی بخش واکسن CEPI، تأکید کرده است که در شرایط بروز یک بیماری واگیردار، هر روز و حتی هر ساعت حیاتی است. فناوری SNAP این توان را دارد که با کاهش مراحل پیچیده تولید و تصفیه واکسن، زنجیره توسعه واکسن را تا حد زیادی فشرده کرده و به تحقق «مأموریت ۱۰۰ روزه» CEPI برای تولید واکسن‌های همه‌گیر کمک کند.

انعطاف‌پذیری و سازگاری بالا

فناوری SNAP با ساختار «وصل و اجرا» (Plug-and-Play) خود، انعطاف‌پذیری بالایی در برابر بیماری‌های مختلف ارائه می‌دهد. این ویژگی امکان می‌دهد که آنتی‌ژن‌های مربوط به هر بیماری، به سرعت و با حداقل مراحل تولید، وارد پلتفرم شده و واکسن‌های جدیدی ساخته شوند. همچنین، به دلیل استفاده از تگ‌های His و اتصال مستقیم به سطح نانوذره، سیستم ایمنی بدن واکنش منفی به این تگ‌ها نشان نمی‌دهد؛ موضوعی که در کارآزمایی‌های انسانی نیز تأیید شده است.

نتایج امیدوارکننده و کاربردهای آتی

موفقیت این فناوری پیش‌تر در کارآزمایی فاز سوم واکسن کووید-۱۹ با نام EuCorVac-۱۹ به اثبات رسیده است. علاوه بر این، داده‌های موفقیت‌آمیزی از مدل‌های پیش‌بالینی برای واکسن آنفلوانزای پرندگان H۵N۱ منتشر شده که در مجله علمی Cell Biomaterials به چاپ رسیده‌اند.

در حال حاضر، پژوهشگران با سرمایه‌گذاری CEPI، در حال بررسی کارایی فناوری SNAP برای مقابله با سندرم تب شدید همراه با کاهش پلاکت (SFTS) هستند. این بیماری ویروسی از طریق کنه در شرق آسیا منتقل می‌شود و مطالعه آن توسط گروه بین‌المللی از دانشگاه بوفالو، دانشگاه علوم پزشکی SUNY Upstate و مؤسسه ملی بیماری‌های عفونی ژاپن در حال انجام است.

در صورت موفقیت، این فناوری پتانسیل آن را دارد که به سرعت برای تولید واکسن‌های جدید علیه سایر عوامل بیماری‌زا، از جمله بیماری ایکس، به کار گرفته شود. بیماری ایکس اصطلاحی است که سازمان جهانی بهداشت برای اشاره به تهدیدات ویروسی ناشناخته آینده به کار می‌برد.

دسترسی عادلانه و توسعه پایدار

یکی از اصول مهم در توسعه این فناوری، سیاست «دسترسی عادلانه» CEPI است. بر این اساس، تمامی داده‌ها و نتایج این پروژه به صورت دسترسی آزاد منتشر خواهد شد تا جامعه علمی جهانی بتواند از آن بهره‌مند شود و به پیشرفت‌های آتی در زمینه واکسن‌سازی کمک کند.

فناوری SNAP توسط جاناتان لاول، استاد دانشگاه SUNY بوفالو و یکی از بنیان‌گذاران «پاپ بایو»، طراحی و در چارچوب پلتفرم نانولیپوزومی PoP توسعه یافته است. شرکت «پاپ بایو» مجوز انحصاری این فناوری را از بنیاد تحقیقات دانشگاه ایالتی نیویورک (SUNY-RF) دریافت کرده است.

ائتلاف CEPI که از سال ۲۰۱۷ با همکاری نهادهای دولتی، خصوصی، خیریه و علمی آغاز به کار کرده، تاکنون از توسعه بیش از ۵۰ واکسن یا فناوری زیستی برای مقابله با عوامل بیماری‌زای پرخطر حمایت کرده و مأموریت اصلی آن تسریع واکنش جهانی به بیماری‌های همه‌گیر آینده و تضمین دسترسی عادلانه به واکسن‌هاست.