سوگواره تعزیه ساوه؛ گامی بلند در احیا و ارتقای هنر اصیل ایرانی

تعزیه: هنری با ریشه‌های عمیق در فرهنگ ایرانی

صادقی‌نژاد هنر تعزیه را یکی از منحصربه‌فردترین و شاخص‌ترین هنرهای ایرانی توصیف کرد که طی قرن‌ها تکامل یافته است. این هنر جمعی که در قالب شبیه‌خوانی متبلور می‌شود، عمدتاً در ایام محرم و صفر، ماه مبارک رمضان و مناسبت‌های شهادت اهل بیت(ع) با هدف نکوداشت شهدای کربلا اجرا می‌شود.

وی افزود که مناطق مرکزی ایران، به‌ویژه استان‌هایی مانند اصفهان، کاشان، همدان، مرکزی و البرز، از دوران صفویه به بعد در تکریم شعائر دینی و توسعه هنر تعزیه پیشگام بوده‌اند و میراثی ارزشمند از این هنر دینی به یادگار گذاشته‌اند.

ارزشیابی هنرمندان تعزیه و حمایت از پیشکسوتان

دبیر شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور به فرآیند ارزشیابی هنرمندان تعزیه اشاره کرد. هنرمندانی که در ارزشیابی شورای تخصصی به درجه یک برسند و بالای ۶۰ سال سن داشته باشند، می‌توانند به عضویت موسسه هنرمندان پیشکسوت درآیند و از حمایت‌های ویژه صندوق هنرمندان، از جمله خدمات مالی و رفاهی، بهره‌مند شوند.

صادقی‌نژاد تأکید کرد که فرآیند ارزشیابی بر اساس تخصص و تجربه انجام می‌شود، حتی اگر فرد فاقد تحصیلات آکادمیک باشد. وی توضیح داد:

برخی هنرمندان ممکن است سواد دانشگاهی نداشته باشند، اما تجربه و تخصص آن‌ها در حد مدارک دانشگاهی یا حتی دکتری است.

این شورا، متشکل از پنج استاد برجسته دانشگاهی، نماینده وزیر علوم، سازمان برنامه و بودجه، فرهنگستان هنر، صداوسیما و وزیر ارشاد (به‌عنوان دبیر شورا)، آثار و توانمندی‌های هنرمندان را با دقت بررسی می‌کند. لوح تقدیر صادره از این شورا معادل مدارک تحصیلی است:

• لوح درجه یک: معادل دکتری
• لوح درجه دو: معادل فوق‌لیسانس
• لوح درجه سه: معادل لیسانس
• لوح درجه چهار: معادل فوق‌دیپلم
• لوح درجه پنج: معادل دیپلم

دارندگان درجه یک می‌توانند به‌عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه فعالیت و تدریس کنند. شورای ارزشیابی علاوه بر ارزیابی توانمندی‌ها، نقش نظارتی نیز دارد و کارشناسان شورا نسخ تعزیه را بررسی کرده و در صورت مشاهده تحریف یا نقص، به هنرمند تذکر می‌دهند. این نظارت دقیق به حفظ اصالت و کیفیت این هنر کمک می‌کند.

سوگواره تعزیه ساوه: گامی بلند در احیای هنر اصیل

صادقی‌نژاد درخصوص بازدید خود از سوگواره تعزیه ساوه اظهار کرد که این رویداد با محوریت ارزشیابی هنرمندان و گرامیداشت شهدای کربلا و جنگ تحمیلی، به صحنه‌ای برای احیای هنر اصیل تعزیه و شناسایی استعدادهای جدید تبدیل شد. این سوگواره که از ۲۸ تیر در روستای الوسجرد ساوه آغاز شده بود، شامگاه گذشته به کار خود پایان داد.

وی با تأکید بر استقبال گسترده مردم و حضور هنرمندان برجسته، این سوگواره را یکی از رویدادهای فرهنگی شاخص منطقه دانست. از نقاط قوت این سوگواره می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استفاده از داوران دانشگاهی و غیربومی برای حرفه‌ای‌تر شدن ارزیابی.
• برگزاری کارگاه‌های آموزشی تخصصی برای تعزیه‌خوانان جهت ارتقای مهارت‌ها.
• ایجاد فضایی برای تماشای اجراهای یکدیگر و تبادل تجربیات میان هنرمندان.
• اجرای تعزیه به زبان‌های فارسی و ترکی، نشانه‌ای از توجه به فرهنگ بومی.
• همخوانی مردم با متون نسخ تعزیه در حین اجرا، نشان‌دهنده پیوند عمیق این هنر با فرهنگ مردم ساوه.
• حمایت رسانه‌ای و برگزاری در فضای باز روستا که فضایی صمیمی و مردمی ایجاد کرد.

صادقی‌نژاد با اشاره به دیدار خود با امام‌جمعه و فرماندار ساوه، بر عزم جدی مسئولان برای پویایی هنر تعزیه تأکید کرد. وی افزود که سوگواره ساوه فرصتی برای استعدادیابی و ارزشیابی هنرمندان است تا از مزایایی نظیر بیمه تکمیلی و طرح تکریم بهره‌مند شوند.

دبیر شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور ابراز امیدواری کرد که تداوم پشتیبانی مردم و مسئولان بتواند سوگواره تعزیه ساوه را به یکی از مهم‌ترین جشنواره‌های هنری کشور تبدیل کند. این رویداد با تلفیق سنت و نوآوری، حمایت مردمی و رسمی و نظارت دقیق شورای ارزشیابی، الگویی موفق برای تقویت هنرهای دینی در ایران ارائه داد و نویدبخش آینده‌ای روشن برای تعزیه در قلب ایران است.

وی در پایان از هنرمندان بااستعداد بالای ۶۰ سال در ساوه که از مزایای شورای ارزشیابی بی‌اطلاع هستند، دعوت کرد تا با ارائه تقاضا و بارگذاری مستندات در سامانه شورا، از فرصت‌های موجود بهره‌مند شوند.