گروه شبه‌نظامی سودان پس از دو سال جنگ داخلی، از تشکیل دولت موازی خبر داد

تشکیل دولت موازی و رهبران جدید

«نیروهای پشتیبانی سریع» (RSF) که از سال ۲۰۲۳ درگیر جنگ داخلی با ارتش سودان هستند، اکنون با اعلام تشکیل دولت موازی، گامی جدید در مسیر تحولات سیاسی این کشور برداشته‌اند.

• رئیس شورای ریاست جمهوری: محمد حمدان دقلو، فرمانده «نیروهای پشتیبانی سریع»، به عنوان رئیس شورای پانزده نفره ریاست جمهوری این دولت موازی تعیین شده است.
• نخست‌وزیر: محمد حسن تایشی، سیاستمدار غیرنظامی، پست نخست‌وزیری را بر عهده گرفته است.

این تحول می‌تواند به تقسیم سودان به دو منطقه نفوذ منجر شود؛ جایی که «نیروهای پشتیبانی سریع» کنترل غرب و جنوب، به ویژه دارفور و کوردوفان را در دست داشته باشند و ارتش بر بخش‌هایی از شمال، شرق و مرکز مسلط باشد. ارتش سودان چند ماه پیش موفق به بازپس‌گیری خارطوم، پایتخت، شده بود.

پیامدهای انسانی جنگ داخلی

جنگ داخلی سودان که از آوریل ۲۰۲۳ آغاز شده، فجایع انسانی گسترده‌ای را به بار آورده است:

• آوارگی و تلفات: میلیون‌ها نفر آواره و ده‌ها هزار نفر کشته شده‌اند.
• بحران انسانی: سازمان ملل این جنگ را «بحران فراموش شده» خوانده و سال گذشته از وقوع «بحران انسانی فاجعه‌بار» خبر داد.
• گرسنگی حاد: حدود نیمی از جمعیت سودان، معادل ۲۶ میلیون نفر، با «گرسنگی حاد» دست و پنجه نرم می‌کنند.

ریشه‌های درگیری و نقش قدرت‌های خارجی

جنگ داخلی سودان ریشه در نبرد قدرت میان ژنرال عبدالفتاح برهان، فرمانده ارتش، و ژنرال محمد حمدان دقلو (حمیدتی)، فرمانده «نیروهای پشتیبانی سریع»، دارد.

این دو فرمانده که در کودتای سال ۲۰۲۱ برای به دست گرفتن قدرت سیاسی همکاری کرده بودند، بر سر نحوه تقسیم قدرت، نقش آتی هر کدام و چگونگی تأمین مالی «نیروهای پشتیبانی سریع» با یکدیگر اختلاف پیدا کردند که در آوریل ۲۰۲۳ به جنگ داخلی منجر شد.

برخی قدرت‌های خارجی نیز در این جنگ نقش داشته‌اند:

• حامیان ارتش: عربستان سعودی و مصر از نیروهای مسلح سودان حمایت کرده‌اند و ایران نیز تسلیحاتی در اختیار ارتش قرار داده است.
• حامیان نیروهای پشتیبانی سریع: امارات متحده عربی حامی «نیروهای پشتیبانی سریع» بوده است.

تلاش‌های نافرجام برای صلح

تلاش‌هایی برای میانجی‌گری صلح در سودان صورت گرفته، اما تاکنون بی‌نتیجه مانده است. در ماه مه ۲۰۲۳، عربستان سعودی و ایالات متحده از مذاکرات صلح در جده حمایت کردند. اگرچه دو طرف چندین بار با آتش‌بس موقت موافقت کردند، اما به سرعت به جنگ بازگشتند.

هر دو گروه نظامی درگیر در جنگ داخلی سودان به ارتکاب گسترده جنایات جنگی از جمله تجاوز به عنف، شکنجه و کشتار غیرنظامیان متهم شده‌اند. سازمان ملل خواستار آتش‌بس فوری به عنوان تنها راه جلوگیری از گسترش بیشتر قحطی شده است.