خبر کامل
انقلاب در تامین مالی دانش‌بنیان‌ها: دارایی‌های نامشهود وثیقه می‌شوند
دکتر حامد رفیعی، رئیس مرکز تامین مالی و سرمایه‌گذاری معاونت علمی ریاست‌جمهوری، در نشست خبری اخیر خود به تشریح چالش‌های تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان و اقدامات صورت‌گرفته برای رفع این موانع پرداخت. وی با اشاره به اینکه ۶۵ درصد شرکت‌های دانش‌بنیان تاکنون هیچ تسهیلاتی دریافت نکرده‌اند، بر لزوم تسهیل‌گری در این حوزه و ایجاد مسیرهای نوین تامین مالی تاکید کرد.
چالش‌های تامین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان
یکی از اصلی‌ترین موانع پیش روی شرکت‌های دانش‌بنیان، عدم آشنایی با پیچیدگی‌های تامین مالی است. بسیاری از این شرکت‌ها در حوزه‌های تخصصی خود خبره هستند، اما در جذب سرمایه و استفاده از ابزارهای مالی با مشکل مواجه‌اند. دکتر رفیعی در این باره اظهار داشت:
«بسیاری از شرکت‌ها در حوزه‌های تخصصی، متخصص هستند ولی با پیچیدگی‌های تامین مالی آشنا نیستند؛ از این رو ما وظیفه داریم در این حوزه برای شرکت‌های دانش‌بنیان تسهیل‌گری کنیم و مسیرهایی را ایجاد کنیم تا تولید این شرکت‌ها با مشکل خاصی مواجه نشود.»
وی همچنین به این نکته اشاره کرد که برخی شرکت‌ها با وجود دریافت تسهیلات، آن را صرف توسعه محصول دانش‌بنیان نکرده‌اند.
ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود: گامی نوین در اقتصاد ایران
مرکز تامین مالی و سرمایه‌گذاری معاونت علمی ریاست‌جمهوری که سال گذشته تاسیس شد، اهداف متعددی را دنبال می‌کند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود شرکت‌های دانش‌بنیان است. این دارایی‌ها شامل موارد حیاتی نظیر برندینگ، نشان تجاری، مالکیت فکری، گواهی‌ها و مجوزها می‌شوند.
دکتر رفیعی تاکید کرد که نه سیستم مالی کشور و نه خود شرکت‌ها تاکنون به این دارایی‌ها اهمیت کافی نداده‌اند و امکان جذب سرمایه از طریق آن‌ها فراهم نبوده است. از این رو، تدوین و به‌روزرسانی قوانین و مقررات در این زمینه ضروری به نظر می‌رسید.
آیین‌نامه دارایی‌های قابل توثیق
یکی از مهم‌ترین اقدامات قانونی، تصویب آیین‌نامه ذیل ماده ۷ قانون تامین مالی تولید و زیرساخت (مصوب ۱۴۰۲) است. این آیین‌نامه که در اردیبهشت‌ماه سال جاری ابلاغ شد، فهرستی از ۳۵ نوع دارایی قابل توثیق را معرفی می‌کند. نکته حائز اهمیت این است که بخش قابل توجهی از دارایی‌های نامشهود نیز در این فهرست گنجانده شده‌اند، از جمله:
- نرم‌افزارها
- گواهی‌ها و مجوزها
- مطالبات قراردادی
- نشان‌های تجاری و برندها
این اقدام نه تنها برای شرکت‌های دانش‌بنیان، بلکه برای فعال‌سازی ظرفیت‌های جدید در کل اقتصاد کشور صورت گرفته است. اگرچه سهم دارایی‌های نامشهود در نظام مالی ایران هنوز پایین است، اما این آیین‌نامه می‌تواند نقطه عطفی برای افزایش استفاده از آن‌ها به عنوان وثیقه باشد.
سامانه جامع وثایق و رسمیت‌بخشی به ارزش‌گذاری
در پیوست آیین‌نامه مذکور، دستورالعمل مهمی نیز تهیه و ابلاغ شد که به سامانه جامع وثایق مرتبط است. این دستورالعمل حتی پیش از آیین‌نامه نهایی، در تاریخ ۲۰ فروردین‌ماه تهیه و در ۱۰ اردیبهشت‌ماه ابلاغ شده بود.
در حوزه ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود، ماده ۱۱ یکی از آیین‌نامه‌ها صراحتاً اعلام می‌کند که ملاک ارزش‌گذاری، شرکت‌هایی هستند که مجوز خود را از معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری دریافت کرده‌اند. این برای نخستین بار است که از طریق معاونت علمی، به ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود رسمیت داده می‌شود. کمیته‌ای ۱۱ نفره متشکل از نمایندگان بانک مرکزی، بورس و سایر دستگاه‌ها مسئولیت صدور این مجوزها را بر عهده دارند.
در گام بعدی، برنامه اقدام دولت برای افزایش سرمایه‌گذاری در تولید (مصوب ۱۴ اردیبهشت‌ماه) نیز به موضوع دارایی‌های نامشهود پرداخته است. ماده ۲۳ این برنامه، معاونت علمی، وزارت اقتصاد و دفتر رئیس‌جمهور را مکلف کرده تا بستر ثبت دارایی‌های نامشهود در محاسبه ارزش سهام در بازار سرمایه را فراهم و به شورای عالی بورس ارائه دهند.
ابزارسازی نوین در زیست‌بوم دانش‌بنیان
دکتر رفیعی به لزوم پیشتازی در روش‌های تامین مالی در زیست‌بوم دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت که تاکنون اتکا بیشتر به منابع دولتی، بودجه‌ای و بانکی بوده است. وی تاکید کرد که باید ابزارهای تامین مالی جدید موجود در اقتصاد جهانی را بومی‌سازی و در کشور پیاده‌سازی کرد.
وی با مقایسه سهم دارایی‌های نامشهود در اقتصاد جهانی، به رشد چشمگیر آن اشاره کرد: «در سال ۱۹۷۵ تنها ۱۷ درصد از دارایی‌های ۵۰۰ شرکت برتر بورس آمریکا، دارایی‌های نامشهود بود، اما این عدد در سال ۲۰۲۰ به ۹۰ درصد رسید.» این آمار نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این دارایی‌ها در اقتصاد مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی است.
در پایان، دکتر رفیعی به نقدهای موجود درباره سهم پایین محصولات دانش‌بنیان در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور پاسخ داد و تاکید کرد که صرفاً نباید به عدد اسمی نگاه کرد. وی افزود که بسیاری از این محصولات با یک‌دهم هزینه مشابه خارجی در داخل تولید شده‌اند که نشان‌دهنده دستیابی به فناوری، استقلال صنعتی و خلق ارزش واقعی است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
