خبر کامل
مژگان صیادی: از سگ‌های زنده‌یاب تا صلح در بختیاری
مژگان صیادی، مستندساز برجسته ایرانی، در گفت‌وگویی اختصاصی با خبرآنلاین، از دو پروژه مستند متفاوت و عمیق خود پرده برداشت. یکی از این آثار به قهرمانان بی‌صدای عملیات‌های نجات، یعنی سگ‌های زنده‌یاب، می‌پردازد و دیگری روایتی تکان‌دهنده از قتل و تلاش برای صلح در دل جامعه عشایر بختیاری است. این دو سوژه، با وجود تفاوت‌های ماهوی، تصویری واقعی از بحران، فداکاری، سنت و خشونت را در قاب دوربین او به نمایش می‌گذارند.
قهرمانان بی‌صدا: مستندی درباره سگ‌های زنده‌یاب
صیادی در تشریح مستند جدید خود که به سگ‌های زنده‌یاب اختصاص دارد، اظهار داشت: «این فیلم به حیواناتی می‌پردازد که با وجود آسیب‌پذیری ایران در برابر بلایای طبیعی نظیر زلزله، سیل و حتی جنگ، در خط مقدم نجات جان انسان‌ها قرار دارند.» وی افزود که این مستند بخشی از طرح‌های مصوب مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در ارتباط با جنگ ۱۲ روزه است.
او درباره مراحل تولید این اثر گفت: «تحقیقات و پژوهش اولیه به پایان رسیده، اما در حال حاضر با چالش دریافت مجوز برای بازسازی صحنه‌ها مواجه هستیم. امیدوارم بتوانیم فیلم را به موقع برای جشنواره سینماحقیقت آماده کنیم.»
این مستندساز با تأثر از جان باختن دو قلاده سگ زنده‌یاب به نام‌های «چارلی» و «آلوین» در جریان عملیات‌های نجات در جنگ ۱۲ روزه، تأکید کرد: «هلال احمر برای تربیت و نگهداری این حیوانات هزینه‌های گزافی صرف می‌کند، اما ارزش جان‌هایی که نجات می‌دهند، غیرقابل اندازه‌گیری است.»
روایتی از قتل و صلح در بختیاری
دومین پروژه صیادی، مستندی با رویکردی انسانی‌تر و پیچیده‌تر است؛ روایتی از قتل یک جوان عشایر بختیاری و تلاش برای جلوگیری از قصاص. او درباره این اثر توضیح داد: «ساخت این فیلم را دو سال پیش در منطقه بختیاری‌نشین زاگرس، واقع در استان خوزستان، آغاز کردم. این مستند به صورت تک‌نفره و با بودجه شخصی در حال ساخت است. داستان درباره جوانی است که به قتل رسیده و دو قاتل او حدود ۸ سال است که در زندان به سر می‌برند. اکنون کدخداها در تلاشند تا میان دو خانواده صلح برقرار کنند و از ادامه چرخه خشونت جلوگیری نمایند.»
صیادی تأکید کرد که هدفش از ساخت این فیلم، مداخله در روند مصالحه نبوده، بلکه صرفاً نقش تماشاگر و راوی بحران را ایفا کرده است: «فیلم، مستندِ مشاهده‌گر است. هرچند حضور دوربین ممکن است به آرامش جلسات کمک کرده باشد، اما تلاش کردم در تصمیم خانواده‌ها دخالت نکنم. من این پروژه را به درخواست برادر مقتول آغاز کردم و حاصل آن دو سال زندگی در منطقه بختیاری‌نشین و یک سال همراهی با خانواده مقتول است.»
او در پاسخ به این پرسش که آیا زنان مستندساز برای ساخت چنین فیلم‌هایی با دشواری بیشتری روبه‌رو هستند، پاسخ قابل‌تأملی داد: «در جوامع سنتی مانند جامعه بختیاری، اتفاقاً حضور یک کارگردان مرد با موانع بیشتری مواجه می‌شود. به دلیل زن بودن، خانواده‌ها راحت‌تر به من اعتماد کردند و این اعتماد باعث شد بتوانم به عمق ماجرا نفوذ کنم.»
وی البته تأکید کرد که مشکل مشترک همه مستندسازان، صرف‌نظر از جنسیت، تأمین بودجه و سرمایه تولید است. با این حال، نگاه سنتی به زنان فیلم‌ساز ممکن است موانع مضاعفی ایجاد کند.
دعوت به فیلم‌سازی در مناطق محروم
صیادی در ادامه با اشاره به سال‌ها زندگی و فیلم‌سازی در میان لرها، گفت: «در شهرستان‌ها مسائل فراوانی وجود دارد که ظرفیت مستند شدن دارند؛ از مردسالاری و ازدواج اجباری گرفته تا استفاده خشونت‌بار از سلاح گرم. این مسائل به فرهنگ و حیات اجتماعی ایلات لطمه می‌زند و مستند می‌تواند در بازتاب و بررسی آن‌ها مؤثر باشد.»
او با انتقاد از تمرکز فیلم‌سازی در تهران، توصیه کرد: «مستندسازها بهتر است از پایتخت فاصله بگیرند. در مناطق محروم، سوژه‌های دست‌نخورده بسیاری وجود دارد که ارزش مستندسازی دارند. هرچند کمبود زمان و بودجه چالش‌های بزرگی هستند، اما پرداختن به این مناطق ضرورت دارد.»
صیادی همچنین از کاهش تعداد مستندسازان در سال‌های اخیر ابراز نگرانی کرد و گفت: «بسیاری از مستندسازها از شهرستان‌ها به تهران مهاجرت کرده‌اند یا حتی از کشور خارج شده‌اند. این مسئله باعث شده با کمبود نیروی خلاق در این حوزه مواجه شویم و سوژه‌های مهم روی زمین بمانند.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۱:۳۸ - ۱۴۰۴/۰۵/۰۵