خبر کامل
نگاهی به آزمایشگاههای فوقمحرمانه آمریکا برای توسعه سلاحهای هستهای

در قلب تأسیسات فوقمحرمانه ایالات متحده، دانشمندان با بهرهگیری از پیشرفتهترین لیزرها، ابررایانهها و فناوریهای نوین، به نگهداری، شبیهسازی و طراحی سلاحهای هستهای مشغول هستند. این فعالیتها در آزمایشگاههای سری آمریکا، نقش حیاتی در حفظ و توسعه زرادخانه هستهای این کشور ایفا میکنند.
قدرتمندترین مرکز لیزری جهان: NIF
تأسیسات ملی احتراق و علوم فوتونی (NIF) در کالیفرنیا، میزبان آزمایشهایی است که هر «شلیک» آن تنها چند میلیاردم ثانیه به طول میانجامد. در این لحظه کوتاه، ۱۹۲ پرتو لیزری با قدرتی معادل ۵۰۰ تریلیون وات، بر روی یک استوانه طلایی متمرکز میشوند. درون این استوانه، کرهای الماسی به اندازه دانه فلفل، حاوی ترکیبی از دوتریوم و تریتیوم (ایزوتوپهای سنگین هیدروژن) قرار دارد.

با جذب انرژی لیزر، لایههای بیرونی کره به سرعت بخار شده و موج شوکی با سرعت ۳۰۰ کیلومتر بر ثانیه ایجاد میکنند که کره را متراکم میسازد. در این فرآیند، اتمهای دوتریوم و تریتیوم تحت فشارهایی معادل میلیاردها برابر فشار جو و دمایی بالاتر از ۱۰۰ میلیون درجه سلسیوس فشرده شده و با همجوشی، انرژی عظیمی آزاد میکنند. این فناوری به دانشمندان امکان میدهد تا انفجار یک سلاح هستهای را بدون نیاز به بمب واقعی شبیهسازی کنند.
NIF در دهه ۱۹۹۰، پس از توقف آزمایشهای هستهای زیرزمینی آمریکا، آغاز به کار کرد و اکنون به عنوان قدرتمندترین مرکز لیزری جهان شناخته میشود. این تأسیسات در کنار ابررایانه «ال کاپیتان»، از جمله پیشرفتهترین ابزارهای آمریکا در این حوزه محسوب میشوند.
ال کاپیتان: ابررایانه پیشرو در طراحی هستهای
«ال کاپیتان» سریعترین و توانمندترین ابررایانه آمریکا است که قادر به انجام یک «کوینتیلیون» (۱۰ به توان ۱۸) عملیات در ثانیه است؛ این یعنی ۱۰۰ میلیون برابر سریعتر از یک لپتاپ معمولی. این ابررایانه بخشی از برنامه «شبیهسازی و محاسبه پیشرفته» (ASC) آمریکا است که در سال ۱۹۹۵، همزمان با NIF، برای جبران توقف آزمایشهای هستهای ایجاد شد. هدف اولیه آن، توسعه سختافزار و نرمافزار لازم برای شبیهسازی سهبعدی سامانههای تسلیحاتی بود.

برخلاف رایانههای معمولی، ال کاپیتان از تراشههای ویژهای به نام APU (واحد پردازش شتابیافته) بهره میبرد که توسط شرکت AMD طراحی شدهاند. در APUها، بخشهای CPU و GPU روی یک تراشه مشترک قرار دارند و حافظه بین آنها به اشتراک گذاشته میشود.
این دو ابزار، NIF و ال کاپیتان، اکنون در کانون مأموریت جدیدی برای آزمایش سلاحهای هستهای در آمریکا قرار گرفتهاند. هدف این مأموریت، ارتقای بمبهای موجود و طراحی نسل جدیدی از سلاحهای هستهای است.
نقش آزمایشگاههای دیگر در توسعه هستهای
علاوه بر NIF، آزمایشگاههای لیورمور و لوسآلاموس نیز در فرآیند ساخت سلاح هستهای در آمریکا نقش دارند و «بستههای فیزیکی» کلاهکهای هستهای را طراحی میکنند. آزمایشگاه ملی ساندیا نیز مسئول طراحی بخشهای غیرهستهای مانند چاشنی، باتری، حسگر و مدارهای مقاوم در برابر تشعشع است.

تمام این نهادها تحت نظارت اداره امنیت ملی هستهای آمریکا (NNSA) فعالیت میکنند و دهها هزار دانشمند و مهندس در آنها مشغول به کارند.
توسعه بمبهای گرماهستهای و کوچکسازی
یکی از اهداف اصلی تأسیس آزمایشگاه لیورمور، افزایش سرعت توسعه بمبهای هیدروژنی یا گرماهستهای بود. این بمبها برخلاف بمبهای شکافت هستهای که با شکافتن اتمهای اورانیوم و پلوتونیوم انرژی آزاد میکنند، از همجوشی اتمهای سبکتر مانند دوتریوم و تریتیوم انرژی میگیرند. بمبهای گرماهستهای در دو مرحله عمل میکنند: ابتدا یک بمب شکافت با هسته پلوتونیوم، انفجار اولیه را ایجاد میکند و سپس مرحله دوم همجوشی فعال میشود.
در دهه ۱۹۵۰، وظیفه کوچکسازی بمبهای هستهای به آزمایشگاه لیورمور واگذار شد تا بتوان آنها را روی موشکهای مستقر در زیردریاییها نصب کرد. دانشمندان این مرکز در کمتر از چهار سال موفق به توسعه سیستم موشکی «پولاریس» شدند که به عنوان «مهمترین تغییر فناوریمحور در تاریخ سلاحهای هستهای» شناخته میشود.
پایش و نگهداری کلاهکهای هستهای
یکی از بزرگترین وظایف کنونی دانشمندان در آزمایشگاههای ساندیا، لوسآلاموس و لیورمور، پایش دقیق کلاهکهای هستهای است. کیم بودیل، مدیر آزمایشگاه لیورمور، توضیح میدهد:
«یک سلاح هستهای که در قفسه نگهداری میشود، شبیه به آزمایش شیمیایی است که سالبهسال تغییر میکند. مواد رادیواکتیو به مرور زمان دچار واپاشی میشوند. پلیمرها تجزیه میشوند.»
به همین دلیل، هر سال تعدادی از این کلاهکها باز شده و به طور کامل توسط محققان بررسی میشوند. برای این بررسیها، آمریکا آزمایشگاههای خود را به تجهیزات پیشرفتهای مجهز کرده است. به عنوان مثال، در آزمایشگاه ساندیا، دستگاهی به نام «ماشین Z» وجود دارد که با استفاده از میدانهای الکترومغناطیسی شدید، محیطی شبیه به انفجار هستهای ایجاد میکند.

تمام این آزمایشها برای درک بهتر خواص موادی انجام میشود که در ساخت بمب به کار رفتهاند و همچنین برای بهبود شبیهسازیهای رایانهای پیشرفتهتر بر اساس دادههای آزمایشگاهی.
در حال حاضر، محققان لوسآلاموس بر اساس شبیهسازیهای ارائه شده توسط ابررایانه ال کاپیتان، مشغول طراحی یک سلاح جدید به نام W93 هستند که قرار است روی موشکهای بالستیک زیردریاییهای جدید نیروی دریایی آمریکا نصب شود.
عصر چهارم توسعه سلاح هستهای
تام میسون، رئیس لوسآلاموس، دوره کنونی را «عصر چهارم» سلاحهای هستهای مینامد. او دوره اول را به زمان اختراع بمب هستهای در پروژه منهتن و دوره دوم را به رقابت جنگ سرد برای گسترش تأسیسات نسبت میدهد. دوره سوم با فروپاشی شوروی و کاهش نقش بازدارندگی همراه بود. اکنون در عصر چهارم، شاهد فروپاشی توافقهای تسلیحاتی، تهدیدات هستهای، گسترش سریع تأسیسات، تنش میان قدرتهای هستهای و خطر ظهور قدرتهای هستهای جدید هستیم.
با وجود اینکه هدف اصلی آزمایشگاههای لوسآلاموس و لیورمور توسعه سلاحهای هستهای است، دانشمندان این مراکز به قابلیتهای غیرنظامی آنها نیز توجه دارند. به عنوان مثال، NIF یکی از مراکز پیشتاز در تلاش برای تولید انرژی از طریق همجوشی هستهای است.
با این حال، هدف اصلی این آزمایشگاهها همچنان ساخت سلاحهای جنگی است. دکتر میسون در پاسخ به احساس خود و همکارانش درباره نقششان در توسعه بمبهای هستهای، اظهار داشت:
«اگر سلاحهایی که ما طراحی میکنیم هرگز استفاده نشوند، یعنی موفق بودهایم.»
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
