تووالو؛ نخستین کشور در آستانه مهاجرت کامل به دلیل تغییرات اقلیمی

تهدید بی‌سابقه برای تووالو

تووالو، کشوری متشکل از سه جزیره صخره‌ای و شش جزیره مرجانی، با جمعیتی بیش از ۱۱ هزار نفر، تنها دو متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این ویژگی جغرافیایی، آن را به شدت در برابر افزایش سطح اقیانوس‌ها، سیلاب‌ها و طغیان امواج ناشی از طوفان‌ها آسیب‌پذیر ساخته است؛ پدیده‌هایی که همگی بر اثر بحران اقلیمی تشدید شده‌اند.

مطالعه‌ای که توسط ناسا روی تغییر سطح آب دریا انجام شده، نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۳، سطح آب دریا در تووالو ۱۵ سانتی‌متر بالاتر از میانگین ثبت‌شده در سه دهه‌ی گذشته بوده است. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که اگر این روند ادامه یابد، تا سال ۲۰۵۰ بخش اعظم قلمرو تووالو، از جمله زیرساخت‌های حیاتی آن، به زیر آب خواهند رفت.

«ویزای اقلیمی»؛ راهکاری برای بقا

در مواجهه با این خطر جدی، برنامه‌ای نوآورانه برای صدور ویزای ویژه به نام «ویزای اقلیمی» آغاز شده است. در سال ۲۰۲۳، تووالو و استرالیا قراردادی امضا کردند که بر اساس آن، سالانه ۲۸۰ نفر از مردم تووالو اجازه پیدا می‌کنند به استرالیا مهاجرت کرده و به طور دائم در آنجا زندگی کنند.

مرحله اول ثبت‌نام برای دریافت این ویزا، که از ۱۶ ژوئن تا ۱۸ ژوئیه انجام شد، با استقبال گسترده‌ای مواجه شد و تعداد ۸۷۵۰ نفر برای آن ثبت‌نام کردند. در تاریخ ۲۵ ژوئیه، اولین گروه ۲۸۰ نفری از میان ثبت‌نام‌کنندگان از طریق قرعه‌کشی انتخاب شدند.

فلتی تئو، نخست‌وزیر تووالو، در سخنرانی خود در سومین کنفرانس اقیانوس سازمان ملل در نیس فرانسه، خواستار حمایت جامعه بین‌المللی شد. او اعلام کرد تووالو درخواست دارد قرارداد بین‌المللی درباره بالا آمدن سطح دریاها تنظیم شود تا حقوق قانونی کشورها و مردم آسیب‌دیده حفظ شود.

تووالو؛ نخستین کشور دیجیتال جهان

توافق با استرالیا تنها اقدام تووالو در مواجهه با تهدید ناپدیدشدن نیست. این کشور در سال ۲۰۲۲ استراتژی جاه‌طلبانه‌ای را برای تبدیل شدن به نخستین کشور دیجیتال جهان آغاز کرد. این طرح شامل:

• اسکن سه‌بعدی جزایر برای بازسازی دیجیتالی آن‌ها و حفظ میراث فرهنگی.
• انتقال عملکردهای دولت به محیطی مجازی.
• اجرای اصلاحات قانون اساسی برای تعریف کشور به عنوان دولت مجازی، به منظور حفظ هویت ملی و حاکمیت.

این مفهوم تاکنون توسط ۲۵ کشور از جمله استرالیا و نیوزیلند به رسمیت شناخته شده است.

تهدید جهانی افزایش سطح آب دریاها

آنچه برای تووالو اتفاق می‌افتد، ممکن است برای سایر کشورها نیز رخ دهد. گزارش‌های ناسا نشان می‌دهد که سطح آب‌های جهانی در سال گذشته بیش از حد انتظار افزایش یافته است. اندازه‌گیری‌های ماهواره‌ای حاکی از آن است که نرخ افزایش سالانه سطح آب دریاها از سال ۱۹۹۳ تاکنون دو برابر شده و در این مدت ۱۰ سانتی‌متر افزایش یافته است.

جزایر اقیانوس آرام به ویژه در برابر افزایش سطح آب دریاها آسیب‌پذیر هستند، اما تاثیرات این پدیده محدود به آن منطقه نیست. برای مثال، مطالعه‌ای که سال ۲۰۲۳ در نشریه نیچر منتشر شد، نشان داد که سطح آب خلیج مکزیک به تازگی سه برابر میانگین جهانی افزایش یافته است.

آلبرت ون دایک، استاد دانشگاه ملی استرالیا، تاکید می‌کند که تغییرات اقلیمی بر تمام سیستم‌های آبی کره زمین تاثیر می‌گذارد و باعث بروز خشکسالی‌های شدید و سیلاب‌های فاجعه‌باری می‌شود که زندگی مردم، اقتصادها و کل اکوسیستم‌ها را مختل می‌کند. او می‌افزاید: «آب مهم‌ترین منبع زندگی است و رفتارهای ناپایدار و شدید آن یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای کنونی به حساب می‌آید.»