خراسان شمالی: گامی بلند به سوی کشاورزی پایدار با انرژی خورشیدی…

خراسان شمالی، استانی با ظرفیت‌های عظیم کشاورزی، سال‌هاست که با چالش ناترازی برق و خاموشی‌های مکرر چاه‌های آب دست و پنجه نرم می‌کند؛ معضلی که تولیدکنندگان را با نگرانی و زیان‌های اقتصادی مواجه ساخته است. اما اکنون، با مصوبه جدید وزارت نیرو و تمرکز بر انرژی‌های تجدیدپذیر، افق‌های جدیدی برای تامین برق پایدار و توسعه پایدار بخش کشاورزی در این استان گشوده شده است.

معافیت از خاموشی با انرژی خورشیدی

بر اساس مصوبه اخیر وزارت نیرو، کشاورزانی که حداقل ۸۰ درصد برق مصرفی چاه‌های خود را از طریق نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه نیروگاه‌های خورشیدی، تامین کنند، از خاموشی‌های تابستانی معاف خواهند بود. این اقدام، به گفته استاندار خراسان شمالی، دغدغه‌های کشاورزان را به شکل چشمگیری کاهش داده و به تعادل شبکه برق استان کمک شایانی می‌کند.

اولویت تجهیز چاه‌ها و نیاز به اعتبار

رییس سازمان جهاد کشاورزی استان، تجهیز چاه‌های کشاورزی به پنل‌های خورشیدی را از اولویت‌های اصلی برشمرده است. برای تحقق این هدف، اعتباری بالغ بر ۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال مورد نیاز است که بخش عمده آن از طریق صندوق‌های حمایتی شهرستانی و تسهیلات دولتی تامین خواهد شد. چاه‌های پرمصرف و دارای بهره‌برداران زیاد، در اولویت دریافت این تسهیلات قرار دارند.

«توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر نه تنها به کاهش فشار بر شبکه برق کمک می‌کند بلکه امنیت و پایداری تولید محصولات کشاورزی را تضمین می‌کند و کشاورزان را از نگرانی‌های ناشی از قطع برق در ساعات اوج مصرف رهایی می‌بخشد.» استاندار خراسان شمالی

گسترش نیروگاه‌های خورشیدی در اراضی کشاورزی

در راستای توسعه انرژی‌های پاک، ۳۴۳ هکتار از اراضی کشاورزی استان برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت تولید ۲۰۸ مگاوات برق واگذار شده است. این واگذاری‌ها با هدف کاهش وابستگی به شبکه برق و تامین پایدار انرژی چاه‌های کشاورزی صورت گرفته و بهره‌برداری بهینه از اراضی کم‌بازده را به دنبال دارد.

نخستین پروژه‌ها: در سال جاری، دو نیروگاه خورشیدی با مشارکت کشاورزان در شهرستان‌های جاجرم و گرمه به بهره‌برداری رسیده‌اند.
نمونه موفق: یکی از این طرح‌ها در اراضی مشاع کشاورزی به مساحت ۴۰ هکتار و با ظرفیت تولید ۴۶ کیلووات ساعت برق، صرفاً برای تامین انرژی یک چاه آب با دبی ۹ لیتر بر ثانیه استفاده می‌شود.
تسهیلات واگذاری: مطابق آیین‌نامه‌های جدید، واگذاری بیش از یک‌بار اراضی برای احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر بلامانع بوده و میزان اجاره اراضی به ۲۰ درصد قیمت منطقه‌ای کاهش یافته است.

مدیریت مصرف و نظارت بر چاه‌ها

بخش کشاورزی خراسان شمالی، با وجود اینکه تنها یک درصد از مشترکان برق استان را شامل می‌شود، ۲۲ درصد از کل مصرف برق را به خود اختصاص داده است. این آمار نشان‌دهنده چالشی جدی در مدیریت منابع انرژی است. در همین راستا، نظارت دقیق بر ۳ هزار و ۳۴۹ حلقه چاه مجاز در استان و مدیریت مصرف برق، از اقدامات کلیدی برای دستیابی به کشاورزی پایدار است.

خراسان شمالی دارای ۳۴۴ هزار هکتار عرصه کشاورزی است که ۳۰۰ هزار هکتار آن اراضی زراعی و مابقی باغ است و حدود ۸۰ هزار بهره‌بردار در این بخش فعالیت می‌کنند.

آینده‌ای روشن برای کشاورزی پایدار

با تداوم این روند، حمایت‌های مستمر دولت و فرهنگ‌سازی لازم، خراسان شمالی می‌تواند به الگویی موفق در استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر برای تامین برق پایدار کشاورزی تبدیل شود و نقش مهمی در توسعه اقتصادی و حفاظت از محیط زیست کشور ایفا کند. این اقدامات نه تنها به کاهش فشار بر شبکه برق کمک می‌کند، بلکه هزینه‌های تولید کشاورزی را نیز کاهش داده و به مقابله با تغییرات اقلیمی یاری می‌رساند.