بازار آشفته لوازم آرایش در ایران؛ از قیمت‌های نجومی تا تهدید سلامت

علاقه شدید ایرانی‌ها به لوازم آرایش و کاهش سن مصرف

ایران پس از عربستان، دومین مصرف‌کننده بزرگ لوازم آرایشی در غرب آسیاست. نکته نگران‌کننده این است که میانگین سنی مصرف‌کنندگان به شدت کاهش یافته و حتی به زیر ۱۴ سال و دوران کودکی رسیده است. در گذشته، استفاده از لوازم آرایش بیشتر به بزرگسالان محدود می‌شد و کودکان به صورت پنهانی از آن استفاده می‌کردند، اما امروزه کودکان خودشان اقدام به خرید می‌کنند که این روند می‌تواند خطرات جدی برای سلامت جسمی و روانی نسل جوان به همراه داشته باشد.

بازار آشفته و سودجویی از محصولات تقلبی

آمارها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از لوازم آرایشی موجود در بازار ایران به صورت قاچاق وارد می‌شوند که اغلب کیفیت پایینی دارند و ممکن است حاوی مواد شیمیایی خطرناک باشند. برخی کارشناسان معتقدند بیش از ۸۰ درصد محصولات آرایشی و بهداشتی در بازار ایران، غیربهداشتی و غیراستاندارد هستند. این وضعیت، ایران را به مقصدی جذاب برای سودجویان تبدیل کرده است.

نظارت ضعیف و عرضه بی‌رویه قاچاق

با وجود اینکه لوازم آرایشی و بهداشتی جزو اقلام سلامت‌محور محسوب می‌شوند و مسئولیت نظارت بر آنها با وزارت بهداشت و سازمان غذا و داروست، اما این سازمان‌ها تقریباً هیچ نظارتی بر فروشگاه‌های عرضه لوازم آرایشی ندارند و تنها بر داروخانه‌ها نظارت می‌کنند. همین امر باعث شده محصولات قاچاق و تقلبی به وفور و بدون مشکل در سراسر کشور به فروش برسند.

قیمت‌های نجومی و برندهای پرفروش

قیمت لوازم آرایشی خارجی و برند در ایران بسیار بالا و حیرت‌انگیز است. برندهای پرفروش جهانی در ایران شامل مک (MAC)، لورآل (L›Oreal)، هدی بیوتی (Huda Beauty)، نارس (NARS) و استی لادر (Estée Lauder) هستند. برندهای دیگری مانند میبلین (Maybelline)، دیور (Dior) و گرلن (Guerlain) نیز محبوبیت دارند و برندهای جدیدتر مانند شیگلم (Sheglam) به سرعت در حال رشد هستند.

قیمت چهار محصول پرفروش یکی از برندهای معروف به شرح زیر است:

همچنین، کرم‌ها و لوسیون‌های تجویز شده توسط پزشکان نیز از ۱ تا ۱.۵ میلیون تومان شروع شده و تا ۶-۷ میلیون تومان می‌رسند.

تأثیر نوسانات اقتصادی و گرایش به محصولات ارزان‌تر

حسین، یکی از فروشندگان لوازم آرایشی در بازار تهران، می‌گوید نوسانات اقتصادی و سیاسی باعث تعطیلی بازار برخی برندها در ایران شده است. او اشاره می‌کند که بیشترین فروش مربوط به محصولات مراقبت از پوست است و به دلیل قیمت بالای برندهای خارجی، مردم به محصولات چینی روی آورده‌اند. قیمت محصولات مراقبت از پوست چینی از ۷۵ هزار تومان تا ۳۰۰ هزار تومان متغیر است، در حالی که محصولات ایرانی گران‌تر هستند.

قیمت برخی محصولات پرفروش در بازار به شرح زیر است:

• کرم پودر (ترکیه‌ای، چینی، ایرانی): ۱۵۰ هزار تومان تا ۵۵۰ هزار تومان
• رژلب: ۱۰۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان
• خط چشم: ۱۰۰ هزار تومان تا ۲۰۰ هزار تومان
• ریمل: ۱۵۰ هزار تومان تا ۳۵۰ هزار تومان
• ضدآفتاب: ۸۵ هزار تومان تا ۱.۵ میلیون تومان (افزایش قیمت به دلیل نرخ دلار)

او تأکید می‌کند که محصولات چینی یا ترکیه‌ای لزوماً تقلبی نیستند، بلکه با استانداردهای کشور تولیدکننده عرضه می‌شوند و مصرف‌کننده ایرانی بیشتر به دنبال محصولات خارجی است.

عوارض نگران‌کننده و افزایش بیماری‌های پوستی

مصرف لوازم آرایشی، حتی برندهای به ظاهر اصل، می‌تواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد. «محدثه» پس از استفاده از یک کرم مرطوب‌کننده خارجی دچار التهاب پوستی ناشی از سرب زیاد شد. «مژگان» نیز پس از خرید خط چشم برند، دچار عفونت چشمی شد و شهروند دیگری از لکه‌های سیاه ناشی از مصرف مداوم کرم پودر گلایه می‌کند.

دکتر محمدحسن شاه‌وردی، جراح و متخصص پوست و مو، اشاره می‌کند که مراجعه‌کنندگان با بیماری‌های التهاب پوستی به کلینیک‌ها افزایش یافته است. او تأکید می‌کند که تولیدکنندگان برای زیبایی بیشتر از موادی استفاده می‌کنند که برای پوست مضر هستند. بیماری‌هایی مانند «لیکن پیلان صورت» که اخیراً شیوع بیشتری یافته، در مطالعاتی به مواد موجود در لوازم آرایشی مرتبط دانسته شده است.

نیاز به عزم راسخ مسئولان

کارشناسان هشدار می‌دهند که بیش از ۸۰۰ نوع ترکیب شیمیایی و سمی در لوازم آرایشی و بهداشتی وجود دارد و استفاده مستمر از آنها می‌تواند منجر به جذب سالیانه ۲.۵ کیلوگرم ماده سمی در بدن شود. لوازم آرایشی قاچاق موجب پیری زودرس، حساسیت‌های پوستی، عفونت‌های مزمن و بیماری‌های دیگر می‌شود. با این حال، مسئولان هنوز عزم راسخی برای برخورد با قاچاقچیان این بازار ندارند. توصیه می‌شود بانوان برای حفظ سلامت پوست و جلوگیری از بیماری‌ها، تحت تأثیر تبلیغات قرار نگیرند و در انتخاب محصولات آرایشی دقت کافی داشته باشند.