خبر کامل
روایت اولین نماز جمعه تهران: حضور میلیونی و خطبه‌های تاریخی آیت‌الله طالقانی
اولین نماز جمعه تهران؛ روایتی از حضور میلیونی و خطبه‌های تاریخی آیت‌الله طالقانی
در ششم مردادماه سال ۱۳۵۸، تیتر اصلی روزنامه‌ها از حضور بیش از یک میلیون نفر در اولین نماز جمعه رسمی تهران خبر داد. این نماز تاریخی به امامت آیت‌الله سیدمحمود طالقانی در زمین چمن دانشگاه تهران برگزار شد و به دلیل حضور بی‌سابقه مردم، لقب «پرشورترین و عظیم‌ترین نماز جمعه تاریخ» را به خود اختصاص داد.
پیشینه اقامه نماز جمعه توسط آیت‌الله طالقانی
آیت‌الله طالقانی پیش از انقلاب اسلامی نیز در دوران حبس خود از سال ۱۳۴۳ تا ۱۳۴۶، هر جمعه برای زندانیان خطبه می‌خواندند. همچنین، اولین نماز جمعه مستقل در تهران در سال ۱۳۴۷ توسط ایشان در مسجد جامع نارمک اقامه شده بود.
دستور امام خمینی (س) برای اقامه نماز جمعه
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار امام خمینی (س) در قم، آیت‌الله طالقانی در تماسی با حاج احمدآقا پیشنهاد اقامه نماز جمعه را مطرح کردند. امام خمینی (س) در پاسخ فرمودند: «خودشان (مرحوم طالقانی) این کار را انجام دهند و نماز جمعه را بخوانند.»
خطبه‌های پرصلابت با وجود بیماری
آیت‌الله طالقانی با وجود بیماری جسمی، هر دو خطبه اولین نماز جمعه را ایستاده و با صلابت قرائت کردند. ایشان در ابتدای سخنان خود به اهمیت نماز جمعه اشاره کرده و فرمودند:
«نماز جمعه مظهر کاملی است از صف توحیدی ملت اسلام و در عین حال آگاهی، تنبه، هوشیاری، افشا کردن دسایس دشمن و مطلع کردن همه مسلمانان به وظایف و مسئولیت‌هایی که لااقل در مدت یک هفته در پیش دارند. نماز جمعه صف عبادت، صف حق‌پرستی، صف روابط قلوب و وجدان‌های بیدار خداپرستان در عین حال صف نظام، صف جنگ، صف فرماندهی و فرمانبرداری از این جهت برای امام جمعه شرایط خاصی قائل‌اند که هم بتواند فرماندهی کند، هم بتواند آگاهی بدهد و از حوادثی که در کشورهای اسلامی، جامعه مسلمین، دسیسه‌های زیر پرده مسلمانان را آگاه کند.»
ایشان در بخش دیگری از سخنان خود با قاطعیت اعلام کردند: «اگر اخلال‌گران نخواهند خاموش بنشینند من پیرمرد هم مسلسل به دست گرفته و پشت تانک می‌نشینم و امام خمینی هم پشت تانک خواهد نشست.»
اعلام کاندیداتوری و هشدار درباره دسیسه‌های دشمن
در همین نماز جمعه، آیت‌الله طالقانی کاندیداتوری خود برای انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی را اعلام کردند. ایشان با اشاره به اینکه به دلیل بیماری قصد ثبت‌نام نداشتند اما دوستان مانع شدند، گفتند:
«یکی از حیله‌های دشمن این است که یک مخالف را به صورت دشمن قوی در می‌آورد و گاهی هم دشمنی را می‌سازد برای این که پشت درگیری بین این دو گروه بتواند دسایس خودش را انجام بدهد. این قدری هم که دشمن را بزرگ می‌کنند آن قدر بزرگ نیست. ما نباید همه حس و شعور و فکر و ذهنمان را متوجه به این بکنیم. ما باید خودمان را در این ماه مبارک که ماه تقوی است بسازیم.»
آخرین نماز جمعه و تأکید بر شورا و مسئولیت‌پذیری
آیت‌الله سید محمود طالقانی کمتر از دو ماه پس از این نماز، دار فانی را وداع گفتند. ایشان پس از انتصاب به عنوان امام جمعه تهران، موفق به برگزاری پنج نماز جمعه شدند که آخرین آن به مناسبت سالگرد جمعه خونین ۱۷ شهریور، یک روز قبل از آن در بهشت زهرا و کنار مزار شهدا برگزار شد.
در خطبه‌های آخرین نماز جمعه، آیت‌الله طالقانی بر اهمیت شورا و مسئولیت‌پذیری مردم تأکید کردند:
«صدها بار گفتم که مسئله شورا از اساسی‌ترین مسائل اسلامی است حتی به پیغمبرش با آن عظمت می‌گوید، با این مردم مشورت کن، به این‌ها شخصیت بده، بدانند که مسئولیت دارند، متکی به شخص رهبر نباشند، ولی نه اینکه نکردند، می‌دانم که چرا نکردند، هنوز هم در مجلس خبرگان بحث می‌کنند در این اصل اساسی قرآن که به چه صورت پیاده بشود: باید، شاید، یا اینکه می‌توانند. نه، این یک اصل اسلامی است. یعنی همه مردم از خانه و زندگی و واحدها باید با هم مشورت کنند در کارشان.»
ایشان با اشاره به فرموده امام علی (ع) «من استبد برایه هلک» (هر که استبداد کند در کارهای خودش هلاک می‌شود)، افزودند: «وقتی من یک دید دارم، با یک نفر از شما، با ده نفر وقتی مشورت می‌کنم، ده دید پیدا می‌کنم، ده عقل به عقل خودم ضمیمه می‌کنم. چرا نمی‌شود؟ نمی‌دانم!! امام دستور می‌دهد، ما هم فریاد می‌کشیم، دولت هم تصویب می‌کند، ولی عملی نمی‌شود.»
آیت‌الله طالقانی در پایان خطبه دوم آخرین نماز جمعه خود، مردم را به هوشیاری، مسئولیت‌پذیری فردی و کنار گذاشتن خودرأیی و گروه‌خواهی دعوت کردند و فرمودند: «امیدواریم که همه ما هوشیار بشویم. فرد فرد مسئولیت قبول بکنیم و این مسائل عظیم اسلامی را پیاده بکنیم، خودرأیی و خودخواهی را کنار بگذاریم، گروه‌خواهی، فرصت‌طلبی و تحمیل عقیده یا خدای نخواسته زیر پرده دین را کنار بگذاریم و بیاییم با مردم با دردمندها با رنج کشیده‌ها با محروم‌ها همصدا بشویم. خداوند همه ما را بیامرزد.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.