برگزاری جایزه ملی نوآوری اجتماعی برای حل معضلات کشور با تمرکز بر فناوری‌های نرم

احیای جایگاه فناوری‌های نرم و خلاق

سید مهدی شریفی، دبیر ستاد توسعه فناوری‌های نرم و صنایع خلاق، در این نشست اظهار داشت که مسیر توسعه فناوری در کشور عمدتاً بر محور فناوری‌های سخت متمرکز بوده و کمتر به جایگاه فناوری‌های نرم و صنایع خلاق توجه شده است. وی افزود: «رسالت ما در ستاد، احیای این جایگاه است. بررسی قدرت نرم در دنیا نشان می‌دهد که کشورهایی که در این عرصه برتر هستند، پشتوانه‌ای از نوآوری و خلاقیت فرهنگی دارند.»

شریفی با اشاره به تلاش‌های چهار ماه گذشته برای برجسته‌سازی جایگاه فناوری‌های نرم، برگزاری جایزه ملی نوآوری اجتماعی را نمادی از این رویکرد دانست. او همچنین به تمرکز ستاد بر چهار حوزه کلیدی از میان ۱۵ تا ۱۶ حوزه صنایع نرم و خلاق اشاره کرد:

• انیمیشن
• اسباب‌بازی
• بازی‌های رایانه‌ای
• حوزه‌های عمومی

وی تأکید کرد که حمایت‌ها بر اساس شاخص‌های کلیدی و با اتکا به شاخص‌های ملی و ارزش‌های بومی به شکل عادلانه بین شرکت‌ها توزیع خواهد شد.

جایزه ملی نوآوری اجتماعی: راهکاری برای معضلات کشور

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های نرم، جایزه ملی نوآوری اجتماعی را پاسخی به مطالبه دیرینه شورای عالی انقلاب فرهنگی و نهادهای مختلف دانست. او حل معضلات اجتماعی از طریق صنایع نرم و خلاق را یکی از کارکردهای اصلی این جایزه برشمرد و گفت: «نوآوری اجتماعی و ادبیات آن، امروز زمین‌گیر شده و باید به میدان بیاید. ما می‌توانیم بخش مهمی از معضلات کشور را با اتکای بر دانش و نوآوری حل کنیم.»

شریفی تصریح کرد که این جایزه صرفاً تشریفاتی نیست و به دنبال تغییرات بنیادین است. وی افزود: «دانشگاه‌های معتبری از جمله شهید بهشتی و شریف عمده بار این حرکت را بر دوش دارند. امیدواریم تا پایان پاییز، با همراهی هیئت علمی و رسانه‌ها، شاهد ایجاد تحولی عملی و تأثیرگذار باشیم.»

اهداف و مدل حمایتی جایزه نوآوری اجتماعی

علی‌اصغر سعدآبادی، دبیر کمیته علمی جایزه نوآوری اجتماعی، در تشریح اهداف این جایزه گفت: «در طراحی این جایزه، آنچه برای ما اهمیت ویژه دارد، رشد و قابلیت‌سازی فعالان حوزه نوآوری اجتماعی است. ما به‌دنبال معرفی و توسعه الگوهایی هستیم که بتواند فرآیند رشد و بلوغ اجتماعی کارآفرینان را تسریع کند.»

وی به نقش شتاب‌دهنده‌ها و اکوسیستم نوآوری اجتماعی کشور اشاره کرد و بیان داشت که شتاب‌دهنده‌های مطرح کشور در کنار برگزارکنندگان جایزه حضور دارند تا فرآیند شتاب‌دهی، تیم‌سازی و تسهیل ورود ایده‌های خلاق به بازارهای اجتماعی با جدیت دنبال شود. این شتاب‌دهنده‌ها، دغدغه‌های اجتماعی روز را شناسایی و راهکارهای عملی برای حل آن‌ها ارائه می‌دهند.

سعدآبادی همچنین به مشارکت فعال اعضای سیستم حکمرانی و دستگاه‌های اجرایی در کمیته‌های مختلف اشاره کرد تا ایده‌های نوآوری اجتماعی به بدنه حاکمیت متصل شده و امکان توسعه و پیاده‌سازی آن‌ها در مقیاس ملی و منطقه‌ای فراهم شود.

نظام ارزیابی چهار سطحی

نظام ارزیابی جایزه در چهار سطح صورت می‌گیرد:

1. نوآوران فردی: افرادی که به صورت حقیقی ایده دارند یا آن را عملیاتی کرده‌اند.
2. نوآوری اجتماعی شرکتی: شامل مدیران و شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه نوآوری و کارآفرینی اجتماعی.
3. نهادها و دستگاه‌های دولتی و حاکمیتی: نقش‌آفرینان فعال در حکمرانی و مدیریت کلان مسائل اجتماعی.
4. کنشگری جمعی و شبکه‌سازی: هدف نهایی جایزه برای تبدیل نوآوری اجتماعی به حرکتی فراگیر و ملی.

وی افزود که برای هر یک از سطوح، بسته‌های حمایتی مختلفی شامل حمایت مالی، شتاب‌دهی و اتصال به نیازهای واقعی کشور در نظر گرفته شده است تا خروجی جایزه، اثرات کلان و راه‌گشایی برای حل معضلات اجتماعی در سراسر کشور داشته باشد.

مراحل ارزیابی

ارزیابی در چهار گلوگاه انجام می‌شود:

• خوداظهاری: ثبت‌نام شرکت‌کنندگان در سایت و آموزش‌های اولیه.
• دگرارزیابی: اعزام ارزیابان مستقل از سراسر کشور برای بررسی خوداظهاری و بازدید میدانی.
• کمیته ارزیابی: بررسی نتایج دو مرحله قبل توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و فعالان نوآوری اجتماعی.
• کمیته علمی: نهایی کردن و اعلام اسامی منتخبین.

حمایت‌های مادی و معنوی از برگزیدگان

سعدآبادی به حمایت‌های مادی و معنوی از برگزیدگان جایزه ملی نوآوری اجتماعی اشاره کرد:

• جایزه نقدی: مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان برای برگزیدگان نهایی.
• تسهیلات حمایتی: تا سقف ۵ میلیارد تومان تسهیلات با نرخ مناسب و دوره بازپرداخت طولانی از طریق صندوق نوآوری اجتماعی برای ایده‌های برتر.

وی در پایان خاطرنشان کرد که پس از ارزیابی‌های تخصصی، نقاط ضعف تیم‌ها شناسایی و برای رفع آن‌ها برنامه‌ریزی خواهد شد. شتاب‌دهنده‌ها مسئولیت شتاب‌دهی و توانمندسازی تیم‌ها را بر عهده دارند تا مسیر رشد نوآوران اجتماعی هموار شود.