خبر کامل
داستان ناگفته ساخت بمب اتم: از کشف اتم تا پشیمانی اینشتین
در میانه قرن بیستم، کشفی علمی در برلین مسیر تاریخ را دگرگون کرد و به تولد عصر اتمی انجامید. این رویداد مهم، که با شکافت اتم اورانیوم آغاز شد، پایه‌های ساخت بمب هسته‌ای را بنا نهاد و با نقش غیرمستقیم اما حیاتی آلبرت اینشتین، جهان را وارد دوران جدیدی از قدرت و نگرانی کرد.
ریشه‌های عصر اتمی: کشف سرنوشت‌ساز در برلین
در سال 1938، سه شیمی‌دان در برلین آلمان به کشفی دست یافتند که مسیر تاریخ را تغییر داد: آنها موفق به شکافت اتم اورانیوم شدند. این کشف نشان داد که انرژی آزاد شده از شکافت اتم اورانیوم می‌تواند به اندازه‌ای عظیم باشد که قابلیت ساخت بمبی با قدرت تخریب بالا را فراهم آورد. این یافته، نقطه آغازین برای تحقیقات گسترده‌تر در زمینه انرژی هسته‌ای و ساخت تسلیحات اتمی بود.
نقش آلبرت اینشتین در پروژه بمب اتم
آلبرت اینشتین، فیزیکدان برجسته قرن بیستم، اگرچه نقشی مستقیم در ساخت بمب اتم نداشت، اما اقدامات او به طور غیرمستقیم در این مسیر تأثیرگذار بود. او بعدها این دخالت را «بزرگترین اشتباه زندگی‌اش» خواند.
دیدار سرنوشت‌ساز با لئو زیلارد
داستان از دیدار اینشتین با دوست قدیمی‌اش، لئو زیلارد، فیزیکدان آلمانی-مجارستانی، آغاز شد. زیلارد که در سال 1933 به ایده «واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای» پی برده بود، پس از اطلاع از شکافت اتم اورانیوم توسط دانشمندان آلمانی در سال 1938، به شدت نگران شد. او بیم آن داشت که آلمان نازی به رهبری هیتلر، نخستین بمب اتمی را بسازد.
در سال 1939، زیلارد با اینشتین دیدار کرد و مفهوم «واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای» و پیامدهای آن را برای او توضیح داد. اینشتین که پیش از آن به چنین ایده‌ای فکر نکرده بود، از توضیحات زیلارد شگفت‌زده شد.
تلاش برای جلوگیری از دستیابی آلمان نازی به اورانیوم
پس از این گفت‌وگو، اینشتین موافقت کرد که به دوستانش در خاندان سلطنتی بلژیک اطلاع دهد که آلمان نازی ممکن است به ذخایر اورانیوم کنگو (مستعمره بلژیک) چشم داشته باشد. مدتی بعد، زیلارد و اینشتین به این نتیجه رسیدند که مقامات آمریکایی نیز باید از این تهدید آگاه شوند. این دو فیزیکدان تصمیم گرفتند با فرانکلین دلانو روزولت، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، ارتباط برقرار کنند.
نامه تاریخی اینشتین به روزولت
زیلارد از طریق «الکساندر ساکس»، بانکدار آمریکایی مرتبط با کاخ سفید، با روزولت ارتباط برقرار کرد. ساکس به زیلارد گفت که روزولت پیش از این نیز درباره اورانیوم صحبت کرده، اما فیزیکدانان دانشگاه کلمبیا چشم‌انداز ساخت بمب اتمی را ناچیز دانسته‌اند. ساکس پیشنهاد داد که اگر اینشتین شخصاً نامه‌ای به روزولت بنویسد، به دلیل شهرت او، ممکن است تأثیرگذار باشد.
در نتیجه، اینشتین با تشویق زیلارد و دانشمندان مجارستانی پناهنده در آمریکا، «یوجین ویگنر» و «ادوارد تلر»، نامه‌ای تاریخی را در تاریخ 2 اوت 1939 (10 مرداد 1318) خطاب به روزولت ارسال کرد. در بخشی از این نامه آمده بود:
«قربان؛ برخی کارهای اخیری که از سوی انریکو فرمی و لئو زیلارد به من به شکل دست‌نویس ابلاغ شده، مرا به این نتیجه رسانده است که عنصر اورانیوم ممکن است به منبعی جدید و مهمی از انرژی در آینده نزدیک بدل گردد. به نظر می‌رسد جنبه‌های خاصی از وضعیت پیش آمده که هوشیاری و در صورت لزوم، اقدامی سریع از سوی دولت [آمریکا] را می‌طلبد. بنابراین، معتقدم وظیفه من این است که حقایق و توصیه‌های زیر را به اطلاع شما برسانم: در طول چهار ماه گذشته این مسأله برای من محتمل و بلکه امکان‌پذیر شده است که ایجاد یک واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای در مقدار زیادی از اورانیوم می‌تواند مقدار زیادی انرژی و مقادیر زیادی عناصر شبه رادیومی تولید کند و اکنون این مسأله قطعی به نظر می‌رسد که چنین چیزی در آینده نزدیک تحقق خواهد یافت. این پدیده همچنین می‌تواند به ساخت بمب‌هایی ختم شود که قابل تصورند؛ بمب‌هایی بسیار قدرتمند که از نوع جدیدی ساخته شده‌اند. تنها یک نوع از این بمب که با قایق حمل شود و در یک بندر منفجر شود، ممکن است به طور کامل تمامی بندر را با تمامی سرزمین‌های اطرافش تخریب کند.»
آغاز پروژه منهتن
روزولت ابتدا برای نزدیک به دو ماه به نامه اینشتین پاسخ نداد، اما نگرانی از دستیابی هیتلر به بمب اتمی، او را به اقدام واداشت. در تاریخ 19 اکتبر 1939 (26 مهر 1318)، روزولت در پاسخ به اینشتین، از تشکیل کمیته‌ای از نمایندگان نظامی و غیرنظامی برای تحقیق درباره اورانیوم خبر داد. این اقدام، سرانجام به راه‌اندازی «پروژه منهتن» منجر شد؛ پروژه‌ای که مسئولیت تحقیق و توسعه برای ساخت نخستین بمب هسته‌ای جهان را در طول جنگ جهانی دوم بر عهده داشت. اینشتین دو نامه دیگر نیز در مارس و آوریل 1940 به روزولت نوشت و خواستار تحقیقات بیشتر در زمینه هسته‌ای شد.
آزمایش ترینیتی: نخستین انفجار هسته‌ای
در پی تحقیقات گسترده پروژه منهتن، نخستین انفجار هسته‌ای توسط دولت آمریکا در ساعت 5:29 صبح روز 16 ژوئیه 1945 (25 تیر 1324) در صحرای آلاموگوردو، نیومکزیکو، انجام شد. این آزمایش با یک بمب پلوتونیومی، به «آزمایش ترینیتی» معروف شد. نام «ترینیتی» به معنای تثلیث در مسیحیت، توسط اوپنهایمر، رئیس آزمایشگاه لس آلاموس و پدر بمب اتمی، انتخاب شده بود.
پشیمانی اینشتین از نقش خود
اینشتین هرگز به طور مستقیم در پروژه منهتن کار نکرد و از تصمیم برای استفاده از بمب اتم بر روی شهرهای هیروشیما و ناگاساکی ژاپن بی‌اطلاع بود. او بعدها از نقش خود در توسعه بمب اتمی به شدت پشیمان شد و اظهار داشت: «اگر می‌دانستم آلمانی‌ها نخواهند توانست بمب اتمی بسازند، چنین کاری نمی‌کردم.» این پشیمانی تا پایان عمر با او همراه بود و او نامه‌اش به روزولت را «بزرگترین اشتباه» زندگی‌اش خواند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
