خبر کامل
نقش محوری رزمندگان همدان در عملیات سرنوشت‌ساز مرصاد
عملیات مرصاد، یکی از سرنوشت‌سازترین و آخرین نبردهای دفاع مقدس، در پنجم مردادماه ۱۳۶۷ در منطقه چهارزبر کرمانشاه و اسلام‌آباد غرب به وقوع پیوست. این عملیات پاسخی قاطع به تهاجم سازمان منافقین بود که با حمایت رژیم بعث عراق و با ادعای فتح سه‌روزه تهران، از مرزهای غربی وارد کشور شدند. در این نبرد حماسی، رزمندگان همدانی نقش محوری و بی‌بدیلی در توقف و شکست دشمن ایفا کردند.
زمینه‌سازی تهاجم و آغاز عملیات مرصاد
در روزهای پایانی جنگ تحمیلی، پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ سازمان ملل توسط ایران، نیروهای منافقین با جمع‌آوری نیرو و ادوات سنگین از خاک عراق عبور کرده و پس از تصرف شهر اسلام‌آباد غرب، به سمت کرمانشاه پیشروی کردند. هدف اصلی آن‌ها تسلط برق‌آسا بر غرب کشور و گشودن راه به سوی پایتخت بود. اما در مسیر پیشروی، با مقاومت جانانه مردم و واکنش سریع رزمندگان سپاه، ارتش، بسیج و نیروهای محلی مواجه شدند.
نقش‌آفرینی بی‌بدیل رزمندگان همدان
یکی از ویژگی‌های برجسته عملیات مرصاد، حضور پررنگ و مؤثر رزمندگان همدانی بود. با اعلام تهاجم منافقین، ده‌ها گردان از نیروهای استان همدان به فرماندهی سرداران شاخص وارد میدان عملیات شدند. حضور سریع و سازمان‌دهی شده نیروهای سپاه همدان و بسیجیان این استان، به تقویت خطوط دفاعی و شکستن حصر اولیه دشمن کمک شایانی کرد.
رزمندگان همدانی با پیوستن به یگان‌های عملیاتی کرمانشاه و اسلام‌آباد غرب، از همان ساعات اولیه ورود منافقین، خطوط دفاعی قدرتمندی در تنگه چهارزبر ایجاد کردند و در کنار سایر نیروهای مسلح، ماشین جنگی دشمن را متوقف ساختند. شهدای شاخص و جانبازان استان همدان در این عملیات، نقش بی‌بدیلی ایفا کردند و بسیاری از فرماندهان و نیروهای این استان در خط مقدم حضور یافتند.
نقش اطلاعاتی و امدادی همدانی‌ها
یکی دیگر از عوامل موفقیت عملیات مرصاد، نقش تیم‌های شناسایی و اطلاعات سپاه همدان بود که با رصد دقیق مسیرهای حرکت و استقرار منافقین، اطلاع‌رسانی به‌موقعی به قرارگاه‌های نیروهای خودی داشتند. این هماهنگی موجب شد تا ضدحمله نیروهای ایرانی سازمان‌دهی و مدیریت شود و بسیاری از تجهیزات سنگین و ادوات موتوری دشمن در همان ابتدای ورود مورد هدف قرار گیرد.
همدانی‌ها همچنین در امدادرسانی و پشتیبانی از مردم آسیب‌دیده اسلام‌آباد غرب و روستاهای اطراف نقشی مهم ایفا کردند. تیم‌های امداد، پزشکی و پشتیبانی استان همدان، در امدادرسانی به مجروحان و انتقال مردم به مناطق امن پیشگام بودند.
روایت پژوهشگر تاریخ دفاع مقدس از مرصاد
سیدعلی مساوات، پژوهشگر تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در همدان، به نقش‌آفرینی قابل توجه رزمندگان همدان و لشکر ۳۲ انصارالحسین (ع) در عملیات مرصاد پرداخت و اظهار کرد: «پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و در حالی که بسیاری پایان جنگ را قطعی می‌دانستند، رزمندگان همدانی در ۳۵ کیلومتری جاده کرمانشاه به اسلام‌آباد، در اردوگاه شهید شهبازی به فرماندهی سردار شهید حاج محمود شهبازی مستقر بودند.»
وی افزود که با نقض آتش‌بس از سوی نیروهای بعث و پاتک جدید دشمن از سمت جنوب و اسلام‌آباد، گردان‌های ۱۵۲، ۱۵۳ و ۱۵۸ به پشتیبانی مناطق جنوب اعزام شدند و سایر گردان‌ها از جمله ۱۵۴، ۱۵۵، ۱۵۶، ۱۵۷، ۱۵۹ و ۱۵۱ آماده مقابله در اردوگاه شهید شهبازی باقی ماندند.
مساوات با بیان اینکه از بعدازظهر سوم مردادماه سال ۶۷ شرایط در اسلام‌آباد غرب عادی نبود، افزود: «جاده اسلام‌آباد به کرمانشاه یک‌طرفه شد و نیروهای منافقین تحت عنوان عملیات «فروغ جاویدان» در چند مرحله و طی ۲۴ ساعت، نقشه ورود به کشور و پیشروی تا تهران را داشتند. ساعت ۱۹:۳۰ روز سوم مرداد، منافقین شهر اسلام‌آباد غرب را به تصرف خود درآوردند.»
این پژوهشگر یادآور شد: «نیروهای منافقین در این روز با بی‌رحمی تمام، تعدادی از مجروحان جنگی و مردم را در بیمارستان اسلام‌آباد به شهادت رساندند و خود را برای پیشروی به سمت کرمانشاه آماده کردند.»
وی افزود: «در چنین شرایطی، سردار شهید حاج میرزا محمد سلگی، فرمانده ستاد لشکر ۳۲ انصارالحسین (ع)، با وجود جراحت شدید و قطع پاهای خود در عملیات‌های گذشته، فرماندهی نیروهای لشکر را بر عهده گرفت.»
مساوات در این خصوص گفت: «با فرمان سردار سلگی، شهید هادی فاضلی، فرمانده اطلاعات عملیات تیپ ۲ کربلا، به همراه تعدادی از نیروها مأمور شناسایی وضعیت منافقین شدند. این تیم، نرسیده به اسلام‌آباد غرب با نیروهای منافقین درگیر شده و مجروح شدند.»
با این حال، به گفته مساوات، بخشی از نیروها توانستند در گردنه حسن‌آباد پیاده شوند. در این مقطع، گردان ۱۵۵ حضرت علی‌اصغر (ع) و گردان ۱۵۴ علی‌اکبر (ع) که آماده‌ترین گردان‌ها محسوب می‌شدند، نقش کلیدی ایفا کردند.
مساوات جزئیات بیشتری از درگیری‌ها ارائه داد: «در ساعت ۲ بامداد روز چهارم مرداد، این دو گردان در تنگه دوم چهارزبر مستقر شدند. ساعت ۵:۲۵ صبح، درگیری با نیروهای منافقین آغاز شد و نیروهای ایرانی با وجود کمبود تسلیحات، توانستند با انفجار خودروهای منافقین، مسیر پیشروی آنان را به صورت موقت مسدود کنند. شهید علیرضا میرزایی مطلوب، از نیروهای اطلاعات عملیات، اولین شهید در این تنگه بود و شهید دادعلی عطاالله از روستای شوند رزن، دومین شهید تنگه چهارزبر لقب گرفت.»
پژوهشگر تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در همدان عنوان کرد: «در ادامه، شهید حاج بهرام مبارکی، فرمانده گردان ۱۵۴، در تنگه شیان به شهادت رسید. شدت درگیری‌ها عمدتاً در تنگه اول چهارزبر، که اکنون محل یادمان شهدای این منطقه است، متمرکز بود.»
مساوات ادامه داد: «نیروهای هوانیروز نیز با راکت‌های خود خسارات سنگینی به منافقین وارد کردند. در روز پنجم مرداد، گردان ۱۵۳ قاسم بن الحسن تویسرکان به فرماندهی سردار شهید مهدی ملکی، تنگه دوم را آزاد کرده و برای پاکسازی منطقه و تعقیب منافقین به حرکت درآمدند و منطقه را از تصرف آنان خارج کردند.»
دستاوردهای عملیات و ثبت نام همدان در تاریخ مرصاد
عملیات مرصاد نه‌تنها نقطه پایانی بر آرزوهای دشمنان انقلاب اسلامی بود، بلکه نمادی از وحدت، ایثار و هوشیاری نیروهای مردمی و نظامی ایران شد. همدان به واسطه حضور نیروهای ایثارگرش، نقش مهمی در افشای ماهیت و سرکوب گروهک منافقین ایفا کرد و نام سرداران و رزمندگان این دیار برای همیشه در تاریخ مرصاد ثبت شد.
عملیات مرصاد نشان داد که همدانی‌ها، چه در دفاع از وطن و چه در یاری‌رسانی به هموطنان، پیشگام و ایثارگر هستند و نمونه‌ای از اراده ملی در صحنه‌های خطیر کشور محسوب می‌شوند. تاریخ مرصاد نشان داد هر زمان که تهدید و هجومی متوجه میهن گردد، ملت ایران با تکیه بر ایمان، بصیرت و وحدت، می‌تواند بزرگ‌ترین خطرها را ناکام بگذارد. امروز نیز نام و یاد شهدای مرصاد همچون ستاره‌هایی درخشان، راه حقیقت و مقاومت را به آیندگان نشان می‌دهد و سند افتخار مردم همدان و همه دفاع‌گران ایران باقی خواهد ماند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۶:۴۸ - ۱۴۰۴/۰۵/۰۷