ریشه‌های تمایل به کالای خارجی و راهکارهای مبارزه با قاچاق در قم

ریشه‌های تمایل به کالای خارجی و چالش‌های کالای داخلی

طباطبایی با اشاره به دیدگاه کمیته فرهنگی، ریشه اصلی تمایل به کالاهای خارجی را در مباحث فرهنگی دانست، اما نقش فرایندهای اقتصادی و ساختاری نیازمند اصلاح را نیز نادیده نگرفت. وی بیان کرد که مصرف‌کنندگان کالاهای خارجی، اغلب به بحث کیفیت و رضایتمندی از محصول اشاره می‌کنند. با وجود موقعیت خوب بسیاری از برندهای ایرانی در بازار، عدم رضایت از خدمات پس از فروش و کیفیت کالا در برخی موارد، باعث شده است که مصرف‌کننده هنوز به طور کامل به کالای داخلی اعتماد نکند.

دبیر کارگروه فرهنگی و تبلیغی کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان قم تصریح کرد که تصور کالای خارجی به عنوان نماد پیشرفت و برتری، قدمتی بیش از ۵۰ تا ۶۰ سال دارد و کمیته فرهنگی قصد مبارزه با این نگرش را دارد. وی تأکید کرد که بحث اصلی کمیسیون، مبارزه با استفاده از کالای قاچاق است و استفاده از کالای خارجی که به صورت قانونی وارد شده باشد، بلامانع است.

نقش نهادهای مردمی و چالش‌های مالی

بر اساس مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز کشور، جذب و استفاده از ظرفیت‌های مردمی در دستور کار کمیته‌های استانی قرار گرفته است. در جلسات سال ۱۴۰۰، از انجمن‌های فعال در این حوزه دعوت شد و برگزاری نمایشگاه‌های دوره‌ای توسط تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان با هدف ترویج کالای ایرانی، از جمله اقدامات موفقیت‌آمیز مردمی بود که با حمایت نهادهایی مانند بسیج برگزار شد.

طباطبایی ابراز امیدواری کرد که نهادهای مردمی (NGOها) نقش فعال‌تری در فرهنگ‌سازی و تحقیق در حوزه مبارزه با قاچاق ایفا کنند. وی به نیاز اکثر نهادهای مردمی به کمک‌های مالی، حمایت‌های اعتباری و منابع مالی اشاره کرد و افزود که کمیسیون قاچاق استان در حال حاضر ظرفیت کمک مالی به تولیدات هنری برای فرهنگ‌سازی را ندارد و در حال پیگیری برای رفع این مشکل است.

اقدامات آموزشی و فرهنگی در مدارس

کمیته فرهنگی در سه سال گذشته، مصوبات متعددی را با همکاری اداره کل آموزش و پرورش استان قم اجرا کرده است که اکثر آن‌ها موفقیت‌آمیز بوده‌اند. این اقدامات شامل:

• برگزاری نمایشگاه‌های لوازم التحریر ایرانی
• ارسال پیام‌ها و محتواهای مرتبط با حوزه قاچاق کالا به والدین از طریق برنامه شاد

طباطبایی همچنین به آمار تکان‌دهنده مصرف بیش از حد لوازم آرایشی قاچاق در سطح کشور اشاره کرد. در این راستا، دوره‌های متعددی در دبیرستان‌های دخترانه با همکاری معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی قم برگزار شد. در این دوره‌ها، آسیب‌های استفاده از کالای قاچاق، به ویژه در حوزه لوازم آرایشی، و نحوه تشخیص کالای قاچاق از کالای سلامت‌محور و سالم آموزش داده شد که این آموزش‌ها بسیار موفقیت‌آمیز بودند.

در حوزه پوشاک نیز کارهای فرهنگی متعددی انجام شده است. در بسیاری از مدارس، لباس فرم تولید داخل است و به آموزش و پرورش توصیه شده است که استفاده از لوازم تحریر خارجی و پوشاک غیربومی را محدود کنند.

نقش رسانه‌ها و چالش‌های زیرساختی

طباطبایی تأکید کرد که اگر همه دستگاه‌ها، به ویژه رسانه‌ها، به صورت متحد، هماهنگ و هم‌افزا روی یک موضوع کار کنند، می‌توانند افکار عمومی را هدایت کرده و به موفقیت برسند. وی از همکاری خوب رسانه‌ها در استان قم قدردانی کرد، اما بخش‌های مغفول مانده را به عدم زیرساخت‌های موجود در حوزه کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان مرتبط دانست. متأسفانه، برای اقدامات فرهنگی با دستگاه‌های مربوطه، ردیف اعتباری مشخصی وجود ندارد.

دادگستری نیز دوره‌های آموزشی برای قوانین مبارزه با قاچاق کالا برگزار کرده است. این قوانین در دو سال اخیر بسیار تغییر کرده و سخت‌گیرانه‌تر شده‌اند. طباطبایی اشاره کرد که نیاز به حمایت‌های بیشتری از پشتیبانان مالی در این حوزه وجود دارد.

سامانه گارانتی: ابزاری برای تشخیص اصالت کالا

«سامانه گارانتی» که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت طراحی شده، یک برنامه کاربردی برای گوشی‌های همراه است. در این سامانه، کالاهایی که یک سال از تولید یا واردات آن‌ها گذشته باشد، به تدریج دسته‌بندی می‌شوند. این دسته‌بندی ابتدا از لوازم یدکی خودرو آغاز شد، سپس لوازم خانگی به آن اضافه شد و اکنون پوشاک نیز به این سامانه اضافه خواهد شد.

هر کالا دارای یک شناسه (بارکد) است و مصرف‌کننده می‌تواند با وارد کردن شناسه کالای موردنظر در سامانه گارانتی، از اصالت کالا، تولیدکننده و واردکننده آن مطمئن شود. اگر کالا در سامانه گارانتی ثبت نشده باشد، به معنای قاچاق بودن آن است.

طباطبایی یادآور شد که این سامانه در حال تکمیل است و کارگروه فرهنگی در حوزه تبلیغ و شناساندن آن با وزارت صمت همکاری دارد. با توجه به گسترش روزافزون دامنه کالاهای ثبت‌شده در سامانه، قرار است تبلیغات گسترده‌ای برای معرفی این سامانه به مردم صورت گیرد. این سامانه از طریق اپلیکیشن موبایل یا سایت در دسترس است و مصرف‌کننده می‌تواند با اسکن شناسه کالا، اطلاعاتی نظیر اصالت، مبدأ واردات، شرکت واردکننده، مدت گارانتی و پشتیبانی‌های فراهم شده را دریافت کند.