تهران در چنگال آلودگی ازن و گرمای بی‌سابقه: هشدارهای جدی برای سلامت شهروندان

افزایش دما و آلاینده‌ها در پایتخت

بر اساس اعلام اداره کل هواشناسی استان تهران، دمای هوای پایتخت در روزهای اخیر به ترتیب به ۴۰ و ۴۱ درجه سانتی‌گراد رسیده است. این افزایش دما، به طور مستقیم بر افزایش شاخص آلایندگی ازن (O₃) تأثیر می‌گذارد. تهران در تابستان جاری حتی یک روز پاک را تجربه نکرده و بیشتر روزها در وضعیت قرمز یا نارنجی قرار داشته است.

مهم‌ترین آلاینده‌هایی که سلامت شهروندان را تهدید می‌کنند، شامل:

• ذرات معلق (PM)
• مونوکسید کربن (CO)
• ازن (O₃)
• دی‌اکسید نیتروژن (NO₂)
• دی‌اکسید گوگرد (SO₂)

قرار گرفتن کوتاه‌مدت و بلندمدت در معرض این آلاینده‌ها می‌تواند منجر به مشکلات جدی سلامتی شود.

پیامدهای بهداشتی آلودگی هوا

مطالعات جهانی ارتباط مستقیمی بین افزایش سطح آلودگی هوا و بیماری‌های مختلف انسانی نشان داده‌اند. این بیماری‌ها شامل:

• بیماری‌های تنفسی (مانند آسم و بیماری مزمن انسدادی ریه)
• بیماری‌های قلبی عروقی
• بیماری‌های مغزی-عروقی و سکته مغزی

کارشناسان هشدار می‌دهند که تغییرات آب و هوایی تأثیر قابل‌توجهی بر سطح ازن خواهد داشت و منجر به افزایش غلظت، مدت، فراوانی و شدت دوره‌های ازن بالا می‌شود. این امر هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی را افزایش داده و به یک نگرانی عمده برای سلامت عمومی تبدیل شده است.

ازن (O₃) از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی (WHO)

سازمان بهداشت جهانی ازن را به عنوان یک گاز مخرب و یکی از آلاینده‌های اصلی هوا معرفی می‌کند. ازن (O₃) گازی بی‌رنگ تا مایل به آبی است که در نزدیکی سطح زمین، می‌تواند پوشش سیستم تنفسی را تحریک کرده و باعث سرفه، گرفتگی قفسه سینه و تنگی نفس شود. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض ازن می‌تواند آسم را تشدید کرده و حتی منجر به مرگ زودرس شود.

سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که آلودگی هوا سالانه باعث ۶.۷ میلیون مرگ زودرس در سراسر جهان می‌شود.

ازن یک اکسیدان قوی است که مجاری تنفسی را تحریک می‌کند و حتی در سطوح نسبتاً پایین نیز می‌تواند اثرات منفی بر سلامت داشته باشد. گروه‌های آسیب‌پذیرتر در برابر اثرات ازن عبارتند از:

• سالمندان
• کودکان و نوزادان
• افراد مبتلا به آسم یا بیماری‌های ریوی
• افرادی که در فضای باز ورزش می‌کنند
• افراد با ویژگی‌های ژنتیکی خاص
• افرادی که مصرف ویتامین‌های C و E کمتری دارند

کودکان به دلیل رشد ریه‌ها و فعالیت بیشتر در فضای باز، در معرض بیشترین خطر قرار دارند. ازن می‌تواند باعث انقباض عضلات مجاری تنفسی، حبس هوا در آلوئول‌ها، خس‌خس سینه و تنگی نفس شود. همچنین، مجاری تنفسی را ملتهب و مستعد عفونت کرده و بیماری‌های ریوی مانند آسم، آمفیزم و برونشیت مزمن را تشدید می‌کند.

توصیه‌های IQAir برای محافظت در برابر ازن

شرکت سوئیسی پایش کیفیت هوا IQAir، آلودگی ازن را تهدیدی جدی برای سلامت شهروندان می‌داند و توصیه‌هایی برای محافظت ارائه کرده است:

• عدم قرار گرفتن در معرض مستقیم نور خورشید در فضاهای باز.
• استفاده از مانیتور کیفیت هوا برای آگاهی دقیق از وضعیت هوا.
• استفاده از دستگاه تصفیه هوای با کارایی بالا در فضاهای بسته.

فناوری فیلتراسیون HyperHEPA ثبت شده IQAir قادر است ذرات بسیار ریز مضر تا ۰.۰۰۳ میکرون را فیلتر کند که ۱۰ برابر کوچک‌تر از یک ویروس و ۱۰۰ برابر کوچک‌تر از توانایی فیلترهای HEPA معمولی است.