جرمی کوربین در آستانه تشکیل حزب جدید؛ چشم‌انداز سیاسی بریتانیا دگرگون می‌شود

چرا کوربین به فکر تشکیل حزبی جدید افتاد؟

جرقه تشکیل حزب جدید جرمی کوربین، که هنوز نامی برای خود ندارد، پس از آن زده شد که او به دلیل مواضعش در قبال فلسطین و اسرائیل از حزب کارگر کنار گذاشته شد. کوربین، با بیش از چهار دهه سابقه در سیاست بریتانیا، اکنون با زارا سلطانه، چهره‌ای جوان با سابقه سیاسی کمتر، همراه شده است. آنها در بیانیه‌ای مشترک، وعده مبارزه با بی‌عدالتی‌هایی نظیر فقر کودکان، سودجویی شرکت‌های بزرگ از افزایش قبوض، و سیاست‌های دولتی که «برای فقرا پولی نیست، اما برای جنگ میلیاردها پوند وجود دارد» را داده‌اند.

کوربین در پاسخ به این پرسش که آیا حزب جدیدش نسخه‌ای دیگر از حزب کارگر در دوران رهبری او خواهد بود، اظهار داشت: «حزب کارگر حزبی از بالا به پایین، متمرکز و پر از افراد کنترل‌گر است... این حزب جدید بر پایه جامعه، محلی و از پایین به بالا خواهد بود؛ کاملاً متفاوت، و می‌دانید چیست؟ قرار است سرگرم‌کننده هم باشد.»

کاهش محبوبیت استارمر و ظهور راست‌گرایی

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که حزب جدید کوربین می‌تواند تا ۱۰ درصد آرا را به خود اختصاص دهد و از محبوبیت کی‌یر استارمر بکاهد. این وضعیت مشابه تأثیر حزب پوپولیست «اصلاح بریتانیا» بر حزب محافظه‌کار است. یک نظرسنجی نشان می‌دهد که محبوبیت کنونی استارمر حتی کمتر از کوربین است.

یکی از چالش‌های اصلی برای چپ‌گرایان بریتانیا، نایجل فاراژ، رهبر حزب «اصلاح بریتانیا» است. حزب او در حال حاضر پنج درصد بالاتر از حزب کارگر قرار دارد و در انتخابات محلی نیز مورد استقبال قرار گرفته است. در اردیبهشت ماه سال جاری، این حزب در یک انتخابات میان‌دوره‌ای موفق شد با اختلاف شش رأی، یکی از قدیمی‌ترین کرسی‌های حزب کارگر در پارلمان بریتانیا را پس از ۵۲ سال از آن خود کند. این پیروزی در حوزه‌ای رخ داد که حزب کارگر برای دهه‌ها آن را امن می‌دانست.

بسیاری از چپ‌گرایان نگرانند که حزب کارگر با وضعیت آشفته فعلی و کاهش محبوبیت استارمر، نتواند در مقابل احزاب راست‌گرا در جهانی که به پوپولیسم و راست‌گرایی متمایل است، مقاومت کند.

مواضع متفاوت در قبال غزه

کوربین و سلطانه، کی‌یر استارمر و حزب کارگر را به سکوت در برابر «نسل‌کشی در غزه» و آسیب رساندن به حیثیت حزب کارگر با سیاست‌های محتاطانه متهم می‌کنند. آنها از آتش‌بس فوری و عدم فروش سلاح بریتانیا به اسرائیل حمایت می‌کنند، در حالی که دولت استارمر به این مواضع اعتقادی ندارد و حتی برای به رسمیت شناختن فوری کشور فلسطین نیز تمایلی نشان نمی‌دهد.

مواضع حزب جدید کوربین و سلطانه در زمینه‌هایی چون مالیات، ملی‌سازی، و مهاجرت به مراتب چپ‌گرایانه‌تر از حزب کارگر است و در مورد مسئله فلسطین نیز رویکردی ضداسرائیلی‌تر دارند.

مخالفان و موافقان چه می‌گویند؟

در بریتانیا، تشکیل و شکست احزاب جدید امری عادی است؛ برای مثال، حزب «تغییر بریتانیا» در سال ۲۰۱۹ با سروصدای زیاد تشکیل شد اما به سرعت منحل گشت. با این حال، ناظران معتقدند شهرت جرمی کوربین به عنوان سیاستمداری که دهه‌ها در مرکز توجه بوده، ممکن است حزب جدید او را از سرنوشتی مشابه نجات دهد. اگرچه کسی از کوربین انتظار ندارد که در انتخابات بعدی نخست‌وزیر شود، اما حزب او می‌تواند راه سومی برای بریتانیایی‌هایی باشد که از احزاب سنتی خسته شده‌اند.

طرفداران حزب کارگر نگرانند که تشکیل این حزب جدید به ضرر استارمر تمام شود و نه تنها خود حزب کوربین نتواند پیروزی خاصی کسب کند، بلکه مانع از غلبه حزب کارگر بر رقبای راست‌گرا نیز شود. در مقابل، حامیان حزب جدید معتقدند حزب کارگر بریتانیا در سال‌های اخیر بیش از حد به محافظه‌کاران نزدیک شده است. حتی حزب سبز بریتانیا نیز با تشکیل این حزب جدید با چالش روبرو خواهد شد، زیرا انتظار می‌رود بخشی از رأی‌دهندگان آن، گزینه‌ای را انتخاب کنند که با صدای رساتری علیه بی‌عدالتی و نسل‌کشی سخن می‌گوید.

ارزیابی‌های اولیه مبنی بر عدم محبوبیت کوربین، به ویژه در میان نسل جوان‌تر که از استارمر ناراضی هستند، با پیوستن نیم میلیون نفر به کوربین در ۴۸ ساعت، رد شد و نشان داد که ایده عدم محبوبیت او ریشه در واقعیت ندارد.

پیتر کایل، وزیر فناوری دولت استارمر، از منتقدان کوربین است و اخیراً در گفتگویی با رادیو تایمز تأکید کرده: «نماینده ایزلینگتون نورث به جای حکمرانی، به دنبال نمایش و ژست‌گیری است.» او کوربین را سیاستمداری غیرجدی می‌داند که تنها به ژست‌گیری می‌پردازد.

چشم‌انداز سیاسی بریتانیا در حال دگرگونی است

احزابی نظیر حزب جدید کوربین، حزب راست‌گرای «اصلاح بریتانیا» و حزب سبز در تلاشند تا چهره سنتی سیاست بریتانیا را تغییر دهند. آنها معتقدند دوران چپ‌ها و محافظه‌کاران سنتی به سر آمده و سیاستمدارانی با رویکردی صریح‌تر می‌توانند جایگزین سیاستمدارانی شوند که تنها نامشان تغییر می‌کند اما رویکردی مشابه دارند.

برای هواداران کوربین و سلطانه، حزب کارگر به نسخه‌ای ملایم و کم‌دردسر از حزب محافظه‌کار تبدیل شده که ارزش‌های سوسیالیستی خود را از دست داده و قبای نئولیبرالیسم را به تن کرده است. برخی ناظران معتقدند حضور حزب جدید جرمی کوربین در فضای سیاسی بریتانیا، مانند جرقه‌ای در آسمان خواهد بود که ممکن است برای مدتی کوتاه بدرخشد و به سرعت خاموش شود. در مقابل، دیگر ناظران می‌گویند حتی در صورتی که این حزب نتواند محبوبیت لازم را در بلندمدت کسب کند، فضای فعلی را برهم زده و آن را متعادل‌تر خواهد کرد.

اگر ایده‌های کنونی کوربین در حزب جدید او عملی شود، اتفاقی نو در میان احزاب بریتانیایی رخ خواهد داد. کوربین اخیراً در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی اعلام کرده که ساختار حزبش تا حدی فدرالی خواهد بود. این حزب مجموعه‌ای مرکزی از ارزش‌ها و باورها خواهد داشت، اما در عین حال اختیار و خودمختاری زیادی نیز به شاخه‌های محلی داده می‌شود.