ایران؛ الگوی موفق حذف سرخک در منطقه مدیترانه شرقی

پیشگامی ایران در حذف سرخک: الگویی برای منطقه

ایران با دستیابی به گواهی حذف سرخک از سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۳۹۸ (۲۰۱۹) و حفظ این وضعیت تا سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳)، به عنوان یک الگوی موفق در منطقه مدیترانه شرقی شناخته شده است. این دستاورد مهم، درس‌های ارزشمندی برای کشورهای همسایه، به ویژه افغانستان و پاکستان که همچنان با سرخک بومی دست و پنجه نرم می‌کنند، به همراه دارد.

عوامل کلیدی موفقیت ایران

موفقیت ایران در ریشه‌کن کردن سرخک بر پایه چندین عامل استوار است:

• پوشش واکسیناسیون بالا: ایران توانسته است پوشش واکسیناسیون سرخک را به بالای ۹۵ درصد برساند که نقش حیاتی در ایجاد ایمنی جمعی ایفا کرده است.
• نظام مراقبت اپیدمیولوژیک قوی: وجود یک سیستم نظارتی کارآمد برای شناسایی و ردیابی موارد مشکوک، به کنترل سریع شیوع بیماری کمک کرده است.
• کمپین ملی واکسیناسیون: اجرای کمپین گسترده واکسیناسیون در سال ۱۳۸۲ که ۳۳ میلیون نفر را تحت پوشش قرار داد، نقطه عطفی در حذف سرخک بود.
• کنترل موارد وارداتی: استفاده از آزمایش‌های IgM و گزارش‌دهی سریع موارد مشکوک، امکان کنترل و مهار موارد وارداتی بیماری را فراهم آورد.
• پویش‌های ایمن‌سازی مهاجران: اجرای پویش‌های ویژه در سال ۱۴۰۱ برای ایمن‌سازی جمعیت مهاجر، به کاهش خطر طغیان بیماری در مناطق مرزی کمک شایانی کرد.

انتقال تجربه به کشورهای همسایه

در حالی که ایران به موفقیت‌های چشمگیری دست یافته، کشورهای همسایه مانند افغانستان و پاکستان همچنان با چالش‌های جدی در زمینه سرخک مواجه‌اند. در سال ۲۰۲۳، پوشش واکسیناسیون MCV۱ در افغانستان ۶۶ درصد و در پاکستان ۶۸ درصد بوده که نشان‌دهنده نیاز مبرم به بهبود وضعیت است.

ایران تجربه ارزشمند خود را از طریق همکاری‌های منطقه‌ای با سازمان جهانی بهداشت به اشتراک گذاشته است. برنامه‌های آموزشی مشابه آنچه در سیستان و بلوچستان اجرا شد، می‌تواند به عنوان الگویی برای مناطق مرزی این کشورها مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، حمایت یونیسف از زنجیره سرد واکسن در ایران، می‌تواند به عنوان یک مدل موفق برای کشورهای همسایه عمل کند.

ناامنی و کمبود زیرساخت‌ها در کشورهای همسایه، چالش‌های بزرگی را در مسیر کنترل سرخک ایجاد می‌کند. با این حال، ایران با تبادل دانش و حمایت از پویش‌های منطقه‌ای، می‌تواند به کاهش خطر موارد وارداتی و بهبود وضعیت سلامت در منطقه کمک کند.