چالش‌ها و راهکارهای بازآفرینی شهری در قزوین: ۳۷ درصد جمعیت درگیر مشکلات

چالش‌های بازآفرینی شهری در قزوین: ۳۷ درصد جمعیت درگیر مشکلات زیرساختی

مدیرکل راه و شهرسازی استان قزوین از عدم همکاری کافی دستگاه‌های اجرایی در عملیاتی کردن طرح‌های بازآفرینی شهری خبر داد. این وضعیت، ۳۷ درصد از جمعیت استان را با چالش‌های زیرساختی و اجتماعی مواجه کرده است. با وجود تدوین بسته‌های تشویقی و مصوبات استانی، روند اجرای برنامه‌ها کند بوده و نیازمند بازنگری جدی در فرآیندهای اجرایی و همکاری بین‌بخشی است.

وضعیت مطالعات و محلات ناکارآمد

• از ۲۸ شهر استان قزوین، تنها ۶ شهر مطالعات بازآفرینی شهری خود را تکمیل کرده‌اند.
• شهر محمدیه به دلیل برخورداری از بافت‌های جدید، فاقد محدوده بازآفرینی است.
• ۱۰۴ محله ناکارآمد در استان قزوین شناسایی شده‌اند که ۲۱ درصد از وسعت شهری را تشکیل می‌دهند، اما ۳۷ درصد جمعیت استان را در خود جای داده‌اند.

طرح‌های شاخص و موانع اجرایی

دبیر ستاد بازآفرینی شهری استان قزوین به طرح‌های مهمی چون مدرسه ۱۲ کلاسه فردوس آبیک، خانه فرهنگ چوبین‌در، سرای محله الوند و هنرستان دخترانه شریف‌آباد اشاره کرد. اگرچه برخی از این طرح‌ها به بهره‌برداری رسیده‌اند، اما بسیاری دیگر در مراحل ابتدایی باقی مانده و نیازمند حمایت‌های عملیاتی هستند.

در چهار سال گذشته، ۸۱ هکتار از معابر محلات هدف با استفاده از قیر یارانه‌ای آسفالت شده است. همچنین، تسهیلات تبصره ۱۸ برای نوسازی واحدهای مسکونی محلات هدف تخصیص یافته، اما از ۵۳ واحد سهمیه ابلاغی، هنوز اقدامی در مرحله نهایی نشده است.

طرح «کلید به کلید» به عنوان راهکاری برای خروج محلات از محدوده بازآفرینی مطرح شده است. پروژه مسکونی ۳۳۰ واحدی هادی‌آباد نمونه موفقی از این طرح است و پیشنهاد شده اراضی دولتی در محدوده‌های هدف برای اجرای این طرح به شرکت بازآفرینی معرفی شوند.

اهمیت احیای محلات قدیمی از دیدگاه استاندار

محمد نوذری، استاندار قزوین، احیای محلات قدیمی را راهبردی اصلی برای ارتقای امنیت و نشاط اجتماعی دانست. وی تأکید کرد که محلات سنتی همواره محل شکل‌گیری تعاملات اجتماعی و حس تعلق شهروندان بوده‌اند و احیای آن‌ها به حفظ هویت شهری و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان کمک می‌کند.

استاندار قزوین خواستار توسعه خدماتی همچون ساخت مدارس و زیرساخت‌های شهری در کنار نوسازی شد. همچنین، درخواست شد که موضوع تأمین قیر رایگان برای معابر محلات فرسوده در دستور کار شرکت بازآفرینی شهری ایران قرار گیرد.

آمار بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی

جواد حق‌لطفی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری قزوین، اعلام کرد که ۲۶۴۰ هکتار بافت فرسوده در استان شناسایی شده که شامل ۱۰۴ محله هدف است. وی افزود که حدود ۲۵ درصد از مناطق شهری استان مشمول بافت فرسوده هستند و تصمیمات این حوزه مستقیماً بر زندگی بخش قابل‌توجهی از شهروندان تأثیرگذار خواهد بود. حق‌لطفی خواستار تسریع در اجرای طرح‌های بازآفرینی و رفع موانع موجود شد.

همکاری وزارت راه و شهرسازی

عبدالرضا گلپایگانی، معاون وزیر راه و شهرسازی، قزوین را پایگاه تاریخ و تمدن ایران دانست و بر لزوم توجه ویژه به بافت‌های تاریخی و فرسوده آن تأکید کرد. وی اعلام کرد که وزارت راه و شهرسازی در چهار حوزه به مدیریت شهری قزوین کمک خواهد کرد تا از بروز آسیب‌های اجتماعی جلوگیری شود.

گلپایگانی با اشاره به احیای بافت‌های فرسوده، بر حفظ و احیای بافت‌های تاریخی برای جلوگیری از تکرار حوادثی مانند زلزله بم تأکید کرد. وی بازگشایی مجموعه سعدالسلطنه را نمونه‌ای موفق از این اقدامات دانست.

معاون وزیر همچنین به موارد زیر اشاره کرد:

• اولویت‌بندی پهنه‌های در معرض خطر.
• نقش دفاتر تسهیلگری در مشارکت مردم در بازآفرینی شهری.
• لزوم انطباق حراست و تبدیل به احسن کردن زمین‌های وقفی در سکونتگاه‌های غیررسمی با طرح‌های شهرسازی.
• امیدواری به طرح «کلید به کلید» برای بازگشایی معابر.
• درخواست از شهرهای نیازمند قیر برای ثبت‌نام در سامانه مربوطه.

گلپایگانی ابراز امیدواری کرد که با تأمین اعتبار، در طول دو سال آینده هیچ کوچه خاکی در سطح شهرها باقی نماند.