جدال بر سر «سند تسهیم درآمد محتوا»: نگرانی از رانت و دخالت دولتی

چالش‌های سند تسهیم درآمد محتوا

علی سرتیپی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی وی‌اودی‌ها و مدیرعامل فیلم‌نت، در گفت‌وگو با ما به تشریح عمده مخالفت‌ها با این سند پرداخت. او نگرانی اصلی را دخالت بیش از حد نهادهای دولتی و حاکمیتی در فرآیندهای مالی و تصمیم‌گیری عنوان کرد.

«پولی که باید صرف توسعه زیرساخت و حمایت از پلتفرم‌ها شود، حالا قرار است از طریق یک سازوکار پیچیده و در اختیار کمیسیونی صرف شود که اعضایش همه دولتی هستند. نگرانیم که این پول به جای بخش خصوصی، به «نورچشمی‌ها» برسد و بازهم همان مسیر رانت و تخصیص‌های سفارشی تکرار شود.»

سرتیپی تأکید کرد که مشکل تنها به نهاد خاصی مانند ساترا محدود نمی‌شود و نهادهای دیگری از جمله وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات نیز در این سند دیده شده‌اند. او معتقد است که این پول در مسیر واقعی تولید محتوای باکیفیت قرار نمی‌گیرد و به پروژه‌های بی‌فایده اختصاص می‌یابد.

راه‌حل پیشنهادی بخش خصوصی

به گفته سرتیپی، راه‌حل پیشنهادی برای اجرای بهتر این سند، سپردن اجرای طرح به صنف و فعالان حرفه‌ای است. او بر این باور است که بخش خصوصی تجربه و ابزار لازم را برای ارائه بهترین چارچوب اجرایی دارد و دخالت نهادهای دولتی به سیاست‌گذاری بدون خروجی مؤثر منجر می‌شود.

انتقادها به پلتفرم‌ها و پاسخ‌ها

در حالی که پلتفرم‌ها از سیاست‌های جدید دولت انتقاد می‌کنند، خود نیز با موجی از انتقادهای مخاطبان مواجه هستند؛ از جمله گرانی اشتراک‌ها و تبلیغات آزاردهنده. سرتیپی در پاسخ به این انتقادها گفت:

• هزینه بالای تولید: «ما الان برای ساخت یک سریال با کیفیت سینمایی، گاهی باید 10 میلیارد تومان هزینه کنیم.»
• قیمت ثابت اشتراک: «قیمت اشتراک ما هنوز نرخ پنج سال پیش است و حتی تا 60 درصد هم تخفیف می‌گذاریم.»
• تبلیغات محدود: «تبلیغاتی هم که پخش می‌کنیم بسیار محدود است و با حجم تیزرهای تلویزیونی قابل مقایسه نیست.»
• مدل پرمیوم: مدل پرمیوم برای مخاطبانی است که تمایل دارند بدون تبلیغ و با بالاترین کیفیت محتوا را مشاهده کنند، که البته هزینه خود را دارد.

عدم مشورت و ابهامات سند

سرتیپی فاش کرد که هنگام تدوین این سند، هیچ مشورتی با فعالان اصلی این حوزه صورت نگرفته و جلسات برگزار شده تنها در حد توضیح دادن بوده است. او همچنین به ابهامات و دستورالعمل‌های نگران‌کننده سند اشاره کرد و گفت که تجربه‌های قبلی از این‌گونه مداخلات، اطمینانی برای رسیدن درآمد به تولیدکننده محتوا باقی نگذاشته است.

واکنش پلتفرم‌ها به اجرای سند

در صورت اجرای سند، پلتفرم‌ها اعلام کرده‌اند که قانون را تمکین خواهند کرد، اما مخالفت‌های صنفی و رسانه‌ای خود را نیز ادامه خواهند داد. سرتیپی تأکید کرد که مردم تصمیم‌گیر نهایی هستند و اگر اجرای سند به افزایش قیمت اشتراک‌ها و فشار مضاعف بر مخاطب منجر شود، استقبال کاهش خواهد یافت. او خواستار یک نظام منصفانه شد که در آن سهم منطقی پلتفرم‌ها از سود ترافیک اپراتورها پرداخت شود و قیمت واقعی اینترنت بدون واسطه به تولیدکننده محتوا برسد.