پیروزی قاطع اپیک گیمز علیه گوگل: پایان انحصار پلی‌استور و تغییر آینده اندروید

پیروزی قاطع اپیک گیمز

تیم سویینی، مدیرعامل اپیک، این پیروزی را «موفقیتی کامل» خواند و تأکید کرد که رأی دادگاه تجدیدنظر کاملاً به نفع اپیک صادر شده است. هیئت سه‌نفره قضات، حکم دادگاه بدوی را کاملاً پابرجا دانسته‌اند. گوگل اعلام کرده که قصد دارد بار دیگر نسبت به این رأی فرجام‌خواهی کند و مقصد بعدی آن احتمالاً دیوان عالی ایالات متحده خواهد بود.

قاضی مارگارت مک‌کئون در آغاز رأی خود نوشت: «در جهانی پرهیجان و پر از بقا و نبرد که بازی Fortnite ترسیم می‌کند، پیروزی‌ها با انفجار و افتخار همراه‌اند. اما نتیجه‌ی این پرونده میان سازنده‌ی همین بازی یعنی Epic Games و پلتفرم اندروید گوگل بر پایه اصول دیرینه‌ی حقوقی در حوزه دادرسی، ضدانحصار و احکام قضایی استوار است.»

با وجود ادامه روند تجدیدنظر، احتمال اینکه گوگل بتواند از اجرای حکم نهایی جلوگیری کند، کاهش یافته است. قاضی جیمز دوناتو در سال ۲۰۲۴ حکمی دائمی صادر کرده بود که بخش‌هایی از آن را به حالت تعلیق درآورده بود تا نتیجه فرجام‌خواهی مشخص شود. اکنون قاضی مک‌کئون اعلام کرده که «درخواست تعلیق به‌دلیل رأی امروز منتفی است.»

راه‌اندازی فروشگاه اپیک در گوگل‌پلی

در پی این حکم، اپیک بلافاصله از تصمیم خود برای راه‌اندازی فروشگاه اپلیکیشن خود در بستر Google Play خبر داد. سویینی در پستی دیگر نوشت: «با استناد به رأی دادگاه، فروشگاه Epic Games برای اندروید به‌زودی از طریق گوگل‌پلی در دسترس خواهد بود.» سخنگوی اپیک نیز تأیید کرده که تعلیق برداشته شده است.

ابعاد گسترده حکم دادگاه

حکم دائمی دادگاه صرفاً به Epic Games محدود نمی‌شود و ابعاد گسترده‌تری دارد. بر اساس این حکم، گوگل باید:

• به‌مدت سه سال امکان توزیع فروشگاه‌های رقیب را در گوگل‌پلی فراهم کند.
• اجازه دهد فروشگاه‌های دیگر به فهرست کامل اپلیکیشن‌های موجود در پلی‌استور دسترسی داشته باشند.
• از انجام هرگونه رفتار ضد رقابتی مانند الزام توسعه‌دهندگان به استفاده از سیستم پرداخت گوگل منع شود.

لی‌آن مول‌هالند، رئیس جهانی امور مقررات گوگل، در واکنش به این تصمیم بیانیه‌ای منتشر کرد و نوشت:

«این تصمیم، ایمنی کاربران را به‌شدت تهدید می‌کند، دامنه انتخاب را محدود کرده و نوآوری را که همواره بخشی کلیدی از اکوسیستم اندروید بوده است تضعیف خواهد کرد. اولویت اصلی ما، حفاظت از کاربران، توسعه‌دهندگان و شرکای ماست و در مسیر فرجام‌خواهی، به حفظ یک پلتفرم ایمن پایبند خواهیم بود.»

ریشه دعوای حقوقی و تفاوت با پرونده اپل

ریشه این دعوای حقوقی به سال ۲۰۲۰ بازمی‌گردد؛ زمانی‌که Epic Games به‌دلیل حذف بازی محبوب Fortnite از اپ‌استور اپل و پلی‌استور گوگل، از هر دو شرکت شکایت کرد. اپیک به‌طور عمدی از Fortnite به‌عنوان ابزاری برای به چالش کشیدن انحصار فروشگاه‌های اپلیکیشن استفاده کرد، اما در پرونده مربوط به اپل عمدتاً شکست خورد.

دادگاه تجدیدنظر در رأی اخیر خود به این موضوع اشاره کرده و یادآور شده که اپیک عمداً کدی مخفی در نسخه اندرویدی فورتنایت قرار داده بود تا سیستم پرداخت داخلی گوگل را دور بزند. اقدامی که گوگل را وادار به حذف برنامه از پلی‌استور کرد و اپیک هرگز این مسئله را انکار نکرده است.

محتوای دادگاه اپیک علیه گوگل تفاوت زیادی با پرونده اپل داشت. در جریان رسیدگی، هیئت منصفه اسنادی را مشاهده کرد که از توافق‌های محرمانه بین گوگل، سازندگان گوشی و توسعه‌دهندگان بازی‌ها حکایت داشت. همچنین، ایمیل‌هایی داخلی نشان می‌داد گوگل نگران آن بوده که اپیک سایر شرکت‌ها را به راه‌اندازی فروشگاه‌های اپلیکیشن رقیب ترغیب کند.

قضات تجدیدنظر نیز رأی دادگاه اپل را فاقد تأثیر مستقیم بر پرونده گوگل دانستند، به‌ویژه در مورد موضوع کلیدی تعریف بازار. قاضی مک‌کئون در پاسخ نوشت:

«موضوع تعریف بازار در پرونده اپل نه مشابه با این پرونده بود و نه به همان صورت مطرح و بررسی شده است. واقعیت‌های تجاری نیز تفاوت دارند. اکوسیستم بسته اپل، با آن‌چه دادگاه ناحیه‌ای در پرونده اپل توصیف کرده، تفاوتی آشکار با مدل توزیع باز گوگل دارد. گوگل خود اذعان کرده که سیاست باز اندروید به کاربران و توسعه‌دهندگان گزینه‌های بیشتری ارائه می‌دهد. هرچند این آزادی عمل، توانایی گوگل در محافظت مستقیم از کاربران در برابر بدافزارها و تهدیدات امنیتی هنگام دانلود اپلیکیشن‌ها را محدود می‌کند.»

برای درک تفاوت بازارها، دادگاه از مثال رستوران‌های زنجیره‌ای استفاده کرد:

«مک‌دونالد ممکن است در بازار کلی فست‌فود رقیب چیک‌فیله باشد، اما در بازار خاص برگرها، با برندهایی مثل وِندی، برگرکینگ یا این-اند-آوت رقابت دارد. به‌طور مشابه، گوگل و اپل ممکن است در بازار بازی‌های موبایلی رقیب باشند، اما در توزیع اپلیکیشن اندرویدی و سیستم پرداخت درون‌برنامه‌ای اندروید، گوگل با هیچ‌کدام از رقبا روبه‌رو نیست.»

در نهایت، هیئت منصفه به‌اتفاق آرا اعلام کرده‌اند که گوگل در دو بازار توزیع اپ‌های اندرویدی و سیستم پرداخت درون‌برنامه‌ای انحصار غیرقانونی دارد. این حکم می‌تواند آینده اندروید را برای همیشه تغییر دهد.