سقوط اولین موشک بومی استرالیا تنها ۱۴ ثانیه پس از پرتاب

سقوط زودهنگام اریس ۱

شرکت خصوصی گیلمور اسپیس تکنالوژیز، موشک اریس ۱ را سه‌شنبه ۲۹ ژوئیه ساعت ۸:۳۵ صبح به وقت محلی (۰۲:۰۵ بامداد به وقت ایران) از پایگاه فضایی بووِن اوربیتال در ساحل کوئینزلند استرالیا پرتاب کرد. این موشک تنها ۲۳ ثانیه پس از روشن‌شدن موتورها و ۱۴ ثانیه پس از برخاستن از سکوی پرتاب، به سمت زمین بازگشت.

ویدیوی منتشرشده از لحظه‌ی پرتاب نشان می‌دهد که موشک در ابتدا با عملکرد صحیح هر چهار موتور خود، طبق انتظار از روی زمین بلند می‌شود؛ اما بلافاصله پس از جداشدن از سکوی پرتاب، روند صعود آن متوقف شد، به‌صورت مایل حرکت و سپس سقوط کرد. اریس ۱ از پهلو به زمین برخورد کرد و در میان ابری از دود ناپدید شد. در تصاویر، انفجار دیده نمی‌شود؛ اما موشک بلافاصله دچار حریق شد.

اهمیت تاریخی و مشخصات فنی

موشک اریس ۱ با ارتفاعی حدود ۲۵ متر، نخستین وسیله‌ی پرتاب فضایی بود که به‌طور کامل توسط یک شرکت استرالیایی ساخته شده است. همچنین، این پرتاب نخستین تلاش رسمی استرالیا برای ورود به مدار زمین پس از پرتاب موفق موشک بریتانیایی بلک اَرو از جنوب استرالیا در اکتبر ۱۹۷۱ بود.

پرتاب اولیه‌ی اریس ۱ برای مارس ۲۰۲۵ برنامه‌ریزی شده بود، اما شرایط نامساعد جوی ناشی از طوفان آلفرد موجب تأخیر آن شد. در ماه مه نیز مأموریت دوباره به تعویق افتاد؛ زیرا بخشی از محموله‌ی موشک روی سکوی پرتاب جدا شد.

واکنش شرکت گیلمور اسپیس

شرکت گیلمور اسپیس در بیانیه‌ای ایمیلی اعلام کرد که هیچ‌کس در حادثه‌ی اخیر آسیب ندیده و هیچ آسیبی به محیط‌زیست وارد نشده است. بااین‌حال، هنوز علت دقیق سقوط اعلام نشده است.

با وجود تنها ۱۴ ثانیه پرواز، شرکت گیلمور پرتاب را «موفقیتی بزرگ» توصیف کرده و آن را «گامی بلند» و «نتیجه‌ای فوق‌العاده» خواند. آن‌ها در پستی در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کردند که در تاریخچه‌ی پرتاب‌های خصوصی، معمولاً موشک‌های آزمایشی حتی از سکوی پرتاب هم جدا نمی‌شوند.

آدام گیلمور، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار شرکت، در بیانیه‌ای گفت: «خارج شدن از سکو و آغاز پرواز، پیشرفتی عظیم برای هر برنامه‌ی فضایی نوپا محسوب می‌شود. این نخستین آزمون واقعی برای سامانه‌های پرتاب، فناوری پیشران و سکوی فضایی ما بود و نشان داد بسیاری از چیزهایی که ساخته‌ایم، عملکردی موفق دارند.»

ظرفیت و آینده موشک‌های اریس

موشک‌های سری اریس قرار است تا ۳۰۰ کیلوگرم محموله را به مدار نزدیک زمین منتقل کنند؛ ظرفیتی که تقریباً ۸۰ برابر کمتر از فالکون ۹ اسپیس‌ ایکس است. بااین‌حال محموله‌های اصلی موشک‌های اریس احتمالاً شامل ماهواره‌های مخابراتی کوچک خواهد بود که خود شرکت گیلمور در حال ساختشان است.

در حال حاضر مشخص نیست پرتاب بعدی اریس ۱ چه زمانی انجام خواهد شد.