خبر کامل
تحلیل کارشناسانه: ریشه‌های بی‌اعتمادی در بازار سهام ایران
بازار سرمایه ایران در هفته‌ای که گذشت شاهد خروج قابل توجه سرمایه از سهام بود، در حالی که صندوق‌های درآمد ثابت توانستند اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کنند. این وضعیت، سوالاتی را درباره دلایل بی‌اعتمادی به بازار سهام و راهکارهای بازگرداندن ثبات به آن مطرح می‌کند.
خروج سرمایه از سهام و رونق صندوق‌های درآمد ثابت
در هفته گذشته، بازار سهام و حق‌تقدم با خروج پول ۴۸۷۰ میلیارد تومانی مواجه شد و ارزش معاملات روزانه به طور میانگین با کاهش ۲۹ درصدی به ۴.۴ همت رسید. این ارقام نشان‌دهنده عدم تمایل سرمایه‌گذاران به سهام در شرایط کنونی است.
در مقابل، صندوق‌های درآمد ثابت پس از یک دوره خروج سرمایه، شاهد ورود قابل توجه پول بودند. این صندوق‌ها با وجود خروج بیش از ۲۷ همت پول از زمان بازگشایی پس از جنگ، موفق به جذب نزدیک به ۳۰ همت سرمایه جدید شدند. این امر نشان می‌دهد که صندوق‌های درآمد ثابت توانسته‌اند ریسک‌ها را مدیریت کرده و اعتماد سرمایه‌گذاران را به خود جلب کنند. این صندوق‌ها نه تنها از نقدشوندگی قابل قبولی برخوردار بودند، بلکه در روزهای بحرانی نیز بازدهی مثبتی از خود نشان دادند.
ریشه‌های بی‌اعتمادی در بازار سهام
احسان خاتونی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» به بررسی دلایل عدم بازگشت اعتماد به بازار سهام پرداخت. به گفته وی، سه عامل اصلی در گسترش بی‌اعتمادی در بازار سرمایه نقش دارند:
- تاخیر در تصمیم‌گیری و اتخاذ آن در زمان نامناسب: اقدامات حمایتی اغلب با تاخیر و خارج از زمان مقتضی انجام می‌شوند که نه تنها اعتماد را بازنمی‌گرداند، بلکه بر شدت بی‌اعتمادی می‌افزاید.
- استفاده از روش‌های اشتباه در حمایت از بازار سهام: نهادهای حمایتی همچنان از روش‌های ابتدایی و ناکارآمد استفاده می‌کنند که اثر مثبتی بر بازگشت اعتماد ندارد.
- تغییرات مکرر در قوانین و مقررات: تغییرات پی‌درپی در ریزساختارهای بازار، به ویژه در مقررات مربوط به سقف اعتباری و صندوق‌های اهرمی، فاصله قیمت صندوق‌ها از NAV (ارزش خالص دارایی) را به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش داده است.
نمونه‌هایی از مشکلات اجرایی
خاتونی برای توضیح بیشتر، به بازگشایی بازار پس از جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد. وی بیان داشت که بازار سرمایه بدون برگزاری جلسه تخصصی و تصویب مقررات مشخص، به صورت ناگهانی بازگشایی شد. این عدم برنامه‌ریزی منجر به خروج سنگین پول در همان هفته ابتدایی و نارضایتی فعالان بازار شد. رگولاتور تنها پس از کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت‌ها به فکر حمایت افتاد که این تاخیر، بی‌اعتمادی را تشدید کرد.
نقد روش‌های حمایتی ناکارآمد
کارشناس بازار سرمایه به ناکارآمدی روش‌های حمایتی صندوق‌های توسعه و تثبیت بازار سرمایه نیز اشاره کرد. وی معتقد است که این نهادها صرفاً به جمع‌آوری صف‌های فروش بسنده می‌کنند که این روش نه تنها برای بازگشت اعتماد کافی نیست، بلکه در شرایط فعلی به ضرر بازار نیز تمام می‌شود. خاتونی تاکید کرد که بازار به راهکارهایی نیاز دارد که علاوه بر جمع‌آوری صفوف فروش، خریدهای رو به بالا نیز انجام شود تا قیمت پایانی سهام به صفر قیمتی برسد و فشار فروش مهار شود.
تاثیر تغییرات مقررات بر بی‌اعتمادی
یکی دیگر از معضلات اصلی، تغییرات مکرر در قوانین و مقررات، به ویژه در موارد حساس مانند سقف اعتباری و صندوق‌های اهرمی است. این تغییرات باعث شده‌اند که فاصله قیمت صندوق‌ها از NAV به شدت افزایش یابد. به عنوان مثال، برخی صندوق‌های بانکی تا ۵۰ درصد پایین‌تر از ارزش NAV خود معامله می‌شوند که این نشان‌دهنده اوج بی‌اعتمادی نسبت به ابزارهای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم است. این وضعیت در حالی است که صندوق‌ها قرار بود مسیر مطمئن‌تری برای سرمایه‌گذاری مردم باشند، اما اکنون حتی آنها نیز از اعتماد عمومی تهی شده‌اند.
نتیجه‌گیری: مثلث بی‌اعتمادی
در مجموع، به نظر می‌رسد سه عامل اصلی شامل عدم انجام اقدامات به‌موقع، روش‌های اشتباه حمایتی و هدررفت منابع، و تغییرات مکرر در قوانین و مقررات و ریزساختارها، اضلاع مثلث بی‌اعتمادی در بازار سرمایه ایران را تشکیل می‌دهند. برای بازگرداندن اعتماد به بازار سهام، سیاستگذار اقتصادی باید به این عوامل کلیدی توجه ویژه‌ای داشته باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
