خبر کامل
تأکید بر نقش محوری زنان در تاب‌آوری اجتماعی و مدیریت بحران
سید امیرحسین گرکانی، رئیس پژوهشکده سوانح طبیعی کشور، در نشستی با معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهور و مشاوران دستگاه‌های اجرایی، بر لزوم توجه ویژه به تاب‌آوری اجتماعی زنان و خانواده در زمان بحران تأکید کرد. وی با اشاره به آسیب‌پذیری بیشتر زنان در حوادث و نقش حیاتی آن‌ها در مدیریت غیررسمی بحران‌ها، خواستار بازنگری در قوانین و برنامه‌ریزی‌های حساس به جنسیت شد تا از حقوق از دست رفته زنان در شرایط اضطراری صیانت شود.
آسیب‌پذیری زنان در سوانح: نابرابری جنسیتی و پیامدها
گرکانی با استناد به مستندات بین‌المللی و داخلی، توضیح داد که سوانح، زنان و مردان را به طور متفاوتی تحت تأثیر قرار می‌دهند. نابرابری‌های جنسیتی ناشی از عوامل اجتماعی و سیاسی، زنان را در موقعیت آسیب‌پذیرتری قرار می‌دهد. وی به این نکته اشاره کرد که در شرایط بحران، غلبه تفکر اضطراری در میان نیروهای امدادی، منجر به کم‌توجهی به ابعاد جنسیتی می‌شود.
«فرهنگ سازمانی مردانه در بسیاری از کشورها باعث می‌شود که به اولویت‌های زنان در جوامع کمتر توجه شود. به عنوان مثال، در ارزیابی سوانح، سرپرست خانواده معمولاً مردان در نظر گرفته می‌شوند و بسیاری از آسیب‌های زنان در زمان بحران نادیده می‌ماند.»
رئیس پژوهشکده سوانح طبیعی کشور، زنان را در پنج گروه آسیب‌پذیر در سوانح دسته‌بندی کرد که به دلایل مختلف نیازمند مراقبت ویژه هستند. از جمله این دلایل می‌توان به نابرابری‌های اجتماعی و ساختاری و همچنین چند برابر شدن حجم کار زنان در زمان حوادث اشاره کرد.
نقش محوری زنان در تاب‌آوری اجتماعی
گرکانی بر نقش زنان به عنوان «دیپلمات اجتماعی» در خانواده تأکید کرد و بیان داشت که «زن معمار اصلی تاب‌آوری اجتماعی است و زنان مدیران غیررسمی بحران‌ها هستند.» این دیدگاه، اهمیت توانمندسازی زنان را در مدیریت و بازسازی پس از بحران‌ها برجسته می‌سازد.
آمار نگران‌کننده تلفات و چالش‌های امدادرسانی
- تلفات بالاتر: طبق اسناد جهانی، میانگین کشته‌شدگان زنان در سوانح بالاتر از مردان است.
- ۱۴ برابر بیشتر: زنان و کودکان ۱۴ برابر بیشتر از مردان در حوادث کشته می‌شوند.
- فاجعه بم: در زلزله بم، ۶۰ درصد کشته‌شدگان را زنان تشکیل می‌دادند.
- کمبود امدادگر زن: ۶۵ درصد امدادگران داخلی مرد و کمتر از ۳۵ درصد زن هستند که این موضوع امدادرسانی به زنان را با مشکل مواجه می‌کند.
- محدودیت حضور: در شرایط بحران، حضور زنان در صحنه امدادرسانی اغلب ممنوع است.
وی بر اهمیت استقرار عدالت در نظام توزیع تسهیلات در زمان بحران تأکید کرد و هشدار داد که «اگر زن آسیب ببیند، خانواده از دست می‌رود.»
ضرورت بازنگری در قوانین و برنامه‌ریزی‌ها
گرکانی به اهمیت تقویت مراکز کمک به خانواده، اطلاع‌رسانی و ارتباط با مردم در زمان بحران اشاره کرد و خواستار تدوین دستورالعمل‌های ویژه در این خصوص شد. وی ابراز تأسف کرد که دستورالعمل‌های ارسالی به دستگاه‌ها در سال‌های گذشته، اجرایی نشده‌اند.
وی همچنین بر لزوم پایش و ارتقاء جایگاه اسناد ملی در مدیریت بحران تأکید کرد و افزود که تنوع‌بخشی به منابع معیشتی زنان می‌تواند کمک‌کننده باشد. به گفته وی، برنامه‌ریزی‌ها باید «حساس به جنسیت» باشند.
رئیس پژوهشکده سوانح طبیعی کشور خاطرنشان کرد که در قانون مدیریت بحران، هیچ اشاره‌ای به خانواده و ابعاد جنسیتی نشده است. وی از تهیه حدود ۲۴ سند در پژوهشکده سوانح طبیعی خبر داد که به تفصیل در برنامه ملی بازسازی و بازتوانی به آن پرداخته شده، اما نیاز به بازبینی دارد. گرکانی تأکید کرد که در سند راهبردی ملی اشاراتی به حوزه زنان و در برنامه بازسازی و بازتوانی به خانواده شده است.
وی در پایان اظهار داشت: «گرچه به دلیل ساختارها و روابط تبعیض‌آمیز جنسیتی، زنان آسیب‌پذیرتر از مردان هستند، اما زنان می‌توانند یاور مردان و خانواده باشند و فرصتی برای خلق رفتارهای جدید برای داشتن جامعه بهتر ایجاد کنند. می‌توان بسیاری از حقوق از دست رفته زنان پس از بحران‌ها را مطالبه کرد و قواعد را حداقل در شرایط اضطراری اصلاح کرد. زنان می‌توانند موتور محرک تاب‌آوری اجتماعی و یاور بحران باشند.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
