احیای اراضی بایر: فرصتی نو برای اقتصاد و معیشت در خراسان شمالی

ظرفیت‌های خفته در اراضی بایر

اراضی بایر خراسان شمالی، که در ظاهر تنها خاک‌های بی‌حاصل و ترک‌خورده به نظر می‌رسند، در واقع ظرفیت‌های عظیمی برای توسعه، زراعت مقاوم، اشتغال‌زایی جوانان و پایداری روستاها در خود نهفته‌اند. برنامه‌های جدید جهاد کشاورزی با هدف بازگرداندن این زمین‌ها به چرخه تولید، نویدبخش فصلی تازه در کشاورزی استان است.

شناسایی و تعیین تکلیف اراضی

۴۶۶ هکتار اراضی شخصی بایر

مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی، حسن ایزانلو، از شناسایی ۴۶۶ هکتار اراضی بایر شخصی در استان خبر داد. این زمین‌ها طی پنج سال گذشته هیچ‌گونه فعالیت کشاورزی نداشته‌اند. از این میزان، ۳۲۵ هکتار تاکنون تعیین تکلیف شده و مابقی نیز در مراحل اداری قرار دارد. کشاورزان یک سال فرصت دارند تا پس از اخطار، نسبت به کشت و کار اقدام کنند؛ در غیر این صورت، زمین‌ها به دیگر بهره‌برداران واگذار خواهد شد.

واگذاری اراضی دولتی به کشاورزان

علاوه بر اراضی شخصی، ۳۵ پلاک اراضی دولتی بایر نیز شناسایی شده که از این میان، ۱۸ پلاک با مساحت بیش از ۶ هزار هکتار تعیین تکلیف و سند آن‌ها به نام دولت صادر شده است. این اراضی که سال‌ها در اختیار کشاورزان بوده، اکنون با صدور اسناد رسمی در قالب طرح‌های مشخص به خود بهره‌برداران واگذار می‌شوند تا انگیزه بیشتری برای بازگشت به زمین فراهم شود.

راهکارهای احیا و توسعه

خشکسالی و کاهش منابع آبی از دلایل اصلی رها شدن زمین‌هاست، اما راهکارهایی برای احیای آن‌ها وجود دارد:

• طرح تولید در دیمزارها: کشاورزان می‌توانند از ارقام مقاوم به خشکی و کم‌آب‌طلب بهره ببرند. این فعالیت‌ها مورد حمایت قرار می‌گیرند.
• تنوع کشت: بهره‌برداران در قالب طرح جهش تولید می‌توانند علاوه بر غلات، حبوبات، علوفه دامی و گیاهان دارویی را نیز در این اراضی کشت کنند.
• واگذاری هدفمند: واگذاری اراضی دولتی به کشاورزان، انگیزه بازگشت به زمین را افزایش می‌دهد.

کشاورزی، پیشران اقتصاد استان

محمد محمدزاده، رییس سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی، کشاورزی را پیشران اصلی اقتصاد استان می‌داند. وی با اشاره به اینکه بیش از ۳۰ درصد شاغلان استان (معادل ۸۲ هزار بهره‌بردار) در بخش کشاورزی فعال هستند، تاکید کرد که احیای زمین‌ها منجر به افزایش درآمد روستاییان و کاهش مهاجرت خواهد شد. پیش‌بینی می‌شود تمامی قطعات اراضی بایر دولتی به‌زودی جانمایی و تعیین تکلیف شوند تا هیچ زمین مستعدی بی‌استفاده نماند.

احیای اراضی بایر در خراسان شمالی، نه تنها به معنای بازگشت تولید و تقویت معیشت است، بلکه به ماندگاری زندگی در روستاها و تضمین آینده‌ای پایدار برای نسل‌های آتی کمک شایانی خواهد کرد.