اهمیت حیاتی شیر مادر: نجات جان ۱.۵ میلیون کودک و مزایای بی‌شمار برای مادر و نوزاد

اهمیت بی‌بدیل شیر مادر برای کودک

دکتر فریبرز ایمانی، رئیس مرکز بهداشت استان کرمانشاه، با اشاره به اهمیت تغذیه با شیر مادر، آن را کامل‌ترین و سالم‌ترین غذا برای کودک در دو سال اول زندگی دانست. وی تاکید کرد که مصرف شیر مادر، سلامت شیرخوار را حتی تا سنین بالاتر تضمین می‌کند.

• نجات جان کودکان: سالانه ۱.۵ میلیون کودک در سراسر جهان به دلیل تغذیه با شیر مادر از مرگ نجات می‌یابند.
• تقویت سیستم ایمنی: شیر مادر حاوی آنتی‌بادی‌ها و مواد ایمنی‌بخش است که از ابتلای میلیون‌ها کودک به بیماری‌های شایع تنفسی و گوارشی پیشگیری می‌کند.
• اهمیت آغوز: اولین شیر مادر که «آغوز» نامیده می‌شود، سرشار از مواد مغذی و ایمنی‌بخش است و توصیه می‌شود نوزاد در ساعات طلایی اولیه تولد از آن بهره‌مند شود. این امر معمولاً در بیمارستان‌های دوست‌دار مادر و کودک انجام می‌شود.
• پیشگیری از بیماری‌های مزمن: تغذیه با شیر مادر در هزار روز اول زندگی، حتی می‌تواند از بروز برخی بیماری‌های حاد و مزمن در بزرگسالی پیشگیری کند.

مزایای شیردهی برای سلامت مادر

شیردهی نه تنها برای کودک، بلکه برای سلامت مادر نیز مزایای قابل توجهی دارد:

• کاهش خونریزی پس از زایمان: شیردهی به کاهش خونریزی پس از زایمان کمک می‌کند.
• کاهش خطر سرطان: خطر ابتلا به سرطان سینه و تخمدان در مادران شیرده کاهش می‌یابد.
• پیشگیری از پوکی استخوان: برخلاف تصورات غلط گذشته، تحقیقات جدید نشان می‌دهد که ترشح هورمون‌های مرتبط با شیردهی می‌تواند جذب کلسیم و ویتامین D را در بدن مادران افزایش داده و به پیشگیری از پوکی استخوان کمک کند.

توصیه می‌شود تغذیه با شیر مادر تا زمانی که کودک دو سال کامل داشته باشد، ادامه یابد و باورهای غلط نباید مادر را از این مزایای حیاتی محروم کند.

چالش‌های شیردهی و راهکارهای آن

دکتر ایمانی اشاره کرد که مواجهه با چالش‌ها در ابتدای شیردهی طبیعی است و نباید مانعی برای آن باشد:

• تاخیر در شیردهی پس از سزارین: در موارد سزارین، ترشح هورمون‌های پرولاکتین و اکسی‌توسین که عامل اصلی تولید و جریان شیر هستند، ممکن است با تاخیر همراه باشد.
• عوامل بازدارنده: حالت نامناسب شیردهی، درد و زخم سینه، بیماری مادر و مصرف برخی داروها می‌توانند مانع شیردهی شوند.

برای غلبه بر این چالش‌ها، آموزش‌ها و مشاوره‌های لازم توسط افراد دوره‌دیده در مراکز بهداشت ارائه می‌شود. این آموزش‌ها به ویژه برای مادران شاغل که نیازمند مشاوره برای بازگشت به کار در عین شیردهی هستند، بسیار کمک‌کننده است.

آرامش روانی مادر مهمترین عامل تاثیرگذار بر نحوه شیردهی است که باید در درجه اول از درون خانواده و توسط همسر فراهم شود. همچنین، حمایت در محیط کار برای زنان شاغل از اهمیت بالایی برخوردار است.

تصورات غلط درباره کیفیت شیر مادر

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه به برخی تصورات غلط درباره کیفیت و کمیت شیر مادر اشاره کرد:

کیفیت شیر ارتباط چندانی با تغذیه مادر ندارد، زیرا هورمون‌های مربوط به شیردهی از مغز ترشح می‌شوند و عمدتاً متاثر از شرایط روانی مادر و ارتباط عاطفی او با کودک خصوصاً در ساعات اولیه تولد است.

وی افزود: تغذیه مادر هرچه که باشد، شیر حاوی ویتامین‌ها و املاح مورد نیاز نوزاد خواهد بود، زیرا مواد موجود در شیر در هر صورت از ذخیره بدن مادر برداشت می‌شود. توصیه به تغذیه مناسب مادر صرفاً برای حفظ سلامت بدن مادر پس از شیردهی است.