تشریح فعالیت‌های هلال‌احمر در بحران اخیر و مستندسازی نقض حقوق بشردوستانه

مقدمه

راضیه عالیشوندی، معاون امور بین‌الملل جمعیت هلال‌احمر، در نشستی با حضور زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان و خانواده رئیس‌جمهور، و مشاوران امور زنان و خانواده وزرا، به تشریح جامع فعالیت‌های این جمعیت در بحران اخیر پرداخت. این گزارش شامل جزئیات مستندسازی نقض حقوق بشردوستانه، توانمندی‌های داوطلبانه و تخصصی، بازسازی ناوگان امدادی، و اقدامات بین‌المللی هلال‌احمر است.

توانمندی‌های داخلی و آمادگی عملیاتی

عالیشوندی با تأکید بر ماهیت داوطلبانه جمعیت هلال‌احمر، به ظرفیت‌های عظیم انسانی و لجستیکی این نهاد اشاره کرد:

• نیروهای داوطلب: جمعیت هلال‌احمر دارای سه و نیم میلیون داوطلب جوان آموزش‌دیده و سازمان‌یافته است که در شرایط بحرانی آماده فعالیت هستند.
• نیروهای تخصصی: بیش از ۷۰ هزار نیروی تخصصی امداد و نجات در قالب تیم‌های واکنش سریع فعالیت می‌کنند.
• بازسازی ناوگان امدادی: پیش از وقوع بحران اخیر، هزار دستگاه آمبولانس و خودروی امدادی به ناوگان هلال‌احمر اضافه شده بود.
• آموزش‌های تخصصی: آموزش‌های لازم، از جمله آمادگی برای مقابله با حملات شیمیایی، انجام شده است.
• مراکز نقاهتگاه: با همکاری وزارت بهداشت، مراکز نقاهتگاه نیز ایجاد شده‌اند.

خدمات روان‌شناختی و شبکه‌های حمایتی

معاون امور بین‌الملل جمعیت هلال‌احمر به توسعه خدمات حمایتی و مشاوره‌ای در دوران بحران اشاره کرد:

• مرکز مشاوره روانی ۴۰۳۰: این مرکز با بهره‌گیری از تجربه‌های دوره کرونا و با همراهی ستاد اجرایی فرمان امام، خدمات روان‌درمانی و روان‌پزشکی ارائه کرده است.
• مشاوران داوطلب: بیش از ۱۳۷۷ مشاور داوطلب در ایام بحران در این مرکز فعالیت داشتند.
• تیم‌های روانی «سحر»: این تیم‌ها در مواقع اضطراری آماده ارائه خدمات تخصصی روان‌شناختی هستند.
• شبکه خادم: این سامانه پیش از آغاز درگیری‌ها با دستور رئیس‌جمهور راه‌اندازی شد و در هشت محور از جمله آموزش، تاب‌آوری، سلامت، معیشت و کمک مؤمنانه فعالیت دارد.

اقدامات بین‌المللی و مستندسازی نقض حقوق

عالیشوندی به اقدامات گسترده هلال‌احمر در سطح بین‌المللی برای مستندسازی و گزارش‌دهی نقض حقوق بشردوستانه پرداخت:

«علاوه بر گزارش موارد نقض حقوق بشردوستانه به دفتر صلیب سرخ در ایران، مستندات به دیوان بین‌المللی کیفری نیز ارسال شده است.»

• هماهنگی با صلیب سرخ: هماهنگی‌های لازم برای ورود تیم ارزیاب کمیته بین‌المللی صلیب سرخ به ایران انجام شده و در مرحله صدور روادید قرار دارد.
• واکنش بین‌المللی: در پی این اقدامات، بیش از ۸۰ کشور پس از جنگ پیام‌هایی ارسال کردند و هدف قرار گرفتن پنج نفر از امدادگران هلال‌احمر را مصداق نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه دانستند.
• محکومیت صلیب سرخ کانادا: صلیب سرخ کانادا نیز این اقدامات را به‌صراحت محکوم کرد.

پویش‌های اطلاع‌رسانی بین‌المللی

در حوزه اطلاع‌رسانی بین‌المللی، هلال‌احمر فعالیت‌های چشمگیری داشته است:

• پویش «امدادگران هدف نیستند»: پویشی با شعار «امدادگران هدف نیستند» و هشتگ «Not Target» در فضای مجازی راه‌اندازی شد.
• یادبود در ژنو: فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ در ژنو تصویر امدادگران شهید ایرانی را بر سردر ورودی دفتر خود نصب کرده است.

در پایان، عالیشوندی حضور پررنگ خواهران داوطلب در کنار برادران جمعیت هلال‌احمر را در طول جنگ ۱۲ روزه، نشانه‌ای از همبستگی و تعهد جمعی این نهاد مردمی دانست.