خبر کامل
کشف نقطه عطف پیری بدن انسان: شتاب فرسایش از ۵۰ سالگی آغاز می‌شود
دانشمندان با بررسی دقیق پروتئین‌های موجود در بافت‌های مختلف بدن انسان، به درک بی‌سابقه‌ای از روند پیری دست یافته‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که پیری یک مسیر خطی و یکنواخت نیست، بلکه با جهش‌ها و افت‌وخیزهایی همراه است و از حدود ۵۰ سالگی شتاب قابل توجهی می‌گیرد.
شتاب پیری از ۵۰ سالگی: یافته‌های کلیدی
پژوهشگران آکادمی علوم چین در مطالعه‌ای جدید دریافته‌اند که روند فرسایش بافت‌ها و اندام‌های بدن انسان از حدود ۵۰ سالگی به بعد سرعت بیشتری می‌گیرد. در این میان، رگ‌های خونی از نخستین بافت‌هایی هستند که نشانه‌های واضح پیری را بروز می‌دهند.
این تیم تحقیقاتی با تحلیل تغییرات پروتئینی مرتبط با افزایش سن، «ساعت‌های زیستی مبتنی بر پروتئوم» را برای هر بافت طراحی کردند. این تحلیل‌ها نقطه عطفی را در حدود ۵۰ سالگی نشان داد که در آن، رگ‌های خونی به عنوان یکی از حساس‌ترین بافت‌ها به پیری، دچار تغییرات جدی می‌شوند.
اهمیت پژوهش و پیامدهای آن
این یافته‌ها پایه‌ای برای درک جامع و سیستماتیک فرایند پیری انسان از منظر پروتئین‌ها فراهم می‌کند. این رویکرد می‌تواند به شناسایی بهتر آسیب‌پذیری‌های بدن در برابر پیری منجر شود. با وجود طول عمر چشمگیر انسان نسبت به دیگر پستانداران، کاهش عملکرد اندام‌ها یکی از پیامدهای گریزناپذیر افزایش سن است که احتمال ابتلا به بیماری‌های مزمن را در دوران سالمندی افزایش می‌دهد.
روش‌شناسی مطالعه: بررسی پروتئین‌های بافتی
برای رفع ابهامات موجود درباره الگوی فرسایش در اندام‌های مختلف، گروه پژوهشی سطح پروتئین‌ها را در بافت‌های گوناگون بدن در طول زمان بررسی کردند. در این مطالعه، از نمونه‌های بافتی ۷۶ اهداکننده عضو با بازه سنی ۱۴ تا ۶۸ سال که به دلیل آسیب مغزی تروماتیک جان باخته بودند، استفاده شد.
نمونه‌ها از هفت دستگاه اصلی بدن جمع‌آوری شدند:
- دستگاه قلبی‌عروقی: قلب و آئورت
- دستگاه گوارشی: کبد، لوزالمعده و روده
- دستگاه ایمنی: طحال و گره‌های لنفاوی
- دستگاه درون‌ریز: غده فوق‌کلیه و بافت چربی سفید
- دستگاه تنفسی: ریه
- دستگاه پوششی: پوست
- دستگاه عضلانی‌اسکلتی: عضله
همچنین، نمونه‌هایی از خون نیز مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج و پروتئین‌های مرتبط با بیماری‌ها
از دل داده‌ها، فهرستی جامع از پروتئین‌های موجود در بافت‌ها و نحوه تغییرات سطح آن‌ها با افزایش سن تهیه شد. پژوهشگران این داده‌ها را با پایگاه داده‌ای از ژن‌های مرتبط با بیماری‌ها مقایسه کردند و دریافتند که بیان ۴۸ پروتئین مرتبط با بیماری‌های مختلف، همگام با افزایش سن شدت می‌گیرد.
این پروتئین‌ها با بیماری‌هایی مانند نارسایی‌های قلبی‌عروقی، فیبروز بافتی، کبد چرب و تومورهای کبدی ارتباط دارند. مهم‌تر از همه، بازه سنی ۴۵ تا ۵۵ سال به عنوان مرحله‌ای بحرانی شناسایی شد که در آن، بسیاری از بافت‌ها وارد مرحله‌ای از بازسازی عمیق در سطح پروتئین‌ها می‌شوند.
در این بازه زمانی، آئورت بیشترین تغییرات را تجربه می‌کند و به عنوان بافتی بسیار آسیب‌پذیر در برابر پیری ظاهر می‌شود. افزون بر این، پانکراس و طحال نیز نشانه‌هایی از تغییرات پایدار از خود نشان می‌دهند.
آزمایش‌های عملکردی و چشم‌انداز آینده
برای بررسی کارکردی یافته‌ها، پژوهشگران پروتئینی را که با پیری در آئورت موش‌ها مرتبط بود، جداسازی و به موش‌های جوان تزریق کردند. نتایج آزمایش نشان داد که موش‌های دریافت‌کننده این پروتئین دچار کاهش عملکرد بدنی، کاهش قدرت چنگ‌زدن، کاهش استقامت و اختلال در تعادل و هماهنگی حرکتی شدند. علاوه بر این، نشانه‌های مشخصی از پیری عروقی در آن‌ها مشاهده شد.
این یافته‌ها تأیید می‌کنند که پیری نه مسیری یکنواخت، بلکه فرایندی مرحله‌ای است که به تدریج سیستم‌های مختلف بدن را درگیر می‌کند. درک بهتر از زمان و شیوه تأثیرگذاری پیری بر اندام‌های خاص، زمینه‌ای را فراهم می‌کند تا پزشکان بتوانند مداخلات هدفمندتری برای مقابله با عوارض سالمندی طراحی کنند.
هدف نهایی این مطالعه، ساخت اطلس پروتئومی جامعی از روند پیری انسان در بازه‌ای ۵۰ ساله است. این اطلس می‌تواند با درک سازوکارهای اختلال در تعادل پروتئینی اندام‌های پیر، الگوهای مشترک و اختصاصی پیری در بافت‌های گوناگون را نیز آشکار کند و به طراحی مداخلات درمانی هدفمندتر برای بهبود کیفیت زندگی سالمندان کمک کند.
نتایج این مطالعه در نشریه معتبر «سل» منتشر شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۵:۴۵ - ۱۴۰۴/۰۵/۱۱