ایران و پاکستان: توافق بر سر ایجاد منطقه آزاد مشترک در مرز ریمدان

مقدمه: گامی بلند در توسعه روابط اقتصادی

ایران و پاکستان با هدف تقویت تجارت فرامرزی، جذب سرمایه‌گذاری و ارتقای زیرساخت‌های مرزی، توافقنامه‌ای برای ایجاد منطقه آزاد مشترک در گذرگاه مرزی ریمدان (مرز ریمدان-گبد) امضا کردند. این اقدام در راستای سیاست‌های توسعه همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای و با تاکید بر سیاست همسایگی جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است.

گذرگاه مرزی ریمدان: موقعیت استراتژیک

گذرگاه مرزی ریمدان، واقع در شهرستان دشتیاری استان سیستان و بلوچستان، ۱۲۰ کیلومتر با چابهار فاصله دارد. این پایانه مرزی در سمت پاکستان نیز از موقعیت استراتژیکی برخوردار است و تا گوادر حدود ۷۰ کیلومتر، جیوانی ۶۰ کیلومتر، پسنی ۲۰۰ کیلومتر و کراچی ۷۰۰ کیلومتر فاصله دارد. این گذرگاه در انتهای بزرگراه ساحلی مکران پاکستان قرار گرفته و پتانسیل بالایی برای توسعه مبادلات تجاری دارد.

برنامه‌ریزی‌های اجرایی و ابعاد همکاری

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، هیأتی از دولت پاکستان ظرف دو هفته آینده به مرز ریمدان سفر خواهد کرد تا ابعاد اجرایی پروژه از جمله وسعت منطقه، مزیت‌های اقتصادی و مدل همکاری را به دقت بررسی کند. در نشست‌های اولیه، موضوعات کلیدی زیر مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفته است:

• نحوه اداره منطقه آزاد مشترک
• تعیین چارچوب معافیت‌های مالیاتی و گمرکی
• تأمین زیرساخت‌های حیاتی
• ایجاد بسترهای مناسب برای جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی

دیدگاه مقامات دو کشور

دبیر شورای‌عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران در نشستی برخط با دبیر شورای تایید مناطق اقتصادی ویژه و هیئت سرمایه‌گذاری پاکستان و مقامات ایالت بلوچستان، تاکید کرد: «سیاست جمهوری اسلامی ایران و دکتر پزشکیان، تقویت روابط و مناسبات با کشورهای همسایه بر پایه سیاست همسایگی است.»

وی افزود که پیوندهای عمیق فرهنگی، دینی و تمدنی دو کشور، زمینه‌ساز همکاری‌های گسترده است و ظرفیت‌های استفاده نشده بسیاری برای توسعه همکاری‌ها، به ویژه در بخش مناطق آزاد مشترک و کشت فراسرزمینی، وجود دارد.

وزیر تجارت پاکستان و دبیر شورای تایید مناطق اقتصادی ویژه نیز بر عزم و اراده دولت پاکستان و مقامات ایالت بلوچستان برای توسعه روابط اقتصادی با ایران با محوریت منطقه آزاد مشترک تاکید کرد.

مراحل قانونی و اهمیت استراتژیک

اجرای این طرح در ایران نیازمند طی مراحل قانونی شامل تصویب در هیئت وزیران و سپس مجلس شورای اسلامی خواهد بود. این منطقه آزاد مشترک به عنوان نسل ششم مناطق آزاد کشور، بخشی از برنامه تحول راهبردی مناطق آزاد محسوب می‌شود که مورد حمایت و تاکید ریاست جمهوری و وزیر امور اقتصادی و دارایی قرار دارد. این توافق نشان‌دهنده گامی مهم در تعمیق روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور همسایه است.