ریزش ادامه‌دار بورس و خروج گسترده پول حقیقی‌ها

تداوم ریزش و خروج پول حقیقی

معاملات روز شنبه نیز با افت‌وخیز همراه بود و شاخص بورس مجدداً عقب‌نشینی کرد. در ۷ روز معاملاتی اخیر، شاخص کل نتوانسته بازدهی مثبت کسب کند و برای ۸ روز متوالی، خروج پول حقیقی از گردونه معاملات ادامه داشته است. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که در این ۸ روز، حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شده است.

در ۱۹ روز معاملاتی اخیر، ارزش معاملات نتوانسته به ارقام بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان برسد. این در حالی است که پرونده بورس تهران در هفته نخست مردادماه با کاهش بیش از ۵ درصدی شاخص اصلی بسته شد، اما بازارهای موازی کارنامه‌ای مثبت داشتند.

عملکرد شاخص‌ها و بازدهی منفی

در روز شنبه، شاخص کل بورس با ثبت کاهش ۰.۹۹ درصدی، در سطح ۲ میلیون و ۶۵۵ هزار واحدی بسته شد. بورس تهران سال ۱۴۰۴ را با شاخص ۲ میلیون و ۷۱۰ هزار واحد آغاز کرده بود و اکنون بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به منفی دو درصد رسیده است.

شاخص هم‌وزن نیز ۱.۴ درصد از ارتفاع خود را از دست داد و در آستانه از دست دادن کانال ۸۰۰ هزار واحدی قرار گرفت. در فرابورس، شاخص کل این بازار کاهش ۱.۱۷ درصدی را ثبت کرد. ارزش معاملات خرد بازار در سطح ۷ هزار و ۹۷۳ میلیارد تومان قرار گرفت و ۲ هزار و ۴۲۵ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد که این میزان خروج پول از ۱۱ تیرماه بی‌سابقه بوده است.

بسیاری از کارشناسان معتقدند وجود ریسک عملاً نمی‌گذارد سرمایه‌گذاران به سمت بازارهای پرریسک حرکت کنند. به‌خصوص اینکه در زمان جنگ، سازمان بورس در راستای حمایت از بازار سرمایه، بورس را تعطیل کرد. عدم نقدشوندگی در این بازار طی مدت زمان تعطیلی دو هفته‌ای سبب هراس سرمایه‌گذاران شد.

با توجه به ریسک‌های موجود و ترس از تکرار تعطیلی بازار، استراتژی سهامداران خرد همچنان بر مبنای فروش حرکت می‌کند. بازگشت ریسک‌ها و ابهامات پیرامون پرونده هسته‌ای کشور مجدداً به رشد دلار و خروج پول ۲ هزار و ۴۲۵ میلیارد تومانی حقیقی‌ها منجر شد.

خروج پول دسته‌جمعی از صنایع

جو منفی غالب بر بازار سهام موجب شد تا عمده گروه‌های فعال بورسی در جریان معاملات روز شنبه با خروج پول گسترده از سوی حقیقی‌ها همراه شوند. از میان ۵۱ گروه فعال بورسی، تنها گروه استخراج کانه‌های فلزی با ورود ۶۵ میلیارد تومان پول حقیقی همراه شد.

۵۰ گروه فعال دیگر بورس تهران با خروج پول حقیقی مواجه شدند. نمادهای خودروساز بورسی، به‌ویژه «خودرو» و «قطعه بازار»، با خروج ۵۰۹ میلیارد تومان پول، بیشترین میزان خروج پول روزانه را به ثبت رساندند.

صندوق‌های درآمد ثابت نیز خروج پول زیادی را تجربه کردند و در انتهای معاملات روز شنبه، مجموعاً هزار و ۷۹۰ میلیارد تومان پول حقیقی از آن‌ها خارج شد. در مقابل، صندوق‌های اهرمی با ورود ۱۹ میلیارد تومان پول حقیقی و صندوق‌های طلا و سکه بورسی با ورود بیش از هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی، بیشترین میزان ورود پول را تجربه کردند که ناشی از رشد طلای جهانی و افزایش نرخ دلار بازار آزاد بود.

چشم‌انداز مبهم بورس

علیرضا خان‌محمدی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به ریزش ادامه‌دار بورس اظهار داشت: «عقب‌نشینی بورس در حالی به هفتمین روز متوالی رسید که طی هفته‌های قبل شاخص کل دو کانال مهم ۲.۷ و ۲.۸ میلیون واحدی را به دست آورده بود. اگرچه طی این مدت خروج پول همچنان به قوت خود باقی بود، اما رشد شاخص‌ها حتی زیر سایه مشوق‌های حمایتی از منظر روانی تا حدود زیادی می‌توانست به نفع بازار تمام شود. اما این اتفاق رخ نداد و رشد بورس نیز متوقف شد.»

وی افزود که علاوه بر ریسک‌های سیستماتیک، چالش‌های دیگری نظیر قطعی‌های گسترده برق بنگاه‌های بورسی، محدودیت‌های دامنه نوسان، و اختلاف حدود ۳۰ درصدی نرخ دلار توافقی و بازار آزاد نیز بر مشکلات این بازار افزوده است. بازار سرمایه تحت تأثیر خوش‌بینی‌های پیرامون مباحث هسته‌ای و عقب‌نشینی دلار آزاد و طلا وارد فاز صعودی شده بود، اما پس از پیشروی سناریوهای بدبینانه، مجدداً گارد صعودی خود را پایین آورد.

خان‌محمدی تأکید کرد که در حال حاضر محرک جدی برای منصرف کردن سهامداران خرد از فروش وجود ندارد. بخشی از پول‌های خارج شده به سمت صندوق‌های طلا و درآمد ثابت حرکت کرده‌اند، اما بخش عمده‌ای از پول‌های خارج شده به مقصدی نامعلوم کوچ کرده‌اند که می‌تواند به پارک پول تا تعیین تکلیف ابهامات کنونی منجر شده باشد.

وی همچنین به تأثیر نرخ بهره بر خروج پول از بورس اشاره کرد و گفت: «بالا رفتن نرخ بهره و نرخ اوراق وضعیت بورس را به سال ۱۴۰۳ بازمی‌گرداند. جهش‌هایی که نرخ اوراق در سال قبل تجربه کرد، سبب شد تا قیمت به سود شرکت‌ها به زیر ۴ واحد سقوط کند.»

خان‌محمدی در پایان بیان کرد که نرخ تورم بر قدرت خرید افراد تأثیر منفی می‌گذارد و روند تولید و فروش شرکت‌ها را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد. سرکوب نرخ دلار توافقی و چشم‌انداز مبهم تحریم‌ها نیز از دیگر مشکلاتی است که شرکت‌های صادرات‌محور با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. بورس در شرایطی که ریسک‌ها وجود دارند، نمی‌تواند انتظارات را برآورده کند.