کشف ترکیبات هزارپاها: امید تازه برای درمان درد و بیماری‌های عصبی

کشف ترکیبات دفاعی هزارپاها

امیلی مایرز، شیمی‌دانی که بر کشف دارو از منابع زیست‌محیطی تمرکز دارد، به همراه تیمش در دانشگاه ویرجینیا تک، ساختارهای پیچیده‌ای را در ترشحات طبیعی هزارپاها کشف کرده‌اند. این ترکیبات که از غدد دفاعی این جانوران استخراج شده‌اند، قادرند بر گیرنده‌های عصبی خاصی در مغز مورچه‌ها تأثیر بگذارند.

نتایج این پژوهش در نشریه Journal of the American Chemical Society منتشر شده است. این ترکیبات متعلق به دسته‌ای از آلکالوئیدهای طبیعی هستند و به دلیل ساختار پیچیده‌شان، سنتز آن‌ها در آزمایشگاه زمان‌بر خواهد بود.

آندروگناتین‌ها و آندروگناتانول‌ها: نامی از طبیعت

مایرز و تیمش این ترکیبات جدید را «آندروگناتین‌ها» و «آندروگناتانول‌ها» نام‌گذاری کرده‌اند. این نام‌گذاری از گونه‌ای هزارپا به نام Andrognathus corticarius الهام گرفته شده است که در محوطه دانشگاه ویرجینیا تک یافت می‌شود. این هزارپا به دلیل ارتباطش با نماد دانشگاه، به «هزارپای هوکی» نیز معروف است.

پژوهشگران برای این مطالعه، هزارپاها را از زیر شاخه‌ها و برگ‌های افتاده در جنگل‌های اطراف دانشگاه جمع‌آوری کرده و با استفاده از ابزارهای گوناگون، ترکیبات موجود در غدد دفاعی آن‌ها را استخراج و شناسایی کردند.

کاربردهای دوگانه و پتانسیل درمانی

یکی از یافته‌های شگفت‌انگیز این بود که هزارپاها این ترکیبات را نه تنها برای دفع شکارچیان، بلکه برای اطلاع‌رسانی مکان خود به اعضای خانواده‌شان نیز ترشح می‌کنند. این مواد باعث سردرگمی و گیجی مورچه‌ها می‌شوند که از شکارچیان طبیعی هزارپاها به شمار می‌روند.

برخی از این ترکیبات با گیرنده‌ی عصبی خاصی به نام «سیگما-۱» (Sigma-1) تعامل دارند. این گیرنده پیش‌تر در ارتباط با اختلالات مغزی مانند:

• افسردگی
• اسکیزوفرنی
• بیماری پارکینسون
• بیماری لو گهریگ (ALS)

شناسایی شده است.

مایرز و حشره‌شناسی به نام پاول مارک پیش‌تر دریافته بودند که این خانواده از ترکیبات ممکن است برای درمان درد و برخی اختلالات عصبی کاربرد داشته باشند.

گام بعدی برای این تیم پژوهشی، یافتن آزمایشگاهی برای تولید این مواد در مقیاس بزرگ‌تر و بررسی بیشتر ویژگی‌ها و قابلیت‌های آن‌ها برای توسعه دارو است.