کیفیت هوای تهران «ناسالم» شد؛ هشدار موج گرما در ۹ استان کشور

افزایش آلاینده ازن و هشدار موج گرما در ایران

کیفیت هوای تهران در روز یکشنبه (۱۲ مردادماه) از وضعیت «قابل قبول» به «ناسالم» تغییر یافت و آلاینده شاخص آن «ازن» اعلام شد. این تغییر همزمان با هشدار نارنجی سازمان هواشناسی برای تداوم موج گرمایی شدید در ۹ استان کشور تا پنج‌شنبه (۱۶ مردادماه) است که می‌تواند خطرات جدی برای سلامت عمومی و محیط زیست به همراه داشته باشد.

ازن سطحی: آلاینده‌ای ثانویه و خطرآفرین

ازن سطحی، که اغلب در ساعات اوج تابش خورشید و در حضور گرما تشکیل می‌شود، یک آلاینده ثانویه محسوب می‌شود. افزایش تابش پرتو فرابنفش خورشید، به ویژه در روزهای گرم سال، منجر به تبدیل اتم‌های اکسیژن به رادیکال‌های اکسیژن و سپس تشکیل ازن می‌شود. این فرآیند در تابستان به دلیل شدت گرما و تابش فرابنفش تشدید شده و غلظت ازن در هوا را افزایش می‌دهد.

«ازن سطحی همراه با افزایش تابش پرتو فرابنفش، ریسک‌های بیشتری را ایجاد می‌کند.»

شاخص پرتو فرابنفش و مناطق پرخطر

شاخص پرتو فرابنفش تحت تأثیر پارامترهایی نظیر ارتفاع از سطح زمین، زاویه تابش خورشیدی، میزان ابرناکی و آلایندگی قرار دارد. در روز جاری، این شاخص از ساعت ۹:۳۰ صبح در استان‌های نیمه شرقی و جنوبی کشور، ارتفاعات شمال تهران و البرز، نیمه شرقی کهگیلویه و بویراحمد، سمنان (به‌جز غرب)، اصفهان (به‌جز شمال) و جنوب مازندران و گلستان و مرکزی، در محدوده ۷ تا ۱۱ پیش‌بینی شده بود. لازم به ذکر است که عدد ۱۱ خطرناک‌ترین میزان برای سلامت انسان است.

هشدار نارنجی سازمان هواشناسی برای ۹ استان

سازمان هواشناسی کشور در همین راستا، برای تداوم موج گرمایی در ۹ استان زیر هشدار سطح نارنجی صادر کرده است:

• آذربایجان شرقی
• آذربایجان غربی
• اردبیل
• البرز
• زنجان
• قزوین
• گیلان
• مازندران
• گلستان

این هشدار از امروز تا پنج‌شنبه (۱۶ مردادماه) به دلیل استمرار بی‌هنجاری شدید دما در مقایسه با میانگین بلندمدت صادر شده است.

پیامدهای موج گرما و افزایش ازن

شرایط فعلی، علاوه بر افزایش سطح پرتو فرابنفش و آلاینده ازن، پیامدهای دیگری نیز در پی دارد:

• احتمال گرمازدگی و آفتاب‌سوختگی برای افراد در معرض اشعه مستقیم خورشید
• افزایش خطر آتش‌سوزی در مراتع و جنگل‌ها
• آسیب شدید به محصولات کشاورزی
• تنش دمایی در سالن‌های پرورشی

توصیه‌های سازمان هواشناسی

در مواجهه با این شرایط، سازمان هواشناسی بر رعایت نکات زیر تأکید کرده است:

• صرفه‌جویی و مدیریت بهینه در مصرف انرژی
• پرهیز از ترددهای غیرضروری در فضای باز در ساعات گرم روز
• خودداری از برپا کردن آتش و رها کردن زباله‌های براق در عرصه‌های طبیعی
• تدارک برق اضطراری در واحدهای صنعتی و تولیدی
• کنترل دما و رطوبت در سالن‌های پرورشی