آیا جهان در آستانه جنگ جهانی سوم است؟ تحلیل اظهارات لاوروف و جایگاه ایران

اروپا و عدم تمایل به درگیری با روسیه

فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین و تحلیل‌گر روابط بین‌الملل، در گفت‌وگو با «فرارو» تأکید کرد که اظهارات لاوروف بیشتر جنبه هشدار دارد تا پیش‌بینی یک واقعیت قریب‌الوقوع. او معتقد است که روسیه، برخلاف تصور برخی، در صورت وقوع جنگ جهانی بزرگ، بیشتر به فکر منافع ملی خود خواهد بود تا دفاع از دیگران.

«آنچه لاوروف مطرح کرده را بیشتر در قالب یک هشدار می‌بینم. برخی تصور می‌کنند اگر جنگ جهانی بزرگی دربگیرد، روسیه از ایران دفاع خواهد کرد و به عنوان قدرت اتمی بزرگ در جهان عمل می‌کند اما از دید من روسیه بیشتر به فکر منافع خود خواهد بود.»

مجلسی با اشاره به تهدیدهای پیشین پوتین درباره استفاده از بمب اتمی، خاطرنشان کرد که استفاده از سلاح هسته‌ای با واکنش متقابل مواجه خواهد شد. وی جنگ اوکراین را اساساً مرتبط با سرزمین‌های روس‌نشین شرق این کشور دانست و وقوع جنگی تمام‌عیار میان بلوک‌های جهانی را دور از ذهن خواند.

• عدم تمایل اروپا به جنگ: کشورهای اروپایی، از جمله فرانسه، تمایلی به پرداخت هزینه‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی یک درگیری بزرگ ندارند.
• تمرکز بر منافع ملی: روسیه در درجه اول به منافع خود می‌اندیشد و نه دفاع از دیگران.
• هزینه‌های جنگ اوکراین: جنگ اوکراین برای اروپا هزینه‌زا و تورم‌زا بوده است.

اهمیت بی‌طرفی هوشمندانه برای ایران

از دید این دیپلمات پیشین، حفظ بی‌طرفی هوشمندانه و تمرکز بر منافع ملی، مهم‌ترین نکته برای ایران است. او هشدار داد که ایران نباید وارد بازی قدرت‌هایی شود که اهداف خود را دنبال می‌کنند و نه منافع ملت ایران را.

توسعه دیپلماسی و تنش‌زدایی

مجلسی تأکید کرد که تمرکز ایران باید بر توسعه دیپلماسی و تنش‌زدایی هرچه سریع‌تر با ایالات متحده و اتحادیه اروپا باشد تا از فعال‌سازی مکانیسم ماشه جلوگیری شود. وی همچنین به حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه و احتمال کشیده شدن تنش‌ها به شرق آسیا اشاره کرد، اما رفتار چین را متفاوت دانست؛ چینی‌ها به شکل سنتی از مشارکت در درگیری‌های مستقیم نظامی پرهیز می‌کنند.

خطرات دیدگاه‌های آخرالزمانی

مجلسی با انتقاد از برخی جریان‌های تندرو داخلی که به تهدیدهای آخرالزمانی علاقه‌مندند، هشدار داد که این گرایش‌ها به‌شدت خطرناک هستند و امنیت و اقتصاد ملی را تهدید می‌کنند. او تأکید کرد که سیاست خارجی ایران در فضای ناپایدار بین‌المللی نیازمند تعقل، شفافیت راهبردی و پرهیز از هرگونه احساس‌گرایی یا وابستگی ایدئولوژیک است.

«این گرایش‌ها به‌شدت خطرناک است و تجربه‌های پیشین نیز نشان داده که چنین نگاه‌هایی نه‌تنها به سود کشور نیست، بلکه امنیت و اقتصاد ملی را در معرض تهدید قرار می‌دهد.»

در نهایت، مجلسی نتیجه‌گیری کرد که اظهارات چهره‌هایی چون لاوروف، بیش از آن‌که بازتاب‌دهنده یک واقعیت قریب‌الوقوع باشند، بخشی از ابزارهای بازی ژئوپلیتیک هستند و ایران باید آگاهانه میان منافع کوتاه‌مدت برخی بازیگران جهانی و منافع پایدار ملت خود تمایز قائل شود.