فوران آتشفشان خفته در روسیه پس از زلزله ۸.۸ ریشتری: آیا امواج لرزه‌ای ماشه را کشیدند؟

آتشفشان کراشنینیکوف: بیداری پس از ۴۰۰ سال

آتشفشان کراشنینیکوف (Krasheninnikov) واقع در منطقه حفاظت‌شده کرونوتسکی در شبه‌جزیره کامچاتکا، روز یکشنبه به وقت محلی، فعالیت خود را آغاز کرد. این رویداد، اولین فوران ثبت‌شده این آتشفشان در حداقل ۴۰۰ سال گذشته محسوب می‌شود.

فوران به سرعت شدت گرفت و ستونی از خاکستر و گاز را تا ارتفاع ۲۷ هزار فوت (بیش از ۸ کیلومتر) به آسمان پرتاب کرد. این امر منجر به صدور هشدار قرمز هوانوردی برای تمام پروازهای عبوری از منطقه شد که البته بعداً به سطح نارنجی کاهش یافت. با وجود قدرت این فوران، به دلیل جمعیت بسیار کم در این منطقه دورافتاده، هیچ تهدید مستقیمی برای ساکنان محلی وجود نداشته و کارمندان منطقه حفاظت‌شده نیز به سرعت از ناحیه خطر تخلیه شده‌اند.

ارتباط احتمالی زلزله و فوران آتشفشان

این فوران تنها چند روز پس از وقوع زلزله ۸.۸ ریشتری در همان منطقه رخ داد؛ زمین‌لرزه‌ای که به قدری قدرتمند بود که هشدارهای سونامی را در سراسر اقیانوس آرام به راه انداخت. این همزمانی، توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است. دکتر «هارولد توبین»، استاد لرزه‌شناسی در دانشگاه واشنگتن، این رویداد را یک «تصادف جالب» می‌خواند که «شاید تصادف نباشد.»

دانشمندان معتقدند که زلزله به تنهایی عامل اصلی فوران نبوده است. فرضیه اصلی این است که آتشفشان کراشنینیکوف از قبل در آستانه فوران قرار داشته و ماگمای آن آماده خروج بوده است. امواج لرزه‌ای ناشی از زلزله، با وجود اینکه مرکز آن در فاصله ۲۳۰ کیلومتری قرار داشت، مانند یک تکان نهایی عمل کرده و «سیستم ماگمایی را شل کرده و به آن اجازه داده تا فوران کند.»

دکتر توبین توضیح می‌دهد: «امواج لرزه‌ای که از زمین عبور می‌کنند، قطعاً بر سیستم‌های زیرزمینی مانند ماگمای موجود در شکاف‌های سنگ داخل یک آتشفشان تأثیر می‌گذارند.»

زلزله چند روز قبل با وجود قدرت عظیمش، خسارات و سونامی نسبتاً متوسطی ایجاد کرد که دلیل آن همچنان در دست بررسی است. اکنون، این فوران آتشفشانی، لایه‌ای جدید از پیچیدگی را به این رویداد اضافه کرده و فرصتی بی‌نظیر را برای دانشمندان فراهم آورده است تا تعامل پیچیده میان دو مورد از قدرتمندترین نیروهای طبیعت را از نزدیک مطالعه کنند.